૯. પઞ્હે

પચ્છિમં પચ્છિમં પદન્તિઆદીસુ પઞ્હોતિ પુરિમં પદં, સમ્પુચ્છનાતિ પચ્છિમં પદન્તિઆદિના દટ્ઠબ્બં. સમેચ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞં પુચ્છના સમ્પુચ્છના, યાચનં દેહી ત્યાદિના યાચનમત્થં, ઇટ્ઠસ્સાસમ્પત્તસ્સાત્થનમિટ્ઠાસિંસનં. પત્તકાલવસેન ચ વિસયભેદેન ભિન્નાય પીતિ યોજેત્વા અત્થો દટ્ઠબ્બો. પત્તકાલં દસ્સેતિ નિમિત્તભૂતસ્સાતિઆદિના. નિમિત્તભૂતસ્સાતિ તંતંકિચ્ચસમ્પજ્જને કારણભૂતસ્સ. વિધિ નામ દિટ્ઠધમ્મિકસમ્પરાયિક નિમન્તણામન્તણાજ્ઝેસનપેસનાનિ. એત્થ ચ અનુઞ્ઞાપત્તકાલેસુ ચ પઞ્ચમી વિહિતા પરેહિ, દિટ્ઠધમ્મિકાદીસુ પઞ્ચસુ સત્તમી. ઇધ પન તે દ્વેપિ વિધિવિસેસાયેવાતિ વિધિમ્હિ અન્તોકરિત્વા એય્યાદિં વિધાતું યં વુત્તં વુત્તિકારેન, તદિદાનિ વત્તુકામો આહ- ‘અનુઞ્ઞાપત્તકાલેસુપિ’ચ્ચાદિ. વિધિપ્પતીતિમેવ પકાસેતિ ‘એવં કરેય્યાસી’’તિચ્ચાદિના. અનુજાનન્તોપિ દીપેન્તોપિ કિરિયાસુ બ્યાપારેતિયેવાતિ બ્યાપારણમ્પતીતિતોતિ યોજેત્વા અત્થો વેદિતબ્બો.

પેસનેપિ કેસઞ્ચિ બ્યાકરણઞ્ઞૂનં સત્તમીવિધિચ્છિતોતિવુત્તિકારેન યં વુત્તં, તં દાનિ વત્તુમાહ- ‘પેસને પિ’ચ્ચાદિ. સમૂલતન્તિ કેસઞ્ચિ સદ્દિકાનં સત્તમીવિધિવિધાનમૂલેન સમૂલતં. ‘‘અનુમતિપરિકપ્પત્થેસુ સત્તમી’’તિ (૩-૧-૧૧) કચ્ચાનસુત્તં. કત્તુમિચ્છતો પરસ્સ અનુજાનનં અનુમતિ, પરિકપ્પનં સલ્લક્ખણં નિરૂપનં પરિકપ્પો હેતુફલકિરિયા સમ્ભવો ચ, તસ્મિં અનુમત્યત્થે ચ પરિકપ્પત્થે ચ સત્તમીવિભત્તિ હોતીતિ અત્થો. અત્થગ્ગહણેન વિધિનિમન્તણામન્તણાજ્ઝેસન પત્થનાપત્તકાલેસુ ચ.