૧૧. તણ્હાવિચરિતનિદ્દેસો

(૧) અજ્ઝત્તિકસ્સ ઉપાદાય

૯૭૩. તત્થ કતમાનિ અટ્ઠારસ તણ્હાવિચરિતાનિ અજ્ઝત્તિકસ્સ ઉપાદાય? અસ્મીતિ હોતિ, ઇત્થસ્મીતિ હોતિ, એવસ્મીતિ હોતિ, અઞ્ઞથાસ્મીતિ હોતિ, ભવિસ્સન્તિ હોતિ, ઇત્થં ભવિસ્સન્તિ હોતિ, એવં ભવિસ્સન્તિ હોતિ, અઞ્ઞથા ભવિસ્સન્તિ હોતિ, અસસ્મીતિ હોતિ, સાતસ્મીતિ હોતિ, સિયન્તિ હોતિ, ઇત્થં સિયન્તિ હોતિ, એવં સિયન્તિ હોતિ, અઞ્ઞથા સિયન્તિ હોતિ, અપાહં સિયન્તિ હોતિ, અપાહં ઇત્થં સિયન્તિ હોતિ, અપાહં એવં સિયન્તિ હોતિ, અપાહં અઞ્ઞથા સિયન્તિ હોતિ.

૯૭૪. કથઞ્ચ અસ્મીતિ હોતિ? કઞ્ચિ ધમ્મં અનવકારિં [અનવકારી (સી. ક.)] કરિત્વા રૂપં…પે… વેદનં… સઞ્ઞં… સઙ્ખારે… વિઞ્ઞાણં અસ્મીતિ છન્દં પટિલભતિ, અસ્મીતિ માનં પટિલભતિ, અસ્મીતિ દિટ્ઠિં પટિલભતિ. તસ્મિં સતિ ઇમાનિ પપઞ્ચિતાનિ હોન્તિ – ઇત્થસ્મીતિ વા એવસ્મીતિ વા અઞ્ઞથાસ્મીતિ વા.

(૨) કથઞ્ચ ઇત્થસ્મીતિ હોતિ? ખત્તિયોસ્મીતિ વા, બ્રાહ્મણોસ્મીતિ વા, વેસ્સોસ્મીતિ વા, સુદ્દોસ્મીતિ વા, ગહટ્ઠોસ્મીતિ વા, પબ્બજિતોસ્મીતિ વા, દેવોસ્મીતિ વા, મનુસ્સોસ્મીતિ વા, રૂપીસ્મીતિ વા, અરૂપીસ્મીતિ વા, સઞ્ઞીસ્મીતિ વા, અસઞ્ઞીસ્મીતિ વા, નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞીસ્મીતિ વા – એવં ઇત્થસ્મીતિ હોતિ.

(૩) કથઞ્ચ એવસ્મીતિ હોતિ? પરપુગ્ગલં [પરં પુગ્ગલં (સ્યા.)] ઉપનિધાય યથા સો ખત્તિયો તથાહં ખત્તિયોસ્મીતિ વા, યથા સો બ્રાહ્મણો તથાહં બ્રાહ્મણોસ્મીતિ વા, યથા સો વેસ્સો તથાહં વેસ્સોસ્મીતિ વા યથા સો સુદ્દો તથાહં સુદ્દોસ્મીતિ વા, યથા સો ગહટ્ઠો તથાહં ગહટ્ઠોસ્મીતિ વા, યથા સો પબ્બજિતો તથાહં પબ્બજિતોસ્મીતિ વા, યથા સો દેવો તથાહં દેવોસ્મીતિ વા, યથા સો મનુસ્સો તથાહં મનુસ્સોસ્મીતિ વા, યથા સો રૂપી તથાહં રૂપીસ્મીતિ વા, યથા સો અરૂપી તથાહં અરૂપીસ્મીતિ વા, યથા સો સઞ્ઞી તથાહં સઞ્ઞીસ્મીતિ વા, યથા સો અસઞ્ઞી તથાહં અસઞ્ઞીસ્મીતિ વા, યથા સો નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી તથાહં નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞીસ્મીતિ વા – એવં એવસ્મીતિ હોતિ.

