૩. પિણ્ડપાતિકઙ્ગકથાવણ્ણના

૨૬. અતિરેકલાભન્તિ ‘‘પિણ્ડિયાલોપભોજનં નિસ્સાયા’’તિ (મહાવ. ૭૩, ૧૨૮) એવં વુત્તભિક્ખાહારલાભતો અતિરેકલાભં, સઙ્ઘભત્તાદિન્તિ અત્થો. સકલસ્સ સઙ્ઘસ્સ દાતબ્બભત્તં સઙ્ઘભત્તં. કતિપયે ભિક્ખૂ ઉદ્દિસિત્વા દાતબ્બભત્તં ઉદ્દેસભત્તં. એકસ્મિં પક્ખે એકદિવસં દાતબ્બભત્તં પક્ખિકં. ઉપોસથે ઉપોસથે દાતબ્બભત્તં ઉપોસથિકં. પટિપદદિવસે દાતબ્બભત્તં પાટિપદિકં. વિહારં ઉદ્દિસ્સ દાતબ્બભત્તં વિહારભત્તં. ધુરગેહે એવ ઠપેત્વા દાતબ્બભત્તં ધુરભત્તં. ગામવાસીઆદીહિ વારેન દાતબ્બભત્તં વારકભત્તં. ‘‘સઙ્ઘભત્તં ગણ્હથાતિઆદિના’’તિ આદિ-સદ્દેન ઉદ્દેસભત્તાદિં સઙ્ગણ્હાતિ. સાદિતું વટ્ટન્તીતિ ભિક્ખાપરિયાયેન વુત્તત્તા. ભેસજ્જાદિપટિસંયુત્તા નિરામિસસલાકા. યાવકાલિકવજ્જાતિ ચ વદન્તિ. વિહારે પક્કભત્તમ્પીતિ ઉપાસકા ઇધેવ ભત્તં પચિત્વા ‘‘સબ્બેસં અય્યાનં દસ્સામા’’તિ વિહારેયેવ ભત્તં સમ્પાદેન્તિ, તં પિણ્ડપાતિકાનમ્પિ વટ્ટતિ. આહરિત્વાતિ પત્તં ગહેત્વા ગેહતો આનેત્વા. તં દિવસં નિસીદિત્વાતિ ‘‘મા, ભન્તે, પિણ્ડાય ચરિત્થ, વિહારેયેવ ભિક્ખા આનીયતી’’તિ વદન્તાનં સમ્પટિચ્છનેન તં દિવસં નિસીદિત્વા. સેરિવિહારસુખન્તિ અપરાયત્તવિહારિતાસુખં. અરિયવંસોતિ અરિયવંસસુત્તપટિસંયુત્તા (દી. નિ. ૩.૩૦૯; અ. નિ. ૪.૨૮) ધમ્મકથા. ધમ્મરસન્તિ ધમ્મૂપસઞ્હિતં પામોજ્જાદિરસં.

જઙ્ઘબલં નિસ્સાય પિણ્ડપરિયેસનતો કોસજ્જનિમ્મદ્દનતા. ‘‘યથાપિ ભમરો પુપ્ફ’’ન્તિઆદિના (ધ. પ. ૪૯; નેત્તિ. ૧૨૩) વુત્તવિધિના આહારપરિયેસનતો પરિસુદ્ધાજીવતા. નિચ્ચં અન્તરઘરં પવિસન્તસ્સેવ સુપ્પટિચ્છન્નગમનાદયો સેખિયધમ્મા સમ્પજ્જન્તીતિ સેખિયપટિપત્તિપૂરણં. પટિગ્ગહણે મત્તઞ્ઞુતાય, સંસટ્ઠવિહારાભાવતો ચ અપરપોસિતા. કુલે કુલે અપ્પકઅપ્પકપિણ્ડગહણેન પરાનુગ્ગહકિરિયા. અન્તિમાય જીવિકાય અવટ્ઠાનેન માનપ્પહાનં. વુત્તઞ્હેતં ‘‘અન્તમિદં, ભિક્ખવે, જીવિકાનં, યદિદં પિણ્ડોલ્ય’’ન્તિઆદિ (ઇતિવુ. ૯૧; સં. નિ. ૩.૮૦). મિસ્સકભત્તેન યાપનતો રસતણ્હાનિવારણં. નિમન્તનાસમ્પટિચ્છનતો ગણભોજનાદિસિક્ખાપદેહિ અનાપત્તિતા.

અપ્પટિહતવુત્તિતાય ચતૂસુપિ દિસાસુ વત્તનટ્ઠેન ચાતુદ્દિસો. આજીવસ્સ વિસુજ્ઝતીતિ આજીવો અસ્સ વિસુજ્ઝતિ. અત્તભરસ્સાતિ અપ્પાનવજ્જસુલભરૂપેહિ પચ્ચયેહિ અત્તનો ભરણતો અત્તભરસ્સ. તતો એવ એકવિહારિતાય સદ્ધિવિહારિકાદીનમ્પિ અઞ્ઞેસં અપોસનતો અનઞ્ઞપોસિનો. પદદ્વયેનાપિ કાયપરિહારિકેન ચીવરેન કુચ્છિપરિહારિકેન પિણ્ડપાતેન વિચરણતો સલ્લહુકવુત્તિતં, સુભરતં, પરમઅપ્પિચ્છતં, સન્તુટ્ઠિઞ્ચ દસ્સેતિ. દેવાપિ પિહયન્તિ તાદિનોતિ તાદિસસ્સ ભુસં અતિવિય સન્તકાયવચીમનોકમ્મતાય ઉપસન્તસ્સ પરમેન સતિનેપક્કેન સમન્નાગમતો સબ્બકાલં સતિમતો પિણ્ડપાતિકસ્સ ભિક્ખુસ્સ સક્કાદયો દેવાપિ પિહયન્તિ પત્થેન્તિ. તસ્સ સીલાદિગુણેસુ બહુમાનં ઉપ્પાદેન્તા આદરં જનેન્તિ, પગેવ મનુસ્સા. સચે સો લાભસક્કારસિલોકસન્નિસ્સિતો ન હોતિ, તદભિકઙ્ખી ન હોતીતિ અત્થો.

ઇતિ પિણ્ડપાતિકઙ્ગકથાવણ્ણના.