ગામણિસંયુત્ત
ચણ્ડસુત્ત
પુચ્છા – તેનાવુસો ભગવતા…પે… સમ્માસમ્બુદ્ધેન ગામણિસંયુત્તે પઠમં ચણ્ડસુત્તં કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.
વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે ચણ્ડં ગામણિં આરબ્ભ ભાસિતં. ચણ્ડો ભન્તે ગામણિ ભગવન્તં એતદવોચ ‘‘કો નુ ખો ભન્તે હેતુ કો પચ્ચયો, યેન મિધેકચ્ચો ચણ્ડો ચણ્ડોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ. કો પન ભન્તે હેતુ કો પચ્ચયો, યેન મિધેકચ્ચો સોરતો સોરતોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતી’’તિ. તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં ‘‘ઇધ ગામણિ એકચ્ચસ્સ રાગો અપ્પહીનો હોતિ, રાગસ્સ અપ્પહીનત્તા પરે કોપેન્તિ, પરેહિ કોપિયમાનો કોપં પાતુકરોતિ, સો ચણ્ડોત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતી’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.
ખેત્તૂપમસુત્ત
પુચ્છા – તત્થેવ આવુસો પોરાણકેહિ ધમ્મસંગાહકમહાથેરેહિ સત્તમં સંગીતં ખેત્તૂપમસુત્તં કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.
વિસ્સજ્જના – નાળન્દાયં ભન્તે પાવારિકમ્બવને અસિબન્ધકપુત્તં ગામણિં આરબ્ભ ભાસિતં. અસિબન્ધકપુત્તો ભન્તે ગામણિ ભગવન્તં એતદવોચ ‘‘નનુ ભન્તે ભગવા સબ્બપાણભૂતહિતાનુકમ્પી વિહરતીતિ. એવં ગામણિ તથાગતો સબ્બપાણભૂતહિતાનુકમ્પી વિહરતીતિ. અથ કિઞ્ચરહિ ભન્તે ભગવા એકચ્ચાનં સક્કચ્ચં ધમ્મં દેસેતિ, એકચ્ચાનં નો તથા સક્કચ્ચં ધમ્મં દેસેતી’’તિ. તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં ‘‘તેન હિ ગામણિ તઞ્ઞેવેત્થ પટિપુચ્છિસ્સામિ, યથા તે ખમેય્ય, તથા નં બ્યાકરેય્યાસી’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.
સઙ્ખધમસુત્ત
પુચ્છા – તત્થેવ આવુસો પોરાણકેહિ ધમ્મસંગાહક મહાથેરેહિ અટ્ઠમં સંગીતં સઙ્ખધમસુત્તં ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.
વિસ્સજ્જના – નાળન્દાયંયેવ ભન્તે પાવારિકમ્બવને અસિબન્ધકપુત્તં ગામણિં નિગણ્ઠસાવકં આરબ્ભ ભાસિતં. ભગવા ભન્તે અસિબન્ધકપુત્તં ગામણિં નિગણ્ઠસાવકં એતદવોચ ‘‘કથં નુ ખો ગામણિ નિગણ્ઠો નાટપુત્તો સાવકાનં ધમ્મં દેસેતી’’તિ. એવં ખો ભન્તે નિગણ્ઠો નાટપુત્તો સાવકાનં ધમ્મં દેસેતિ ‘‘યો કોચિ પાણં અતિપાતેતિ, સબ્બો સો આપાયિકો નેરયિકો. (પેય્યાલ) યંબહુલં યંબહુલં વિહરતિ, તેન તેન નીયતી’’તિ. તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં ‘‘યંબહુલં યંબહુલઞ્ચ ગામણિ વિહરતિ, તેન તેન નીયતિ, એવં સન્તે ન કોચિ આપાયિકો નેરયિકો ભવિસ્સતિ, યથા નિગણ્ઠસ્સ નાટપુત્તસ્સ વચન’’ન્તિ એવં ખો ભગવતા સંખિત્તેન ભાસિતં.