(૪) કથઞ્ચ અઞ્ઞથાસ્મીતિ હોતિ? પરપુગ્ગલં ઉપનિધાય યથા સો ખત્તિયો નાહં તથા ખત્તિયોસ્મીતિ વા યથા સો બ્રાહ્મણો નાહં તથા બ્રાહ્મણોસ્મીતિ વા, યથા સો વેસ્સો નાહં તથા વેસ્સોસ્મીતિ વા, યથા સો સુદ્દો નાહં તથા સુદ્દોસ્મીતિ વા, યથા સો ગહટ્ઠો નાહં તથા ગહટ્ઠોસ્મીતિ વા, યથા સો પબ્બજિતો નાહં તથા પબ્બજિતોસ્મીતિ વા, યથા સો દેવો નાહં તથા દેવોસ્મીતિ વા, યથા સો મનુસ્સો નાહં તથા મનુસ્સોસ્મીતિ વા, યથા સો રૂપી નાહં તથા રૂપીસ્મીતિ વા, યથા સો અરૂપી નાહં તથા અરૂપીસ્મીતિ વા, યથા સો સઞ્ઞી નાહં તથા સઞ્ઞીસ્મીતિ વા, યથા સો અસઞ્ઞી નાહં તથા અસઞ્ઞીસ્મીતિ વા, યથા સો નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી નાહં તથા નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞીસ્મીતિ વા – એવં અઞ્ઞથાસ્મીતિ હોતિ.

(૫) કથઞ્ચ ભવિસ્સન્તિ હોતિ? કઞ્ચિ ધમ્મં અનવકારિં કરિત્વા રૂપં…પે… વેદનં… સઞ્ઞં… સઙ્ખારે… વિઞ્ઞાણં ભવિસ્સન્તિ છન્દં પટિલભતિ, ભવિસ્સન્તિ માનં પટિલભતિ, ભવિસ્સન્તિ દિટ્ઠિં પટિલભતિ. તસ્મિં સતિ ઇમાનિ પપઞ્ચિતાનિ હોન્તિ – ઇત્થં ભવિસ્સન્તિ વા, એવં ભવિસ્સન્તિ વા, અઞ્ઞથા ભવિસ્સન્તિ વા.

(૬) કથઞ્ચ ઇત્થં ભવિસ્સન્તિ હોતિ? ખત્તિયો ભવિસ્સન્તિ વા, બ્રાહ્મણો ભવિસ્સન્તિ વા, વેસ્સો ભવિસ્સન્તિ વા, સુદ્દો ભવિસ્સન્તિ વા, ગહટ્ઠો ભવિસ્સન્તિ વા, પબ્બજિતો ભવિસ્સન્તિ વા, દેવો ભવિસ્સન્તિ વા, મનુસ્સો ભવિસ્સન્તિ વા, રૂપી ભવિસ્સન્તિ વા, અરૂપી ભવિસ્સન્તિ વા, સઞ્ઞી ભવિસ્સન્તિ વા, અસઞ્ઞી ભવિસ્સન્તિ વા, નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી ભવિસ્સન્તિ વા – એવં ઇત્થં ભવિસ્સન્તિ હોતિ.

(૭) કથઞ્ચ એવં ભવિસ્સન્તિ હોતિ? પરપુગ્ગલં ઉપનિધાય યથા સો ખત્તિયો તથાહં ખત્તિયો ભવિસ્સન્તિ વા, યથા સો બ્રાહ્મણો તથાહં બ્રાહ્મણો ભવિસ્સન્તિ વા…પે… યથા સો નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી તથાહં નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી ભવિસ્સન્તિ વા – એવં ભવિસ્સન્તિ હોતિ.

