૭. સત્તમવગ્ગો

(૬૯) ૭. પથવી કમ્મવિપાકોતિકથા

૪૯૨. પથવી કમ્મવિપાકોતિ? આમન્તા. સુખવેદનિયા દુક્ખવેદનિયા અદુક્ખમસુખવેદનિયા, સુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા, દુક્ખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા, અદુક્ખમસુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા, ફસ્સેન સમ્પયુત્તા, વેદનાય સમ્પયુત્તા, સઞ્ઞાય સમ્પયુત્તા, ચેતનાય સમ્પયુત્તા, ચિત્તેન સમ્પયુત્તા, સારમ્મણા; અત્થિ તાય આવટ્ટના [આવજ્જના (સ્યા. કં.)] આભોગો સમન્નાહારો મનસિકારો ચેતના પત્થના પણિધીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… નનુ ન સુખવેદનિયા ન દુક્ખવેદનિયા ન અદુક્ખમસુખવેદનિયા, ન સુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા, ન દુક્ખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા, ન અદુક્ખમસુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા, ન ફસ્સેન સમ્પયુત્તા, ન વેદનાય સમ્પયુત્તા, ન સઞ્ઞાય સમ્પયુત્તા, ન ચેતનાય સમ્પયુત્તા, ન ચિત્તેન સમ્પયુત્તા, અનારમ્મણા; નત્થિ તાય આવટ્ટના આભોગો સમન્નાહારો મનસિકારો ચેતના પત્થના પણિધીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ ન સુખવેદનિયા ન દુક્ખવેદનિયા…પે… અનારમ્મણા; નત્થિ તાય આવટ્ટના…પે… પણિધિ, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘પથવી કમ્મવિપાકો’’તિ.

ફસ્સો કમ્મવિપાકો, ફસ્સો સુખવેદનિયો દુક્ખવેદનિયો અદુક્ખમસુખવેદનિયો સુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તો દુક્ખાય…પે… અદુક્ખમસુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તો ફસ્સેન સમ્પયુત્તો વેદનાય સમ્પયુત્તો સઞ્ઞાય સમ્પયુત્તો ચેતનાય સમ્પયુત્તો ચિત્તેન સમ્પયુત્તો સારમ્મણો; અત્થિ તસ્સ આવટ્ટના…પે… પણિધીતિ? આમન્તા. પથવી કમ્મવિપાકો, પથવી સુખવેદનિયા દુક્ખવેદનિયા અદુક્ખમસુખવેદનિયા સુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા દુક્ખાય…પે… અદુક્ખમસુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા ફસ્સેન સમ્પયુત્તા વેદનાય સમ્પયુત્તા સઞ્ઞાય સમ્પયુત્તા ચેતનાય સમ્પયુત્તા ચિત્તેન સમ્પયુત્તા સારમ્મણા; અત્થિ તાય આવટ્ટના આભોગો સમન્નાહારો મનસિકારો ચેતના પત્થના પણિધીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે …પે… પથવી કમ્મવિપાકો, પથવી ન સુખવેદનિયા ન દુક્ખવેદનિયા…પે… અનારમ્મણા; નત્થિ તાય આવટ્ટના…પે… પણિધીતિ? આમન્તા. ફસ્સો કમ્મવિપાકો, ફસ્સો ન સુખવેદનિયો ન દુક્ખવેદનિયો …પે… અનારમ્મણો; નત્થિ તસ્સ આવટ્ટના…પે… પણિધીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

પથવી કમ્મવિપાકોતિ? આમન્તા. પથવી પગ્ગહનિગ્ગહુપગા છેદનભેદનુપગાતિ? આમન્તા. કમ્મવિપાકો પગ્ગહનિગ્ગહુપગો છેદનભેદનુપગોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

લબ્ભા પથવી કેતું વિક્કેતું આઠપેતું ઓચિનિતું વિચિનિતુન્તિ? આમન્તા. લબ્ભા કમ્મવિપાકો કેતું વિક્કેતું આઠપેતું ઓચિનિતું વિચિનિતુન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૪૯૩. પથવી પરેસં સાધારણાતિ? આમન્તા. કમ્મવિપાકો પરેસં સાધારણોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

કમ્મવિપાકો પરેસં સાધારણોતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા –

‘‘અસાધારણમઞ્ઞેસં, અચોરહરણો નિધિ;

કયિરાથ મચ્ચો પુઞ્ઞાનિ, સચે સુચરિતં ચરે’’તિ [ખુ. પા. ૮.૯ ખુદ્દકપાઠે, થોકં વિસદિસં].

અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘કમ્મવિપાકો પરેસં સાધારણો’’તિ.

પથવી કમ્મવિપાકોતિ? આમન્તા. પઠમં પથવી સણ્ઠાતિ, પચ્છા સત્તા ઉપ્પજ્જન્તીતિ? આમન્તા. પઠમં વિપાકો ઉપ્પજ્જતિ, પચ્છા વિપાકપટિલાભાય કમ્મં કરોન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

પથવી સબ્બસત્તાનં કમ્મવિપાકોતિ? આમન્તા. સબ્બે સત્તા પથવિં પરિભુઞ્જન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… સબ્બે સત્તા પથવિં પરિભુઞ્જન્તીતિ? આમન્તા. અત્થિ કેચિ પથવિં અપરિભુઞ્જિત્વા પરિનિબ્બાયન્તીતિ? આમન્તા. અત્થિ કેચિ કમ્મવિપાકં અખેપેત્વા પરિનિબ્બાયન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

પથવી ચક્કવત્તિસત્તસ્સ કમ્મવિપાકોતિ? આમન્તા. અઞ્ઞે સત્તા પથવિં પરિભુઞ્જન્તીતિ? આમન્તા. ચક્કવત્તિસત્તસ્સ કમ્મવિપાકં અઞ્ઞે સત્તા પરિભુઞ્જન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… ચક્કવત્તિસત્તસ્સ કમ્મવિપાકં અઞ્ઞે સત્તા પરિભુઞ્જન્તીતિ? આમન્તા. ચક્કવત્તિસત્તસ્સ ફસ્સં વેદનં સઞ્ઞં ચેતનં ચિત્તં સદ્ધં વીરિયં સતિં સમાધિં પઞ્ઞં અઞ્ઞે સત્તા પરિભુઞ્જન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૪૯૪. ન વત્તબ્બં – ‘‘પથવી કમ્મવિપાકો’’તિ? આમન્તા. નનુ અત્થિ ઇસ્સરિયસંવત્તનિયં કમ્મં અધિપચ્ચસંવત્તનિયં કમ્મન્તિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અત્થિ ઇસ્સરિયસંવત્તનિયં કમ્મં અધિપચ્ચસંવત્તનિયં કમ્મં, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘પથવી કમ્મવિપાકો’’તિ.

પથવી કમ્મવિપાકોતિકથા નિટ્ઠિતા.