૪૧. તમસ્સ
દોણાદીત્યાદિસદ્દેન ખારસતાદયોપિ પરિમાણવિસેસા ગય્હન્તિ. સઙ્ખ્યા અસીતિપઞ્ચાદયો, અઞ્ઞં વા યંકિઞ્ચીતિ ઉપડ્ઢકાયાદિ, સોળસ દોણા એકા ખારી. નનુ પઞ્ચકં ગન્થજાતન્તિ વત્વા અઞ્ઞં વા સઙ્ઘાદિકન્તિ વુત્તં તં કથં પાણિનિયેહિ વિય ‘‘સઙ્ખ્યાય સઞ્ઞાસઙ્ઘસુત્તાજ્ઝયનેસૂ’’તિ (૫-૧-૫૮) સુત્તિતત્તાભાવાતિ મનસિ નિધાય ‘સઙ્ખ્યાવાચીહિ’ચ્ચાદિ વુત્તં. ‘‘આદસહિ સઙ્ખ્યેયે વત્તન્તી’’તિ પઞ્ચસદ્દસ્સ સઙ્ખ્યેયે વુત્તત્તા આહ- ‘પઞ્ચાવયવા’તિ. પરિમાણસદ્દસન્નિધાને સઙ્ખ્યાનેપિ પઞ્ચસદ્દોતિ મઞ્ઞમાનો આહ- ‘પઞ્ચસઙ્ખ્યાનઞ્ચે’તિ. પઞ્ચા વુત્તયોતિ પઞ્ચવારા, રૂપાનીતિ ચ પરિયાયન્તરેન આવુત્તિસદ્દસ્સે વાત્થં બ્યત્તં કરોતિ.