(૮) કથઞ્ચ અઞ્ઞથા ભવિસ્સન્તિ હોતિ? પરપુગ્ગલં ઉપનિધાય યથા સો ખત્તિયો નાહં તથા ખત્તિયો ભવિસ્સન્તિ વા, યથા સો બ્રાહ્મણો નાહં તથા બ્રાહ્મણો ભવિસ્સન્તિ વા…પે… યથા સો નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી નાહં તથા નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી ભવિસ્સન્તિ વા – એવં અઞ્ઞથા ભવિસ્સન્તિ હોતિ.

(૯) કથઞ્ચ અસસ્મીતિ હોતિ? કઞ્ચિ ધમ્મં અનવકારિં કરિત્વા રૂપં…પે… વેદનં… સઞ્ઞં… સઙ્ખારે… વિઞ્ઞાણં નિચ્ચોસ્મિ ધુવોસ્મિ સસ્સતોસ્મિ અવિપરિણામધમ્મોસ્મીતિ – એવં અસસ્મીતિ હોતિ.

(૧૦) કથઞ્ચ સાતસ્મીતિ હોતિ? કઞ્ચિ ધમ્મં અનવકારિં કરિત્વા રૂપં…પે… વેદનં… સઞ્ઞં… સઙ્ખારે… વિઞ્ઞાણં ઉચ્છિજ્જિસ્સામિ વિનસ્સિસ્સામિ ન ભવિસ્સામીતિ – એવં સાતસ્મીતિ હોતિ.

(૧૧) કથઞ્ચ સિયન્તિ હોતિ? કઞ્ચિ ધમ્મં અનવકારિં કરિત્વા રૂપં…પે… વેદનં… સઞ્ઞં… સઙ્ખારે… વિઞ્ઞાણં સિયન્તિ છન્દં પટિલભતિ, સિયન્તિ માનં પટિલભતિ, સિયન્તિ દિટ્ઠિં પટિલભતિ. તસ્મિં સતિ ઇમાનિ પપઞ્ચિતાનિ હોન્તિ – ઇત્થં સિયન્તિ વા, એવં સિયન્તિ વા, અઞ્ઞથા સિયન્તિ વા.

(૧૨) કથઞ્ચ ઇત્થં સિયન્તિ હોતિ? ખત્તિયો સિયન્તિ વા, બ્રાહ્મણો સિયન્તિ વા, વેસ્સો સિયન્તિ વા, સુદ્દો સિયન્તિ વા, ગહટ્ઠો સિયન્તિ વા, પબ્બજિતો સિયન્તિ વા, દેવો સિયન્તિ વા, મનુસ્સો સિયન્તિ વા, રૂપી સિયન્તિ વા, અરૂપી સિયન્તિ વા, સઞ્ઞી સિયન્તિ વા, અસઞ્ઞી સિયન્તિ વા, નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી સિયન્તિ વા – એવં ઇત્થં સિયન્તિ હોતિ.

(૧૩) કથઞ્ચ એવં સિયન્તિ હોતિ? પરપુગ્ગલં ઉપનિધાય યથા સો ખત્તિયો તથાહં ખત્તિયો સિયન્તિ વા, યથા સો બ્રાહ્મણો તથાહં બ્રાહ્મણો સિયન્તિ વા…પે… યથા સો નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી તથાહં નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી સિયન્તિ વા – એવં એવં સિયન્તિ હોતિ.

(૧૪) કથઞ્ચ અઞ્ઞથા સિયન્તિ હોતિ? પરપુગ્ગલં ઉપનિધાય યથા સો ખત્તિયો નાહં તથા ખત્તિયો સિયન્તિ વા, યથા સો બ્રાહ્મણો નાહં તથા બ્રાહ્મણો સિયન્તિ વા…પે… યથા સો નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી નાહં તથા નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી સિયન્તિ વા – એવં અઞ્ઞથા સિયન્તિ હોતિ.

