(૬૯) ૭. પથવી કમ્મવિપાકોતિકથા
૪૯૨. પથવી કમ્મવિપાકોતિ? આમન્તા. સુખવેદનિયા દુક્ખવેદનિયા અદુક્ખમસુખવેદનિયા, સુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા, દુક્ખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા, અદુક્ખમસુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા, ફસ્સેન સમ્પયુત્તા, વેદનાય સમ્પયુત્તા, સઞ્ઞાય સમ્પયુત્તા, ચેતનાય સમ્પયુત્તા, ચિત્તેન સમ્પયુત્તા, સારમ્મણા; અત્થિ તાય આવટ્ટના [આવજ્જના (સ્યા. કં.)] આભોગો સમન્નાહારો મનસિકારો ચેતના પત્થના પણિધીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… નનુ ન સુખવેદનિયા ન દુક્ખવેદનિયા ન અદુક્ખમસુખવેદનિયા, ન સુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા, ન દુક્ખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા, ન અદુક્ખમસુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા, ન ફસ્સેન સમ્પયુત્તા, ન વેદનાય સમ્પયુત્તા, ન સઞ્ઞાય સમ્પયુત્તા, ન ચેતનાય સમ્પયુત્તા, ન ચિત્તેન સમ્પયુત્તા, અનારમ્મણા; નત્થિ તાય આવટ્ટના આભોગો સમન્નાહારો મનસિકારો ચેતના પત્થના પણિધીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ ન સુખવેદનિયા ન દુક્ખવેદનિયા…પે… અનારમ્મણા; નત્થિ તાય આવટ્ટના…પે… પણિધિ, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘પથવી કમ્મવિપાકો’’તિ.
ફસ્સો કમ્મવિપાકો, ફસ્સો સુખવેદનિયો દુક્ખવેદનિયો અદુક્ખમસુખવેદનિયો સુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તો દુક્ખાય…પે… અદુક્ખમસુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તો ફસ્સેન સમ્પયુત્તો વેદનાય સમ્પયુત્તો સઞ્ઞાય સમ્પયુત્તો ચેતનાય સમ્પયુત્તો ચિત્તેન સમ્પયુત્તો સારમ્મણો; અત્થિ તસ્સ આવટ્ટના…પે… પણિધીતિ? આમન્તા. પથવી કમ્મવિપાકો, પથવી સુખવેદનિયા દુક્ખવેદનિયા અદુક્ખમસુખવેદનિયા સુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા દુક્ખાય…પે… અદુક્ખમસુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા ફસ્સેન સમ્પયુત્તા વેદનાય સમ્પયુત્તા સઞ્ઞાય સમ્પયુત્તા ચેતનાય સમ્પયુત્તા ચિત્તેન સમ્પયુત્તા સારમ્મણા; અત્થિ તાય આવટ્ટના આભોગો સમન્નાહારો મનસિકારો ચેતના પત્થના પણિધીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે …પે… પથવી કમ્મવિપાકો, પથવી ન સુખવેદનિયા ન દુક્ખવેદનિયા…પે… અનારમ્મણા; નત્થિ તાય આવટ્ટના…પે… પણિધીતિ? આમન્તા. ફસ્સો કમ્મવિપાકો, ફસ્સો ન સુખવેદનિયો ન દુક્ખવેદનિયો …પે… અનારમ્મણો; નત્થિ તસ્સ આવટ્ટના…પે… પણિધીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
પથવી કમ્મવિપાકોતિ? આમન્તા. પથવી પગ્ગહનિગ્ગહુપગા છેદનભેદનુપગાતિ? આમન્તા. કમ્મવિપાકો પગ્ગહનિગ્ગહુપગો છેદનભેદનુપગોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
લબ્ભા પથવી કેતું વિક્કેતું આઠપેતું ઓચિનિતું વિચિનિતુન્તિ? આમન્તા. લબ્ભા કમ્મવિપાકો કેતું વિક્કેતું આઠપેતું ઓચિનિતું વિચિનિતુન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૪૯૩. પથવી પરેસં સાધારણાતિ? આમન્તા. કમ્મવિપાકો પરેસં સાધારણોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
કમ્મવિપાકો પરેસં સાધારણોતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા –
‘‘અસાધારણમઞ્ઞેસં, અચોરહરણો નિધિ;
કયિરાથ મચ્ચો પુઞ્ઞાનિ, સચે સુચરિતં ચરે’’તિ [ખુ. પા. ૮.૯ ખુદ્દકપાઠે, થોકં વિસદિસં].
અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘કમ્મવિપાકો પરેસં સાધારણો’’તિ.
પથવી કમ્મવિપાકોતિ? આમન્તા. પઠમં પથવી સણ્ઠાતિ, પચ્છા સત્તા ઉપ્પજ્જન્તીતિ? આમન્તા. પઠમં વિપાકો ઉપ્પજ્જતિ, પચ્છા વિપાકપટિલાભાય કમ્મં કરોન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
પથવી સબ્બસત્તાનં કમ્મવિપાકોતિ? આમન્તા. સબ્બે સત્તા પથવિં પરિભુઞ્જન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… સબ્બે સત્તા પથવિં પરિભુઞ્જન્તીતિ? આમન્તા. અત્થિ કેચિ પથવિં અપરિભુઞ્જિત્વા પરિનિબ્બાયન્તીતિ? આમન્તા. અત્થિ કેચિ કમ્મવિપાકં અખેપેત્વા પરિનિબ્બાયન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
પથવી ચક્કવત્તિસત્તસ્સ કમ્મવિપાકોતિ? આમન્તા. અઞ્ઞે સત્તા પથવિં પરિભુઞ્જન્તીતિ? આમન્તા. ચક્કવત્તિસત્તસ્સ કમ્મવિપાકં અઞ્ઞે સત્તા પરિભુઞ્જન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… ચક્કવત્તિસત્તસ્સ કમ્મવિપાકં અઞ્ઞે સત્તા પરિભુઞ્જન્તીતિ? આમન્તા. ચક્કવત્તિસત્તસ્સ ફસ્સં વેદનં સઞ્ઞં ચેતનં ચિત્તં સદ્ધં વીરિયં સતિં સમાધિં પઞ્ઞં અઞ્ઞે સત્તા પરિભુઞ્જન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૪૯૪. ન વત્તબ્બં – ‘‘પથવી કમ્મવિપાકો’’તિ? આમન્તા. નનુ અત્થિ ઇસ્સરિયસંવત્તનિયં કમ્મં અધિપચ્ચસંવત્તનિયં કમ્મન્તિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અત્થિ ઇસ્સરિયસંવત્તનિયં કમ્મં અધિપચ્ચસંવત્તનિયં કમ્મં, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘પથવી કમ્મવિપાકો’’તિ.
પથવી કમ્મવિપાકોતિકથા નિટ્ઠિતા.