યં બહુલવાદ
પુચ્છા – કથઞ્ચાવુસો તત્થ ભગવતા યંબહુલવાદે દોસો પકાસિતો.
વિસ્સજ્જના – તં કિં મઞ્ઞસિ ગામણિ, યો સો પુરિસો પાણાતિપાતી રત્તિયા વા દિવસસ્સ વા સમયાસમયં ઉપાદાય કતમો બહુતરો સમયો યં વાસો પાણમતિપાતેતિ. યં વા સો પાણં નાતિપાતેતીતિ એવમાદિના ભન્તે તત્થ ભગવતા અસિબન્ધકં નિગણ્ઠનાટપુત્તસ્સ સાવકં ગામણિં પુચ્છિત્વા પુચ્છિત્વા યંબહુલવાદે દોસો પકાસિતો.
પુચ્છા – કથઞ્ચાવુસો તત્થ ભગવતા અનેકંસ વિપાકકમ્મસ્સ એકં સવિપાકવાદે દોસો પકાસિતો.
વિસ્સજ્જના – ઇધ ગામણિ એકચ્ચો સત્થા એવંવાદી હોતિ એવંદિટ્ઠિ યો કોચિ પાણમતિપાતેતિ, સબ્બો સો આપાયિકો નેરયિકોતિ એવમાદિના ભન્તે તત્થ ભગવતા અનેકંસ કમ્મવિપાકસ્સ એકંસવિપાકવાદે દોસો વિત્થારેત્વા પકાસિતો.
પુચ્છા – કથઞ્ચાવુસો તત્થ ભગવતા યથાધમ્મસાસને ગુણોવિભજિત્વા પકાસિતો.
વિસ્સજ્જના – ઇધ પન ગામણિ તથાગતો લોકે ઉપ્પજ્જતિ અરહં સમ્માસમ્બુદ્ધો વિજ્જાચરણસમ્પન્નો સુગતો લોકવિદૂ અનુત્તરોપુરિસ દમ્મસારથિ સત્થાદેવમનુસ્સાનં બુદ્ધો ભગવા, સો અનેકપરિયાયેન પાણાતિપાતં ગરહતિ વિગરહતિ. ‘‘પાણાતિપાતા વિરમથા’’તિ ચાહાતિ એવમાદિના ભન્તે ભગવતા તત્થ યથાધમ્મસાસને ગુણો વિત્થારેત્વા પકાસિતો.
ભદ્રકસુત્ત
પુચ્છા – તત્થેવ આવુસો પોરાણકેહિ ધમ્મસંગાહકમહાથેરેહિ એકાદસમં સંગીતં ભદ્રકસુત્તં ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.
વિસ્સજ્જના – મલ્લેસુ ભન્તે ઉરુવેલકપ્પેનામ મલ્લાનં નિગમે ભદ્રકં ગામણિં આરબ્ભ ભાસિતં. ભદ્રકો ભન્તે ગામણિ ભગવન્તં એતદવોચ ‘‘સાધુ મે ભન્તે ભગવા દુક્ખસ્સ સમુદયઞ્ચ અત્થઙ્ગમઞ્ચ દેસેતૂ’’તિ. તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં ‘‘અહઞ્ચે તે ગામણિ અતીતમદ્ધાનં આરબ્ભ દુક્ખસ્સ સમુદયઞ્ચ અત્થઙ્ગમઞ્ચ દેસેય્યં ‘એવં અહોસિ અતીતમદ્ધાન’ન્તિ. તત્ર તે સિયા કઙ્ખા સિયા વિમતી’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.
સાધુ મે ભન્તે ભગવા દુક્ખસ્સ
સમુદયઞ્ચ અત્થઙ્ગમઞ્ચ દેસેતુ–
‘‘તં કિં મઞ્ઞસિ ગામણિ, અત્થિ ઉરુવેલકપ્પે મનુસ્સા’’ –
રાસિયસુત્ત
પુચ્છા – તેનાવુસો ભગવતા…પે… સમ્માસમ્બુદ્ધેન ગામણિસંયુત્તે દ્વાદસમં સંગીતં રાસિયસુત્તં કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.