(૧૫) કથઞ્ચ અપાહં સિયન્તિ હોતિ? કઞ્ચિ ધમ્મં અનવકારિં કરિત્વા રૂપં… વેદનં… સઞ્ઞં… સઙ્ખારે… વિઞ્ઞાણં અપાહં સિયન્તિ છન્દં પટિલભતિ, અપાહં સિયન્તિ માનં પટિલભતિ, અપાહં સિયન્તિ દિટ્ઠિં પટિલભતિ. તસ્મિં સતિ ઇમાનિ પપઞ્ચિતાનિ હોન્તિ – અપાહં ઇત્થં સિયન્તિ વા, અપાહં એવં સિયન્તિ વા, અપાહં અઞ્ઞથા સિયન્તિ વા.

(૧૬) કથઞ્ચ અપાહં ઇત્થં સિયન્તિ હોતિ? અપાહં ખત્તિયો સિયન્તિ વા, અપાહં બ્રાહ્મણો સિયન્તિ વા, અપાહં વેસ્સો સિયન્તિ વા, અપાહં સુદ્દો સિયન્તિ વા, અપાહં ગહટ્ઠો સિયન્તિ વા, અપાહં પબ્બજિતો સિયન્તિ વા, અપાહં દેવો સિયન્તિ વા, અપાહં મનુસ્સો સિયન્તિ વા, અપાહં રૂપી સિયન્તિ વા, અપાહં અરૂપી સિયન્તિ વા, અપાહં સઞ્ઞી સિયન્તિ વા, અપાહં અસઞ્ઞી સિયન્તિ વા, અપાહં નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી સિયન્તિ વા – એવં અપાહં ઇત્થં સિયન્તિ હોતિ. (૧૭) કથઞ્ચ અપાહં એવં સિયન્તિ હોતિ? પરપુગ્ગલં ઉપનિધાય યથા સો ખત્તિયો અપાહં તથા ખત્તિયો સિયન્તિ વા, યથા સો બ્રાહ્મણો અપાહં તથા બ્રાહ્મણો સિયન્તિ વા…પે… યથા સો નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી અપાહં તથા નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી સિયન્તિ વા – એવં અપાહં એવં સિયન્તિ હોતિ.

(૧૮) કથઞ્ચ અપાહં અઞ્ઞથા સિયન્તિ હોતિ? પરપુગ્ગલં ઉપનિધાય યથા સો ખત્તિયો અપાહં ન તથા ખત્તિયો સિયન્તિ વા, યથા સો બ્રાહ્મણો અપાહં ન તથા બ્રાહ્મણો સિયન્તિ વા…પે… યથા સો નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી અપાહં ન તથા નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી સિયન્તિ વા – એવં અપાહં અઞ્ઞથા સિયન્તિ હોતિ.

ઇમાનિ અટ્ઠારસ તણ્હાવિચરિતાનિ અજ્ઝત્તિકસ્સ ઉપાદાય.

(૨) બાહિરસ્સ ઉપાદાય

૯૭૫. તત્થ કતમાનિ અટ્ઠારસ તણ્હાવિચરિતાનિ બાહિરસ્સ ઉપાદાય? ઇમિના અસ્મીતિ હોતિ, ઇમિના ઇત્થસ્મીતિ હોતિ, ઇમિના એવસ્મીતિ હોતિ, ઇમિના અઞ્ઞથાસ્મીતિ હોતિ, ઇમિના ભવિસ્સન્તિ હોતિ, ઇમિના ઇત્થં ભવિસ્સન્તિ હોતિ, ઇમિના એવં ભવિસ્સન્તિ હોતિ, ઇમિના અઞ્ઞથા ભવિસ્સન્તિ હોતિ, ઇમિના અસસ્મીતિ હોતિ, ઇમિના સાતસ્મીતિ હોતિ, ઇમિના સિયન્તિ હોતિ, ઇમિના ઇત્થં સિયન્તિ હોતિ, ઇમિના એવં સિયન્તિ હોતિ, ઇમિના અઞ્ઞથા સિયન્તિ હોતિ, ઇમિના અપાહં સિયન્તિ હોતિ, ઇમિના અપાહં ઇત્થં સિયન્તિ હોતિ, ઇમિના અપાહં એવં સિયન્તિ હોતિ, ઇમિના અપાહં અઞ્ઞથા સિયન્તિ હોતિ.

