૪૯. ઇત્થિ

ક્લિકયકિચ્ચત્ર કકારબહુત્તા કકારાતિ બહુવચનં. તિતિક્ખા ઇચ્ચાદો તિતિક્ખનમિચ્ચાદિના વિગ્ગહો ‘‘ઇત્થિયમત્વા’’ (૩-૨૬). અપરિ પઠિતોતિ ધાતુપાઠે અપરિપઠિતો. પાણિવિસેસોતિ સત્તવિસેસો. ઇમિના ચ ‘‘યથાકથઞ્ચિ નિપ્ફત્તિ, રુળ્હિયા અત્થનિચ્છયો’’તિ દસ્સેતિ.

આસિં સાયં ગમ્મમાનાયં સઞ્ઞાવિસયે ધાતૂહિ તિપ્પચ્ચયો કિચ્ચપ્પચ્ચયો ચ યથા સિયાતિ ‘‘તિકિચ્ચાસિટ્ઠે’’તિ (૭-૨-૩) સુત્તિતં કચ્ચાયનેન. તમિહ સામઞ્ઞેન વિધાનાવ સિદ્ધન્તિ નિરૂપયિતુમાહ- ‘કચ્ચાયનેન પને’ચ્ચાદિ. તબ્બ અનીયણ્ય તેય્ય રિચ્ચપ્પચ્ચયાનં ‘‘તે કિચ્ચા’’તિ (૭-૧-૨૨) કિચ્ચસઞ્ઞં વિધાય સેસાનં ‘‘અઞ્ઞેકિતી’’તિ (૭-૧-૨૩) કિત્સઞ્ઞા કતા કચ્ચાયનેન. તેનાહ- ‘કિત સઞ્ઞો’તિ.

તબ્બાદિપ્પચ્ચયો ચ વિહિતોતિ સકિયવોહારેનાહ. સકિય સત્થે અવુત્તદોસં [સુત્તદોસં] પરિહરિત્વા વક્ખમાનનયેન યુત્યભાવા તથા વિધાને અયુત્તતં દસ્સેન્તો ‘નચાસિં સાય’મિચ્ચાદિમાહ. ગુહનં, રુજનં, મોદનન્તિ વિગ્ગહો. સયનં વા સેય્યા. વજધાતુનો વસ્સ બકારેન ભવિતબ્બં, સો કથં યકારે પરભૂતે અસતીતિ આહ- ‘ચવગ્ગબયઞાતિયોગવિભાગા વસ્સ બો’તિ.