૯. રુક્ખમૂલિકઙ્ગકથાવણ્ણના

૩૨. છન્નન્તિ ઇટ્ઠકાછદનાદીહિ છાદિતં, આવસથન્તિ અત્થો. સીમન્તરિકરુક્ખોતિ દ્વિન્નં રાજૂનં રજ્જસીમાય ઠિતરુક્ખો. તત્થ હિ તેસં રાજૂનં બલકાયો ઉપગન્ત્વા અન્તરન્તરા યુદ્ધં કરેય્ય, ચોરાપિ પારિપન્થિકા સમોસરન્તા ભિક્ખુસ્સ સુખેન નિસીદિતું ન દેન્તિ. ચેતિયરુક્ખો ‘‘દેવતાધિટ્ઠિતો’’તિ મનુસ્સેહિ સમ્મતરુક્ખો પૂજેતું ઉપગતેહિ મનુસ્સેહિ અવિવિત્તો હોતિ. નિય્યાસરુક્ખો સજ્જરુક્ખાદિ. વગ્ગુલિરુક્ખો વગ્ગુલિનિસેવિતો. સીમન્તરિકરુક્ખાદયો સપરિસ્સયા, દુલ્લભવિવેકા ચાતિ આહ ‘‘ઇમે રુક્ખે વિવજ્જેત્વા’’તિ. પણ્ણસટન્તિ રુક્ખતો પતિતપણ્ણં. પટિચ્છન્ને ઠાને નિસીદિતબ્બં રુક્ખમૂલિકભાવસ્સ પટિચ્છાદનત્થં. છન્ને વાસકપ્પના ધમ્મસ્સવનાદીનમત્થાયપિ હોતિ. તસ્મા ‘‘જાનિત્વા અરુણં ઉટ્ઠાપિતમત્તે’’તિ વુત્તં.

અભિણ્હં તરુપણ્ણવિકારદસ્સનેનાતિ અભિક્ખણં તરૂસુ, તરૂનં વા પણ્ણેસુ વિકારસ્સ ખણભઙ્ગસ્સ દસ્સનેન. સેનાસનમચ્છેરકમ્મારામતાનન્તિ આવાસમચ્છરિયનવકમ્મરતભાવાનં. દેવતાહીતિ રુક્ખદેવતાહિ. તાપિ હિ રુક્ખટ્ઠવિમાનેસુ વસન્તિયો રુક્ખેસુ વસન્તિ. અયમ્પિ રુક્ખેતિ સહવાસિતા. વણ્ણિતોતિ ‘‘અપ્પાનિ ચેવા’’તિઆદિના પસંસિતો. ‘‘રુક્ખમૂલસેનાસનં નિસ્સાય પબ્બજ્જા’’તિ (મહાવ. ૭૩, ૧૨૮) એવં નિસ્સયોતિ ચ ભાસિતો. અભિરત્તાનિ તરુણકાલે, નીલાનિ મજ્ઝિમકાલે, પણ્ડૂનિ જિણ્ણકાલે. પતિતાનિ મિલાયનવસેન. એવં પસ્સન્તો તરુપણ્ણાનિ પચ્ચક્ખતો એવ નિચ્ચસઞ્ઞં પનૂદતિ પજહતિ, અનિચ્ચસઞ્ઞા એવસ્સ સણ્ઠાતિ. યસ્મા ભગવતો જાતિબોધિધમ્મચક્કપવત્તનપરિનિબ્બાનાનિ રુક્ખમૂલેયેવ જાતાનિ, તસ્મા વુત્તં ‘‘બુદ્ધદાયજ્જં રુક્ખમૂલ’’ન્તિ.

ઇતિ રુક્ખમૂલિકઙ્ગકથાવણ્ણના.