૯૭૬. (૧) કથઞ્ચ ઇમિના અસ્મીતિ હોતિ? કઞ્ચિ ધમ્મં અવકારિં કરિત્વા રૂપં… વેદનં… સઞ્ઞં… સઙ્ખારે… વિઞ્ઞાણં ઇમિના અસ્મીતિ છન્દં પટિલભતિ, ઇમિના અસ્મીતિ માનં પટિલભતિ, ઇમિના અસ્મીતિ દિટ્ઠિં પટિલભતિ. તસ્મિં સતિ ઇમાનિ પપઞ્ચિતાનિ હોન્તિ – ઇમિના ઇત્થસ્મીતિ વા, ઇમિના એવસ્મીતિ વા, ઇમિના અઞ્ઞથાસ્મીતિ વા.

(૨) કથઞ્ચ ઇમિના ઇત્થસ્મીતિ હોતિ? ઇમિના ખત્તિયોસ્મીતિ વા, ઇમિના બ્રાહ્મણોસ્મીતિ વા, ઇમિના વેસ્સોસ્મીતિ વા, ઇમિના સુદ્દોસ્મીતિ વા, ઇમિના ગહટ્ઠોસ્મીતિ વા, ઇમિના પબ્બજિતોસ્મીતિ વા, ઇમિના દેવોસ્મીતિ વા, ઇમિના મનુસ્સોસ્મીતિ વા, ઇમિના રૂપીસ્મીતિ વા, ઇમિના અરૂપીસ્મીતિ વા, ઇમિના સઞ્ઞીસ્મીતિ વા, ઇમિના અસઞ્ઞીસ્મીતિ વા, ઇમિના નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞીસ્મીતિ વા – એવં ઇમિના ઇત્થસ્મીતિ હોતિ.

(૩) કથઞ્ચ ઇમિના એવસ્મીતિ હોતિ? પરપુગ્ગલં ઉપનિધાય યથા સો ખત્તિયો ઇમિના તથાહં ખત્તિયોસ્મીતિ વા, યથા સો બ્રાહ્મણો ઇમિના તથાહં બ્રાહ્મણોસ્મીતિ વા…પે… યથા સો નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી ઇમિના તથાહં નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞીસ્મીતિ વા – એવં ઇમિના એવસ્મીતિ હોતિ.

(૪) કથઞ્ચ ઇમિના અઞ્ઞથાસ્મીતિ હોતિ? પરપુગ્ગલં ઉપનિધાય યથા સો ખત્તિયો ઇમિના નાહં તથા ખત્તિયોસ્મીતિ વા, યથા સો બ્રાહ્મણો ઇમિના નાહં તથા બ્રાહ્મણોસ્મીતિ વા…પે… યથા સો નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી ઇમિના નાહં તથા નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞીસ્મીતિ વા – એવં ઇમિના અઞ્ઞથાસ્મીતિ હોતિ.

(૫) કથઞ્ચ ઇમિના ભવિસ્સન્તિ હોતિ? કઞ્ચિ ધમ્મં અવકારિં કરિત્વા રૂપં… વેદનં… સઞ્ઞં… સઙ્ખારે… વિઞ્ઞાણં ઇમિના ભવિસ્સન્તિ છન્દં પટિલભતિ, ઇમિના ભવિસ્સન્તિ માનં પટિલભતિ, ઇમિના ભવિસ્સન્તિ દિટ્ઠિં પટિલભતિ. તસ્મિં સતિ ઇમાનિ પપઞ્ચિતાનિ હોન્તિ – ઇમિના ઇત્થં ભવિસ્સન્તિ વા, ઇમિના એવં ભવિસ્સન્તિ વા, ઇમિના અઞ્ઞથા ભવિસ્સન્તિ વા.

