૧. પંસુકૂલિકઙ્ગકથા

૨૪. ઇદાનિ એકેકસ્સ સમાદાનવિધાનપ્પભેદભેદાનિસંસે વણ્ણયિસ્સામ. પંસુકૂલિકઙ્ગં તાવ ‘‘ગહપતિદાનચીવરં પટિક્ખિપામિ, પંસુકૂલિકઙ્ગં સમાદિયામી’’તિ ઇમેસુ દ્વીસુ વચનેસુ અઞ્ઞતરેન સમાદિન્નં હોતિ. ઇદં તાવેત્થ સમાદાનં.

એવં સમાદિન્નધુતઙ્ગેન પન તેન સોસાનિકં, પાપણિકં, રથિયચોળં, સઙ્કારચોળં, સોત્થિયં, ન્હાનચોળં, તિત્થચોળં, ગતપચ્ચાગતં, અગ્ગિડડ્ઢં, ગોખાયિતં, ઉપચિકાખાયિતં, ઉન્દૂરખાયિતં, અન્તચ્છિન્નં, દસાચ્છિન્નં, ધજાહટં, થૂપચીવરં, સમણચીવરં, આભિસેકિકં, ઇદ્ધિમયં, પન્થિકં, વાતાહટં, દેવદત્તિયં, સામુદ્દિયન્તિએતેસુ અઞ્ઞતરં ચીવરં ગહેત્વા ફાલેત્વા દુબ્બલટ્ઠાનં પહાય થિરટ્ઠાનાનિ ધોવિત્વા ચીવરં કત્વા પોરાણં ગહપતિચીવરં અપનેત્વા પરિભુઞ્જિતબ્બં.

તત્થ સોસાનિકન્તિ સુસાને પતિતકં. પાપણિકન્તિ આપણદ્વારે પતિતકં. રથિયચોળન્તિ પુઞ્ઞત્થિકેહિ વાતપાનન્તરેન રથિકાય છડ્ડિતચોળકં. સઙ્કારચોળન્તિ સઙ્કારટ્ઠાને છડ્ડિતચોળકં. સોત્થિયન્તિ ગબ્ભમલં પુઞ્છિત્વા છડ્ડિતવત્થં. તિસ્સામચ્ચમાતા કિર સતગ્ઘનકેન વત્થેન ગબ્ભમલં પુઞ્છાપેત્વા પંસુકૂલિકા ગણ્હિસ્સન્તીતિ તાલવેળિમગ્ગે છડ્ડાપેસિ. ભિક્ખૂ જિણ્ણકટ્ઠાનત્થમેવ ગણ્હન્તિ. ન્હાનચોળન્તિ યં ભૂતવેજ્જેહિ સસીસં ન્હાપિતા કાળકણ્ણિચોળન્તિ છડ્ડેત્વા ગચ્છન્તિ.

તિત્થચોળન્તિ ન્હાનતિત્થે છડ્ડિતપિલોતિકા. ગતપચ્ચાગતન્તિ યં મનુસ્સા સુસાનં ગન્ત્વા પચ્ચાગતા ન્હત્વા છડ્ડેન્તિ. અગ્ગિડડ્ઢન્તિ અગ્ગિના ડડ્ઢપ્પદેસં. તઞ્હિ મનુસ્સા છડ્ડેન્તિ. ગોખાયિતાદીનિ પાકટાનેવ. તાદિસાનિપિ હિ મનુસ્સા છડ્ડેન્તિ. ધજાહટન્તિ નાવં આરોહન્તા ધજં બન્ધિત્વા આરૂહન્તિ. તં તેસં દસ્સનાતિક્કમે ગહેતું વટ્ટતિ. યમ્પિ યુદ્ધભૂમિયં ધજં બન્ધિત્વા ઠપિતં, તં દ્વિન્નમ્પિ સેનાનં ગતકાલે ગહેતું વટ્ટતિ.

થૂપચીવરન્તિ વમ્મિકં પરિક્ખિપિત્વા બલિકમ્મં કતં. સમણચીવરન્તિ ભિક્ખુસન્તકં. આભિસેકિકન્તિ રઞ્ઞો અભિસેકટ્ઠાને છડ્ડિતચીવરં. ઇદ્ધિમયન્તિ એહિભિક્ખુચીવરં. પન્થિકન્તિ અન્તરામગ્ગે પતિતકં. યં પન સામિકાનં સતિસમ્મોસેન પતિતં, તં થોકં રક્ખિત્વા ગહેતબ્બં. વાતાહટન્તિ વાતેન પહરિત્વા દૂરે પાતિતં, તં પન સામિકે અપસ્સન્તેન ગહેતું વટ્ટતિ. દેવદત્તિયન્તિ અનુરુદ્ધત્થેરસ્સ વિય દેવતાહિ દિન્નકં. સામુદ્દિયન્તિ સમુદ્દવીચીહિ થલે ઉસ્સારિતં.

