૫. ચાગાનુસ્સતિકથાવણ્ણના

૧૬૦. પકતિયાતિ સભાવેન. ચાગાધિમુત્તેનાતિ દેય્યધમ્મપરિચ્ચાગે યુત્તપ્પયુત્તેન તન્નિન્નેન તપ્પોણેન. નિચ્ચં સદા પવત્તા દાનસંવિભાગા યસ્સ સો નિચ્ચપવત્તદાનસંવિભાગો, તેન. ઇધાપિ ‘‘પકતિયા’’તિ આનેત્વા સમ્બન્ધિતબ્બં. યં પરસ્સ પટિયત્તં દિય્યતિ, તં દાનં. યં અત્તના પરિભુઞ્જિતબ્બતો સંવિભજતિ, સો સંવિભાગો. ઇતો દાનિ પભુતીતિ ઇતો પટ્ઠાય દાનિ અજ્જતગ્ગે અજ્જદિવસં આદિં કત્વા. અદત્વા ન ભુઞ્જિસ્સામીતિ દાનસમાદાનં કત્વા. તંદિવસન્તિ તસ્મિં ભાવનારમ્ભદિવસે. તત્થ નિમિત્તં ગણ્હિત્વાતિ તસ્મિં દાને પરિચ્ચાગચેતનાય પવત્તિઆકારસ્સ સલ્લક્ખણવસેન નિમિત્તં ગહેત્વા. વિગતમલમચ્છેરતાદિગુણવસેનાતિ વિગતાનિ મલમચ્છેરાનિ એતસ્માતિ વિગતમલમચ્છેરો, ચાગો, તસ્સ ભાવો વિગતમલમચ્છેરતા. તદાદીનં ગુણાનં, સમ્પત્તીનં, આનિસંસાનં વા વસેન.

સતં ધમ્મં અનુક્કમન્તિ સાધૂનં બોધિસત્તાનં ધમ્મં પવેણિં અનુ અનુ કમન્તો ઓક્કમન્તો, અવોક્કમન્તો વા. યે ઇમે દાયકસ્સ લાભા આયુવણ્ણસુખબલપટિભાનાદયો, પિયભાવાદયો ચ ભગવતા સંવણ્ણિતા પકિત્તિતા. મનુસ્સત્તં વાતિ વા-સદ્દો અવુત્તવિકપ્પત્થો, તેન ઇન્દ્રિયપાટવભાવકમ્મસ્સકતાઞાણાદીનં સઙ્ગહો દટ્ઠબ્બો.

મચ્છેરમલેનાતિ મચ્છેરસઙ્ખાતેન મલેન. અથ વા મચ્છેરઞ્ચ મલઞ્ચ મચ્છેરમલં, તેન મચ્છેરેન ચેવ લોભાદિમલેન ચાતિ અત્થો. પજાયનવસેનાતિ યથાસકં કમ્મનિબ્બત્તનવસેન. કણ્હધમ્માનન્તિ લોભાદિએકન્તકાળકાનં પાપધમ્માનં. વિગતત્તાતિ પહીનત્તા. વિગતમલમચ્છેરેન ચેતસાતિ ઇત્થમ્ભૂતલક્ખણે કરણવચનં. સોતાપન્નસ્સ સતોતિ ગેહં આવસન્તસ્સ સોતાપન્નસ્સ સમાનસ્સ. નિસ્સયવિહારન્તિ નિસ્સાય વિહરિતબ્બવિહારં, દેવસિકં વળઞ્જનકકમ્મટ્ઠાનન્તિ અત્થો. અભિભવિત્વાતિ અગારં આવસન્તાનં અઞ્ઞેસં ઉપ્પજ્જનકરાગાદિઉપક્કિલેસે અભિભુય્ય.

યો કિઞ્ચિ દેન્તોપિ સાપેક્ખોવ દેતિ, સો મુત્તચાગો ન હોતિ, અયં પન ન એવન્તિ ‘‘મુત્તચાગો’’તિ વુત્તં. વિસ્સટ્ઠચાગોતિ નિરપેક્ખપરિચ્ચાગોતિ અત્થો. યથા પાણાતિપાતબહુલો પુગ્ગલો ‘‘લોહિતપાણી’’તિ વુચ્ચતિ, એવં દાનબહુલો પુગ્ગલો ‘‘પયતપાણી’’તિ વુત્તોતિ દસ્સેન્તો ‘‘દાતું સદા ધોતહત્થોયેવા’’તિ આહ. તત્થ સદાતિ નિચ્ચં, અભિણ્હન્તિ અત્થો. પરિચ્ચાગોતિ દેય્યધમ્મપરિચ્ચાગોતિ અધિકારતો વિઞ્ઞાયતિ. યં યં દેય્યધમ્મં પરે યાચનકા. યાચને યોગો યાચનયોગો, પરેહિ યાચિતું યુત્તોતિ અત્થો. યાજેન યુત્તોતિ દાનેન યુત્તો સદા પરિચ્ચજનતો. ઉભયેતિ યથાવુત્તે દાને, સંવિભાગે ચ રતો અભિરતો.

૧૬૧. યથા પરિસુદ્ધસીલસ્સ પુગ્ગલસ્સ અખણ્ડતાદિગુણવસેન અત્તનો સીલસ્સ અનુસ્સરન્તસ્સ સીલાનુસ્સતિભાવના ઇજ્ઝતિ, એવં પરિસુદ્ધઉળારપરિચ્ચાગસ્સ પુગ્ગલસ્સ અનુપક્કિલિટ્ઠમેવ અત્તનો પરિચ્ચાગં અનુસ્સરન્તસ્સ ભાવના ઇજ્ઝતીતિ દસ્સેતું ‘‘વિગતમલમચ્છેરતાદિગુણવસેના’’તિઆદિ વુત્તં, તં વુત્તત્થમેવ.

ભિય્યોસોતિ ઉપરિપિ. મત્તાય પમાણસ્સ મહતિયા મત્તાય, વિપુલેન પમાણેનાતિ અત્થો. ચાગાધિમુત્તોતિ પરિચ્ચાગે અધિમુત્તો નિન્નપોણપબ્ભારો. તતો એવ અલોભજ્ઝાસયો કત્થચિપિ અનભિસઙ્ગચિત્તો. પટિગ્ગાહકેસુ મેત્તાયનવસેન પરિચ્ચાગો હોતીતિ મેત્તાય મેત્તાભાવનાય અનુલોમકારી અનુરૂપપટિપત્તિ. વિસારદોતિ વિસદો અત્તનોવ ગુણેન કત્થચિપિ અમઙ્કુભૂતો અભિભુય્ય વિહારી. સેસં સુવિઞ્ઞેય્યમેવ.