(૬) કથઞ્ચ ઇમિના ઇત્થં ભવિસ્સન્તિ હોતિ? ઇમિના ખત્તિયો ભવિસ્સન્તિ વા…પે… ઇમિના અરૂપી ભવિસ્સન્તિ વા, ઇમિના સઞ્ઞી ભવિસ્સન્તિ વા, ઇમિના અસઞ્ઞી ભવિસ્સન્તિ વા, ઇમિના નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી ભવિસ્સન્તિ વા – એવં ઇમિના ઇત્થં ભવિસ્સન્તિ હોતિ.

(૭) કથઞ્ચ ઇમિના એવં ભવિસ્સન્તિ હોતિ? પરપુગ્ગલં ઉપનિધાય યથા સો ખત્તિયો ઇમિના તથાહં ખત્તિયો ભવિસ્સન્તિ વા, યથા સો બ્રાહ્મણો ઇમિના તથાહં બ્રાહ્મણો ભવિસ્સન્તિ વા…પે… યથા સો નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી ઇમિના તથાહં નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી ભવિસ્સન્તિ વા – એવં ઇમિના એવં ભવિસ્સન્તિ હોતિ.

(૮) કથઞ્ચ ઇમિના અઞ્ઞથા ભવિસ્સન્તિ હોતિ? પરપુગ્ગલં ઉપનિધાય યથા સો ખત્તિયો ઇમિના નાહં તથા ખત્તિયો ભવિસ્સન્તિ વા, યથા સો બ્રાહ્મણો ઇમિના નાહં તથા બ્રાહ્મણો ભવિસ્સન્તિ વા…પે… યથા સો નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી ઇમિના નાહં તથા નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી ભવિસ્સન્તિ વા – એવં ઇમિના અઞ્ઞથા ભવિસ્સન્તિ હોતિ.

(૯) કથઞ્ચ ઇમિના અસસ્મીતિ હોતિ? કઞ્ચિ ધમ્મં અવકારિં [અવકારી (સી.)] કરિત્વા રૂપં…પે… વેદનં… સઞ્ઞં… સઙ્ખારે… વિઞ્ઞાણં ઇમિના નિચ્ચોસ્મિ ધુવોસ્મિ સસ્સતોસ્મિ અવિપરિણામધમ્મોસ્મીતિ – એવં ઇમિના અસસ્મીતિ હોતિ.

(૧૦) કથઞ્ચ ઇમિના સાતસ્મીતિ હોતિ? કઞ્ચિ ધમ્મં અવકારિં કરિત્વા રૂપં…પે… વેદનં… સઞ્ઞં… સઙ્ખારે… વિઞ્ઞાણં ઇમિના ઉચ્છિજ્જિસ્સામિ વિનસ્સિસ્સામિ ન ભવિસ્સામીતિ – એવં ઇમિના સાતસ્મીતિ હોતિ.

(૧૧) કથઞ્ચ ઇમિના સિયન્તિ હોતિ? કઞ્ચિ ધમ્મં અવકારિં કરિત્વા રૂપં…પે… વેદનં… સઞ્ઞં… સઙ્ખારે… વિઞ્ઞાણં ઇમિના સિયન્તિ છન્દં પટિલભતિ, ઇમિના સિયન્તિ માનં પટિલભતિ, ઇમિના સિયન્તિ દિટ્ઠિં પટિલભતિ. તસ્મિં સતિ ઇમાનિ પપઞ્ચિતાનિ હોન્તિ – ઇમિના ઇત્થં સિયન્તિ વા, ઇમિના એવં સિયન્તિ વા, ઇમિના અઞ્ઞથા સિયન્તિ વા.