યં પન સઙ્ઘસ્સ દેમાતિ દિન્નં, ચોળકભિક્ખાય વા ચરમાનેહિ લદ્ધં, ન તં પંસુકૂલં. ભિક્ખુદત્તિયેપિ યં વસ્સગ્ગેન ગાહેત્વા વા દીયતિ, સેનાસનચીવરં વા હોતિ, ન તં પંસુકૂલં. નો ગાહાપેત્વા દિન્નમેવ પંસુકૂલં. તત્રપિ યં દાયકેહિ ભિક્ખુસ્સ પાદમૂલે નિક્ખિત્તં, તેન પન ભિક્ખુના પંસુકૂલિકસ્સ હત્થે ઠપેત્વા દિન્નં, તં એકતોસુદ્ધિકં નામ. યં ભિક્ખુનો હત્થે ઠપેત્વા દિન્નં, તેન પન પાદમૂલે ઠપિતં, તમ્પિ એકતોસુદ્ધિકં. યં ભિક્ખુનોપિ પાદમૂલે ઠપિતં, તેનાપિ તથેવ દિન્નં, તં ઉભતોસુદ્ધિકં. યં હત્થે ઠપેત્વા લદ્ધં, હત્થેયેવ ઠપિતં, તં અનુક્કટ્ઠચીવરં નામ. ઇતિ ઇમં પંસુકૂલભેદં ઞત્વા પંસુકૂલિકેન ચીવરં પરિભુઞ્જિતબ્બન્તિ ઇદમેત્થ વિધાનં.

અયં પન પભેદો, તયો પંસુકૂલિકા ઉક્કટ્ઠો મજ્ઝિમો મુદૂતિ. તત્થ સોસાનિકંયેવ ગણ્હન્તો ઉક્કટ્ઠો હોતિ. પબ્બજિતા ગણ્હિસ્સન્તીતિ ઠપિતકં ગણ્હન્તો મજ્ઝિમો. પાદમૂલે ઠપેત્વા દિન્નકં ગણ્હન્તો મુદૂતિ.

તેસુ યસ્સ કસ્સચિ અત્તનો રુચિયા ગિહિદિન્નકં સાદિતક્ખણે ધુતઙ્ગં ભિજ્જતિ. અયમેત્થ ભેદો.

અયં પનાનિસંસો, ‘‘પંસુકૂલચીવરં નિસ્સાય પબ્બજ્જા’’તિ (મહાવ. ૧૨૮) વચનતો નિસ્સયાનુરૂપપટિપત્તિસબ્ભાવો, પઠમે અરિયવંસે પતિટ્ઠાનં, આરક્ખદુક્ખાભાવો, અપરાયત્તવુત્તિતા, ચોરભયેન અભયતા, પરિભોગતણ્હાય અભાવો, સમણસારુપ્પપરિક્ખારતા, ‘‘અપ્પાનિ ચેવ સુલભાનિ ચ તાનિ ચ અનવજ્જાની’’તિ (અ. નિ. ૪.૨૭; ઇતિવુ. ૧૦૧) ભગવતા સંવણ્ણિતપચ્ચયતા, પાસાદિકતા, અપ્પિચ્છતાદીનં ફલનિપ્ફત્તિ, સમ્માપટિપત્તિયા અનુબ્રૂહનં, પચ્છિમાય જનતાય દિટ્ઠાનુગતિઆપાદનન્તિ.

મારસેનવિઘાતાય, પંસુકૂલધરો યતિ;

સન્નદ્ધકવચો યુદ્ધે, ખત્તિયો વિય સોભતિ.

પહાય કાસિકાદીનિ, વરવત્થાનિ ધારિતં;

યં લોકગરુના કો તં, પંસુકૂલં ન ધારયે.

તસ્મા હિ અત્તનો ભિક્ખુ, પટિઞ્ઞં સમનુસ્સરં;

યોગાચારાનુકૂલમ્હિ, પંસુકૂલે રતો સિયાતિ.

અયં તાવ પંસુકૂલિકઙ્ગે સમાદાનવિધાનપ્પભેદભેદાનિસંસવણ્ણના.