૫૩. સીલ

કિમિદસીલમિચ્ચાહ- ‘સીલમ્પકતિસભાવો’તિ. તઞ્ચ સીલમનુમાનેન વિઞ્ઞાયતિચ્ચાહ- ‘તઞ્ચે’ચ્ચાદિ. કિરિયાવિસયરુચિવિસેસાનુમિતન્તિ ઉણ્હભોજનસઙ્ખાતા કિરિયા વિસયો યસ્સ સો (કિરિયા) વિસયો રુચિવિસેસો, તેન અનુમિતન્તિ અત્થો. કિમિદમાભિક્ખઞ્ઞન્તિ આહ- ‘આભિક્ખઞ્ઞ’મિચ્ચાદિ. પુનપ્પુનભાવો પોનોપુઞ્ઞં. આસે વા તપ્પરતાતિ તમેવાભિક્ખઞ્ઞં પરિયાયેહિ ફુટીકરોતિ.

યજ્જેવન્તિ યદિ આભિક્ખઞ્ઞં તપ્પતો વુચ્ચતે. તસ્સીલ્યમિદં હોતીતિ ઇમિના- ‘સીલાભિક્ખઞ્ઞાદિ’’સુત્તે સીલસદ્દેનેવાભિક્ખઞ્ઞસ્સ ગહિતત્તં દીપેતિ. અઞ્ઞથાપિ સીલતો અઞ્ઞમેવાભિક્ખઞ્ઞન્તિ દસ્સેતુમાહ- ‘યસ્મિં દેસે’તિઆદિ.

ગમ્મમાનેતિ પતીયમાને. પતીતિ ચ અત્થપ્પકરણસદ્દન્તરાદીહિ. અભિમતોતિ પાણિનિયેહિ અભિમતો. આવસ્સકગ્ગહણાયેવ સિદ્ધોતિ વુત્તં કથમેત્થાવસ્સમ્ભાવો પતીયતિ ચ્ચાહ- ‘તઞ્ચા’તિઆદિ.

યોગવિભાગાતિ ‘ણી’તિ યોગ વિભાગા. સાધું કરોતિ, બ્રહ્મં વદતિ, અસદ્ધં ભુઞ્જતિ, પણ્ડિતમત્તાનં મઞ્ઞતીતિ વિગ્ગહો. સાધુન્તિ કિરિયાવિસેસનં. અસ્સદ્ધભોજીતિ વતે. વતઞ્ચ ભોજને અત્થિતાયં સદ્ધઅસ્સદ્ધભોજનવિસયાયં પવત્તિયં યદિ ભુઞ્જતિ અસ્સદ્ધમેવ ભુઞ્જતિ ન સદ્ધન્તિ સત્થે વુત્તનિયમો, અસ્સદ્ધં ભુઞ્જતિ એવાતિ નોત્તરપદાવધારણં… એવઞ્હિ વિઞ્ઞાયમાને યદેવાસ્સદ્ધં ન ભુઞ્જતિ તદેવ વતલોપો સિયાતિ [અત્થિતાય (ભોજનાકઙ્ખિતત્તા) યથેચ્છં સામઞ્ઞેન ભોજને પવત્તિયં મત્તાયં અસદ્ધભોજનં સત્થવિહિતમુપલભમાનસ્સ સદ્ધતો નિવત્તિત્વા વિસેસે હિ સદ્ધે પવત્તિનિયમો વતમુચ્ચતે, નિયમોચાત્રદુવિધો સમ્ભવતિ-અસદ્ધં ભૂઞ્જતિ એવ, અથદ્ધમો ભુઞ્જતીતિ વા, તત્રાદિમે નિયમે યદેવા સદ્ધં ન ભુઞ્જતિ તદેવવત લોપોસિયા (ર-૩-૨૨૮) કાતન્તપઞ્જિકા]. અઞ્ઞથાપિ પટિપાદયિતુમાહ- ‘ઘણન્તાદીહિ’ચ્ચાદિ.