(૧૨) કથઞ્ચ ઇમિના ઇત્થં સિયન્તિ હોતિ? ઇમિના ખત્તિયો સિયન્તિ વા, ઇમિના બ્રાહ્મણો સિયન્તિ વા, ઇમિના વેસ્સો સિયન્તિ વા, ઇમિના સુદ્દો સિયન્તિ વા, ઇમિના ગહટ્ઠો સિયન્તિ વા, ઇમિના પબ્બજિતો સિયન્તિ વા, ઇમિના દેવો સિયન્તિ વા, ઇમિના મનુસ્સો સિયન્તિ વા, ઇમિના રૂપી સિયન્તિ વા, ઇમિના અરૂપી સિયન્તિ વા, ઇમિના સઞ્ઞી સિયન્તિ વા, ઇમિના અસઞ્ઞી સિયન્તિ વા, ઇમિના નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી સિયન્તિ વા – એવં ઇમિના ઇત્થં સિયન્તિ હોતિ.

(૧૩) કથઞ્ચ ઇમિના એવં સિયન્તિ હોતિ? પરપુગ્ગલં ઉપનિધાય યથા સો ખત્તિયો ઇમિના તથાહં ખત્તિયો સિયન્તિ વા, યથા સો બ્રાહ્મણો ઇમિના તથાહં બ્રાહ્મણો સિયન્તિ વા…પે… યથા સો નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી ઇમિના તથાહં નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી સિયન્તિ વા – એવં ઇમિના એવં સિયન્તિ હોતિ.

(૧૪) કથઞ્ચ ઇમિના અઞ્ઞથા સિયન્તિ હોતિ? પરપુગ્ગલં ઉપનિધાય યથા સો ખત્તિયો ઇમિના નાહં તથા ખત્તિયો સિયન્તિ વા, યથા સો બ્રાહ્મણો ઇમિના નાહં તથા બ્રાહ્મણો સિયન્તિ વા…પે… યથા સો નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી ઇમિના નાહં તથા નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી સિયન્તિ વા – એવં ઇમિના અઞ્ઞથા સિયન્તિ હોતિ.

(૧૫) કથઞ્ચ ઇમિના અપાહં સિયન્તિ હોતિ? કઞ્ચિ ધમ્મં અવકારિં કરિત્વા રૂપં…પે… વેદનં… સઞ્ઞં… સઙ્ખારે… વિઞ્ઞાણં ઇમિના અપાહં સિયન્તિ છન્દં પટિલભતિ, ઇમિના અપાહં સિયન્તિ માનં પટિલભતિ, ઇમિના અપાહં સિયન્તિ દિટ્ઠિં પટિલભતિ. તસ્મિં સતિ ઇમાનિ પપઞ્ચિતાનિ હોન્તિ – ઇમિના અપાહં ઇત્થં સિયન્તિ વા, ઇમિના અપાહં એવં સિયન્તિ વા, ઇમિના અપાહં અઞ્ઞથા સિયન્તિ વા.

(૧૬) કથઞ્ચ ઇમિના અપાહં ઇત્થં સિયન્તિ હોતિ? ઇમિના અપાહં ખત્તિયો સિયન્તિ વા, ઇમિના અપાહં બ્રાહ્મણો સિયન્તિ વા, ઇમિના અપાહં વેસ્સો સિયન્તિ વા, ઇમિના અપાહં સુદ્દો સિયન્તિ વા, ઇમિના અપાહં ગહટ્ઠો સિયન્તિ વા, ઇમિના અપાહં પબ્બજિતો સિયન્તિ વા, ઇમિના અપાહં દેવો સિયન્તિ વા, ઇમિના અપાહં મનુસ્સો સિયન્તિ વા, ઇમિના અપાહં રૂપી સિયન્તિ વા, ઇમિના અપાહં અરૂપી સિયન્તિ વા, ઇમિના અપાહં સઞ્ઞી સિયન્તિ વા, ઇમિના અપાહં અસઞ્ઞી સિયન્તિ વા, ઇમિના અપાહં નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી સિયન્તિ વા – એવં ઇમિના અપાહં ઇત્થં સિયન્તિ હોતિ.

