૧૦. દુતિયનિદાનસુત્તં

૧૧૩. ‘‘તીણિમાનિ, ભિક્ખવે, નિદાનાનિ કમ્માનં સમુદયાય. કતમાનિ તીણિ? અતીતે, ભિક્ખવે, છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ છન્દો જાયતિ; અનાગતે, ભિક્ખવે, છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ છન્દો જાયતિ; પચ્ચુપ્પન્ને, ભિક્ખવે, છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ છન્દો જાયતિ. કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, અતીતે છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ છન્દો જાયતિ? અતીતે, ભિક્ખવે, છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ ચેતસા અનુવિતક્કેતિ અનુવિચારેતિ. તસ્સ અતીતે છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ ચેતસા અનુવિતક્કયતો અનુવિચારયતો છન્દો જાયતિ. છન્દજાતો તેહિ ધમ્મેહિ સંયુત્તો હોતિ. એતમહં, ભિક્ખવે, સંયોજનં વદામિ યો ચેતસો સારાગો. એવં ખો, ભિક્ખવે, અતીતે છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ છન્દો જાયતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, અનાગતે છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ છન્દો જાયતિ? અનાગતે, ભિક્ખવે, છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ ચેતસા અનુવિતક્કેતિ અનુવિચારેતિ. તસ્સ અનાગતે છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ ચેતસા અનુવિતક્કયતો અનુવિચારયતો છન્દો જાયતિ. છન્દજાતો તેહિ ધમ્મેહિ સંયુત્તો હોતિ. એતમહં, ભિક્ખવે, સંયોજનં વદામિ યો ચેતસો સારાગો. એવં ખો, ભિક્ખવે, અનાગતે છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ છન્દો જાયતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પચ્ચુપ્પન્ને છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ છન્દો જાયતિ? પચ્ચુપ્પન્ને, ભિક્ખવે, છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ ચેતસા અનુવિતક્કેતિ અનુવિચારેતિ. તસ્સ પચ્ચુપ્પન્ને છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ ચેતસા અનુવિતક્કયતો અનુવિચારયતો છન્દો જાયતિ. છન્દજાતો તેહિ ધમ્મેહિ સંયુત્તો હોતિ. એતમહં, ભિક્ખવે, સંયોજનં વદામિ યો ચેતસો સારાગો. એવં ખો, ભિક્ખવે, પચ્ચુપ્પન્ને છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ છન્દો જાયતિ. ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, તીણિ નિદાનાનિ કમ્માનં સમુદયાય.

‘‘તીણિમાનિ, ભિક્ખવે, નિદાનાનિ કમ્માનં સમુદયાય. કતમાનિ તીણિ? અતીતે, ભિક્ખવે, છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ છન્દો ન જાયતિ; અનાગતે ભિક્ખવે, છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ છન્દો ન જાયતિ; પચ્ચુપ્પન્ને, ભિક્ખવે, છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ છન્દો ન જાયતિ. કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, અતીતે છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ છન્દો ન જાયતિ? અતીતાનં, ભિક્ખવે, છન્દરાગટ્ઠાનિયાનં ધમ્માનં આયતિં વિપાકં પજાનાતિ. આયતિં વિપાકં વિદિત્વા તદભિનિવત્તેતિ. તદભિનિવત્તેત્વા [તદભિનિવજ્જેતિ, તદભિનિવજ્જેત્વા (સી. સ્યા. કં.)] ચેતસા અભિનિવિજ્ઝિત્વા [અભિવિરાજેત્વા (સી. સ્યા. કં. પી.)] પઞ્ઞાય અતિવિજ્ઝ [અભિનિવિજ્ઝ (ક.)] પસ્સતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, અતીતે છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ છન્દો ન જાયતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, અનાગતે છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ છન્દો ન જાયતિ? અનાગતાનં, ભિક્ખવે, છન્દરાગટ્ઠાનિયાનં ધમ્માનં આયતિં વિપાકં પજાનાતિ. આયતિં વિપાકં વિદિત્વા તદભિનિવત્તેતિ. તદભિનિવત્તેત્વા ચેતસા અભિનિવિજ્ઝિત્વા પઞ્ઞાય અતિવિજ્ઝ પસ્સતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, અનાગતે છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ છન્દો ન જાયતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પચ્ચુપ્પન્ને છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ છન્દો ન જાયતિ? પચ્ચુપ્પન્નાનં, ભિક્ખવે, છન્દરાગટ્ઠાનિયાનં ધમ્માનં આયતિં વિપાકં પજાનાતિ, આયતિં વિપાકં વિદિત્વા તદભિનિવત્તેતિ, તદભિનિવત્તેત્વા ચેતસા અભિનિવિજ્ઝિત્વા પઞ્ઞાય અતિવિજ્ઝ પસ્સતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, પચ્ચુપ્પન્ને છન્દરાગટ્ઠાનિયે ધમ્મે આરબ્ભ છન્દો ન જાયતિ. ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, તીણિ નિદાનાનિ કમ્માનં સમુદયાયા’’તિ. દસમં.

સમ્બોધવગ્ગો પઠમો.