વિસ્સજ્જના – મલ્લેસુ ભન્તે ઉરુવેલકપ્પેનામ મલ્લાનં નિગમે રાસિયં ગામણિં આરબ્ભ ભાસિતં. રાસિયો ભન્તે ગામણિ ભગવન્તં ઉપસઙ્કમિત્વા એતદદોચ ‘‘સુતં મે ભન્તે ‘સમણો ગોતમો સબ્બં તપં ગરહતિ, સબ્બં તમસ્સિં લૂખજીવિં એકંસેન ઉપવદતિ ઉપક્કોસતી’’તિ. યે તે ભન્તે એવમાહંસુ ‘સમણો ગોતમો સબ્બં તપં ગરહતિ, સબ્બં તપસ્સિં લૂખજીવિં એકંસેન ઉપવદતિ ઉપક્કોસતી’’તિ. કચ્ચિ તે ભન્તે ભગવતો વુત્તવાદિનો, ન ચ ભગવન્તં અભૂતેન અબ્ભાચિક્ખન્તિ, ધમ્મસ્સ ચાનુધમ્મં બ્યાકરોન્તી’’તિ. તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં યે તે ગામણિ એવમાહંસુ ‘‘સમણો ગોતમો સબ્બં તપં ગરહતિ, સબ્બં તપસ્સિં લૂખજીવિં એકંસેન ઉપવદતિ ઉપક્કોસતી’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.
પુચ્છા – કથઞ્ચાવુસો તત્થ ભગવતા ગરહિતબ્બાગરહિતબ્બા કામભોગિનો વિત્થારેન વિભજિત્વા પકાસિતા.
વિસ્સજ્જના – તયો ખો મે ગામણિ કામભોગિનો સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિં. કતમે તયો. ઇધ ગામણિ એકચ્ચો કામભોગી અધમ્મેન ભોગે પરિયેસતિ સાહસેન, અધમ્મેન ભોગે પરિયેસિત્વા સાહસેન ન અત્તાનં સુખેતિ ન પીણેતિ, ન સંવિભજતિ ન પુઞ્ઞાનિ કરોતીતિ એવમાદિના ભન્તે તત્થ ભગવતા ગરહિતબ્બાગરહિતબ્બા કામભોગિનો વિત્થારેન વિભજિત્વા પકાસિતા.
પુચ્છા – કથઞ્ચાવુસો તત્થ ભગવતા ગરહિતબ્બાગરહિતબ્બા તપસ્સિનો લૂખજીવિનો વિત્થારેન વિભજિત્વા પકાસિતા.
વિસ્સજ્જના – તયો મે ગામણિ તપસ્સિનો લૂખજીવિનો સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિં. કતમે તયો. ઇધ ગામણી એકચ્ચો તપસ્સી લૂખજીવી સદ્ધા અગારસ્મા અનગારિયં પબ્બજિતો હોતિ ‘‘અપ્પેવ નામ કુસલં ધમ્મં અધિગચ્છેય્યં, અપ્પેવ નામ ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મા અલમરિયઞાણદસ્સનવિસેસં સચ્છિકરેય્ય’’ન્તિ, સો અત્તાનં આતાપેતિ પરિતાપેતિ, કુસલઞ્ચ ધમ્મં નાધિગચ્છતિ, ઉત્તરિ ચ મનુસ્સધમ્મા અલમરિયઞાણદસ્સનવિસેસં ન સચ્છિકરોતીતિ એવમાદિના ભન્તે તત્થ ભગવતા ગરહિતબ્બાગરહિતબ્બા તપસ્સિનો લૂખજીવિનો વિત્થારેન વિભજિત્વા પકાસિતા.