(૧૭) કથઞ્ચ ઇમિના અપાહં એવં સિયન્તિ હોતિ? પરપુગ્ગલં ઉપનિધાય યથા સો ખત્તિયો ઇમિના અપાહં તથા ખત્તિયો સિયન્તિ વા, યથા સો બ્રાહ્મણો ઇમિના અપાહં તથા બ્રાહ્મણો સિયન્તિ વા…પે… યથા સો નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી ઇમિના અપાહં તથા નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી સિયન્તિ વા – એવં ઇમિના અપાહં એવં સિયન્તિ હોતિ.

(૧૮) કથઞ્ચ ઇમિના અપાહં અઞ્ઞથા સિયન્તિ હોતિ? પરપુગ્ગલં ઉપનિધાય યથા સો ખત્તિયો ઇમિના અપાહં ન તથા ખત્તિયો સિયન્તિ વા, યથા સો બ્રાહ્મણો ઇમિના અપાહં ન તથા બ્રાહ્મણો સિયન્તિ વા…પે… યથા સો નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી ઇમિના અપાહં ન તથા નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞી સિયન્તિ વા – એવં ઇમિના અપાહં અઞ્ઞથા સિયન્તિ હોતિ.

ઇમાનિ અટ્ઠારસ તણ્હાવિચરિતાનિ બાહિરસ્સ ઉપાદાય.

ઇતિ ઇમાનિ અટ્ઠારસ તણ્હાવિચરિતાનિ અજ્ઝત્તિકસ્સ ઉપાદાય, ઇમાનિ અટ્ઠારસ તણ્હાવિચરિતાનિ બાહિરસ્સ ઉપાદાય, તદેકજ્ઝં અભિસઞ્ઞૂહિત્વા અભિસઙ્ખિપિત્વા છત્તિંસ તણ્હાવિચરિતાનિ હોન્તિ. ઇતિ એવરૂપાનિ અતીતાનિ છત્તિંસ તણ્હાવિચરિતાનિ, અનાગતાનિ છત્તિંસ તણ્હાવિચરિતાનિ, પચ્ચુપ્પન્નાનિ છત્તિંસ તણ્હાવિચરિતાનિ, તદેકજ્ઝં અભિસઞ્ઞૂહિત્વા અભિસઙ્ખિપિત્વા અટ્ઠતણ્હાવિચરિતસતં હોતિ.

૯૭૭. તત્થ કતમાનિ દ્વાસટ્ઠિ દિટ્ઠિગતાનિ બ્રહ્મજાલે વેય્યાકરણે વુત્તાનિ ભગવતા? ચત્તારો સસ્સતવાદા, ચત્તારો એકચ્ચસસ્સતિકા, ચત્તારો અન્તાનન્તિકા, ચત્તારો અમરાવિક્ખેપિકા, દ્વે અધિચ્ચસમુપ્પન્નિકા, સોળસ સઞ્ઞીવાદા, અટ્ઠ અસઞ્ઞીવાદા, અટ્ઠ નેવસઞ્ઞીનાસઞ્ઞીવાદા, સત્ત ઉચ્છેદવાદા, પઞ્ચ દિટ્ઠધમ્મનિબ્બાનવાદા – ઇમાનિ દ્વાસટ્ઠિ દિટ્ઠિગતાનિ બ્રહ્મજાલે વેય્યાકરણે વુત્તાનિ ભગવતાતિ.

ખુદ્દકવત્થુવિભઙ્ગો નિટ્ઠિતો.