૩. દ્વેદ્વે

તેતિ’આદો’તિ સત્તમ્યન્તત્તા અપરે દ્વે પરામસતિ, હેટ્ઠા વિયાતિ હેટ્ઠા વુત્તં અત્થવસા વિભત્તિવિપરિણામં ઉપમેતિ, અતોવ વિઞ્ઞાયમાનત્થવસેન તેસુ’તિ વુત્તં, તેસુતિ પન નિદ્ધારણત્તવિવચ્છાયં તમ્પિ સમ્ભવતીતિ તેસં વણ્ણાનં મજ્ઝે દ્વેદ્વેતિ દ્વિસઙ્ખ્યાય નિદ્ધારણત્થોપિ વેદિતબ્બો, વિચ્છાયં વુત્તિ યસ્સ સો વિચ્છાવુત્તિ-દ્વિસદ્દો, વિચ્છાવુત્તિતા ચાસ્સ સવણ્ણત્તગુણેન દ્વિન્નં (‘બ્યાપિતુ) મિટ્ઠત્તા, કમેનાવટ્ઠિતેતિ ઇમિના અકારાદિવણ્ણપ્પબન્ધસ્સ અનાદિકાલસિદ્ધં કમસિદ્ધત્તમાહ. નનુ સમાના વણ્ણા સવણ્ણાત્યન્વત્થે સવણ્ણસદ્દે સતિ કતં રસ્સદીઘાનં સવણ્ણસઞ્ઞા સિયા… અસમાનત્તા એતેસન્તિ, નેતદત્થિવણ્ણપ્પબન્ધસ્સ કમસિદ્ધત્તા વચનબલેનેવાસમાનાનમ્પિ હોતેવાતિ, નેવમ્પિ વત્તું યુત્તં‘‘દ્વેદ્વે સવણ્ણા’’તિ સુત્તસ્સ તાદિસસામત્થિયસબ્ભાવે [સબ્ભાવેન (પોત્થકે)] વિસેસકારણાભાવાતિ આહ‘સમાનત્તમ્પના’તિઆદિ. તિટ્ઠન્તિ એત્થ વણ્ણા ચિત્તજત્તેપિ અભિબ્યત્તિ વસેનાતિ ઠાનં કણ્ઠાદિ, તેન કતન્તિ સમાસો, કણ્ઠતાતુ ઇતિ ચત્તે પાણ્યઙ્ગત્તા નપુંસકત્તં. પઞ્ચમેહિ વગ્ગપઞ્ચમેહિ. અન્તટ્ઠાકીતિ વગ્ગાનમન્તે તિટ્ઠન્તીતિ અન્તટ્ઠા, તાહિ, યુત્તસ્સાતિ બ્રહ્મચરિયા, ગુય્હ’ન્તિઆદીસુ યુત્તસ્સ. કેચીતિ અનિયમેન વુત્તં, તે પન–

‘‘હકારો પઞ્ચમેહેવ, અન્તટ્ઠાહિ ચ સંયુતો;

ઓરસો ઇતિ વિઞ્ઞેય્યો, કણ્ઠજો તદસંયુતો’’તિ વદન્તિ.