૯. રુક્ખમૂલિકઙ્ગકથા

૩૨. રુક્ખમૂલિકઙ્ગમ્પિ ‘‘છન્નં પટિક્ખિપામિ, રુક્ખમૂલિકઙ્ગં સમાદિયામી’’તિ ઇમેસં અઞ્ઞતરવચનેન સમાદિન્નં હોતિ.

તેન પન રુક્ખમૂલિકેન સીમન્તરિકરુક્ખં, ચેતિયરુક્ખં, નિય્યાસરુક્ખં, ફલરુક્ખં, વગ્ગુલિરુક્ખં, સુસિરરુક્ખં, વિહારમજ્ઝે ઠિતરુક્ખન્તિ ઇમે રુક્ખે વિવજ્જેત્વા વિહારપચ્ચન્તે ઠિતરુક્ખો ગહેતબ્બોતિ ઇદમસ્સ વિધાનં.

પભેદતો પન અયમ્પિ તિવિધો હોતિ. તત્થ ઉક્કટ્ઠો યથારુચિતં રુક્ખં ગહેત્વા પટિજગ્ગાપેતું ન લભતિ. પાદેન પણ્ણસટં અપનેત્વા વસિતબ્બં. મજ્ઝિમો તં ઠાનં સમ્પત્તેહિયેવ પટિજગ્ગાપેતું લભતિ. મુદુકેન આરામિકસમણુદ્દેસે પક્કોસિત્વા સોધાપેત્વા સમં કારાપેત્વા વાલુકં ઓકિરાપેત્વા પાકારપરિક્ખેપં કારાપેત્વા દ્વારં યોજાપેત્વા વસિતબ્બં. મહદિવસે પન રુક્ખમૂલિકેન તત્થ અનિસીદિત્વા અઞ્ઞત્થ પટિચ્છન્ને ઠાને નિસીદિતબ્બં.

ઇમેસં પન તિણ્ણમ્પિ છન્ને વાસં કપ્પિતક્ખણે ધુતઙ્ગં ભિજ્જતિ. જાનિત્વા છન્ને અરુણં ઉટ્ઠાપિતમત્તેતિ અઙ્ગુત્તરભાણકા. અયમેત્થ ભેદો.

અયં પનાનિસંસો, રુક્ખમૂલસેનાસનં નિસ્સાય પબ્બજ્જાતિ (મહાવ. ૧૨૮) વચનતો નિસ્સયાનુરૂપપટિપત્તિસબ્ભાવો, અપ્પાનિ ચેવ સુલભાનિ ચ તાનિ ચ અનવજ્જાનીતિ (અ. નિ. ૪.૨૭; ઇતિવુ. ૧૦૧) ભગવતા સંવણ્ણિતપચ્ચયતા, અભિણ્હં તરુપણ્ણવિકારદસ્સનેન અનિચ્ચસઞ્ઞાસમુટ્ઠાપનતા, સેનાસનમચ્છેરકમ્મારામતાનં અભાવો, દેવતાહિ સહવાસિતા, અપ્પિચ્છતાદીનં અનુલોમવુત્તિતાતિ.

વણ્ણિતો બુદ્ધસેટ્ઠેન, નિસ્સયોતિ ચ ભાસિતો;

નિવાસો પવિવિત્તસ્સ, રુક્ખમૂલસમો કુતો.

આવાસમચ્છેરહરે, દેવતા પરિપાલિતે;

પવિવિત્તે વસન્તો હિ, રુક્ખમૂલમ્હિ સુબ્બતો.

અભિરત્તાનિ નીલાનિ, પણ્ડૂનિ પતિતાનિ ચ;

પસ્સન્તો તરુપણ્ણાનિ, નિચ્ચસઞ્ઞં પનૂદતિ.

તસ્મા હિ બુદ્ધદાયજ્જં, ભાવનાભિરતાલયં;

વિવિત્તં નાતિમઞ્ઞેય્ય, રુક્ખમૂલં વિચક્ખણોતિ.

અયં રુક્ખમૂલિકઙ્ગે સમાદાનવિધાનપ્પભેદભેદાનિસંસવણ્ણના.