૮. આરઞ્ઞિકઙ્ગકથાવણ્ણના

૩૧. ગામન્તસેનાસનં પહાય અરઞ્ઞે અરુણં ઉટ્ઠાપેતબ્બન્તિ એત્થ ગામન્તં, અરઞ્ઞઞ્ચ સરૂપતો દસ્સેતું ‘‘તત્થ સદ્ધિં ઉપચારેના’’તિઆદિ આરદ્ધં. તત્થ ગામપરિયાપન્નત્તા ગામન્તસેનાસનસ્સ ‘‘ગામોયેવ ગામન્તસેનાસન’’ન્તિ વુત્તં. યો કોચિ સત્થોપિ ગામો નામાતિ સમ્બન્ધો. ઇન્દખીલાતિ ઉમ્મારા. તસ્સાતિ લેડ્ડુપાતસ્સ. વિનયપરિયાયેન અરઞ્ઞલક્ખણં અદિન્નાદાનપારાજિકે (પારા. ૯૨) આગતં. તત્થ હિ ‘‘ગામા વા અરઞ્ઞા વા’’તિ અનવસેસતો અવહારટ્ઠાનપરિગ્ગહે તદુભયં અસઙ્કરતો દસ્સેતું ‘‘ઠપેત્વા ગામઞ્ચા’’તિઆદિ વુત્તં. ગામૂપચારો હિ લોકે ગામસઙ્ખમેવ ગચ્છતીતિ. નિપ્પરિયાયતો પન ગામવિનિમુત્તં ઠાનં અરઞ્ઞમેવ હોતીતિ અભિધમ્મે (વિભ. ૫૨૯) ગામા ‘‘નિક્ખમિત્વા બહિ ઇન્દખીલા, સબ્બમેતં અરઞ્ઞ’’ન્તિ વુત્તં. સુત્તન્તિકપરિયાયેન આરઞ્ઞકસિક્ખાપદે (પારા. ૬૫૪) ‘‘પઞ્ચધનુસતિકં પચ્છિમ’’ન્તિ આગતં આરઞ્ઞિકં ભિક્ખું સન્ધાય. ન હિ સો વિનયપરિયાયિકે ‘‘અરઞ્ઞે વસનતો આરઞ્ઞિકો પન્તસેનાસનો’’તિ સુત્તે વુત્તો. અયઞ્ચ સુત્તસંવણ્ણનાતિ ઇધ સબ્બત્થ સુત્તન્તકથાવ પમાણં. તસ્મા તત્થ આગતમેવ લક્ખણં ગહેતબ્બન્તિ દસ્સેન્તો ‘‘તં આરોપિતેન આચરિયધનુના’’તિઆદિના મિનનવિધિં આહ. તેનેવ હિ મજ્ઝિમટ્ઠકથાનયોવ (મ. નિ. અટ્ઠ. ૧.૨૯૬) ઇદમેત્થ પમાણન્તિ ચ વુત્તો.

તતો તતો મગ્ગન્તિ તત્થ તત્થ ખુદ્દકમગ્ગં પિદહતિ. ધુતઙ્ગસુદ્ધિકેન ધુતઙ્ગસોધનપસુતેન. યથાપરિચ્છિન્ને કાલેતિ ઉક્કટ્ઠસ્સ તયોપિ ઉતૂ, મજ્ઝિમસ્સ દ્વે, મુદુકસ્સ એકો ઉતુ. તત્થપિ ધુતઙ્ગં ન ભિજ્જતિ સઉસ્સાહત્તા. નિપજ્જિત્વા ગમિસ્સામાતિ ચિત્તસ્સ સિથિલભાવેન ધુતઙ્ગં ભિજ્જતીતિ વુત્તં. અરઞ્ઞસઞ્ઞં મનસિ કરોન્તોતિ ‘‘અહં વિવેકવાસં વસિસ્સામિ, યથાલદ્ધોવ કાયવિવેકો સાત્થકો કાતબ્બો’’તિ મનસિકારસબ્ભાવતો ‘‘ભબ્બો…પે… રક્ખિતુ’’ન્તિ વુત્તં. અસ્સ આરઞ્ઞિકસ્સ ચિત્તં ન વિક્ખિપન્તિ આપાથમનુપગમનતો. વિગતસન્તાસો હોતિ વિવેકપરિચયતો. જીવિતનિકન્તિં જહતિ બહુપરિસ્સયે અરઞ્ઞે નિવાસેનેવ મરણભયસ્સ દૂરીકરણતો. પવિવેકસુખરસં અસ્સાદેતિ અનુભવતિ જનસંસગ્ગાભાવતો. આરાધયન્તોતિ અનુનયન્તો. યથાનુસિટ્ઠં પટિપત્તિયા વિવેકસ્સ અધિટ્ઠાનભાવતો આરઞ્ઞિકઙ્ગયોગિનો વાહનસદિસન્તિ કત્વા વુત્તં ‘‘અવસેસધુતાયુધો’’તિ, અવસિટ્ઠધુતધમ્માયુધોતિ અત્થો.

ઇતિ આરઞ્ઞિકઙ્ગકથાવણ્ણના.