૪૧. ક્વચ

નામજાતિગુણકિરિયા દબ્બસમ્બન્ધતો પઞ્ચવિધત્તેપિ કમ્મસ્સ ક્રિયત્થસ્સાવધિરયમુપાદિન્નોતિ ક્રિયત્થસમ્બન્ધા કિરિયાકમ્મસ્સેહ ગહણં. તઞ્ચ નિબ્બત્તિવિકતિપત્તિભેદેન તિવિધં, તિવિધસ્સાપ્યેતસ્સ વિસેસાનુપાનતો ગહણન્તિ કમેનુદાહરન્તો આહ- ‘કરકરણે’ઇચ્ચાદિ.

લોકવિદૂતિઆદિદસ્સનતો ક્વચિગ્ગહણે પયોજનં વત્તુમાહ- ‘કમ્મતો’ચ્ચાદિ. નનુ ચ ક્વચિગ્ગહણેનેવ ‘આદિચ્ચં પસ્સતિ’ચ્ચાદોપિ (નિવત્તિ) વત્તું સક્કા કસ્મા ‘બહુલાધિકારા’તિ વુત્તન્તિ આહ ‘તેને’ચ્ચાદિ. તેનાતિ યેન ક્વચિગ્ગહણં કુતોચિયેવાતિ દસ્સનત્થં કતં તેનાતિ અત્થો. તેનાતિ વા ક્વચિગ્ગહણેન. અથ આદિચ્ચં પસ્સતિચ્ચાદો વિય કમ્મકરાદીસુપિ નિવત્તિમદસ્સેત્વા ‘ક્વચીતિ કિં કમ્મકરો’તિ કસ્મા વુત્તન્તિ આહ- ‘યજ્જેવ’મિચ્ચાદિ.

તસ્સાતિ બહુલવચનસ્સ, મહાધિકારત્તાતિ મહાવિસયત્તા. કુતોચિયેવાતિ કુતોચિ ધાતુતોયેવ. અથેહ કસ્મા ન હોતિ દેવદત્તો સયતિ દાત્તેન લુનાતિ સુનખાનં દદાતિ નગરા અપેતિ થાલિયં પચતિ માતુ સરતી’’તિ, સબ્બમેવેદં કિરિયા (યા) ભિસમ્બન્ધીયતીતિ યદિપેવં, તથાપિ કમ્મત્તેનેવ યં વત્તુ મિચ્છિતં ન કારકન્તરત્તેન નાપિ સમ્બન્ધભાવેન, તસ્સેવ કમ્મસદ્દેન ગહણં કમ્મવચનસામત્થિયા, અઞ્ઞથા સ્યાદિતોચ્ચેવ વદેય્ય કિં કમ્માતિ વચનેનાતિ.