૧. છન્નસુત્તં

૭૨. એકં સમયં ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. અથ ખો છન્નો પરિબ્બાજકો યેનાયસ્મા આનન્દો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા આયસ્મતા આનન્દેન સદ્ધિં સમ્મોદિ. સમ્મોદનીયં કથં સારણીયં વીતિસારેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો છન્નો પરિબ્બાજકો આયસ્મન્તં આનન્દં એતદવોચ – ‘‘તુમ્હેપિ, આવુસો આનન્દ, રાગસ્સ પહાનં પઞ્ઞાપેથ, દોસસ્સ પહાનં પઞ્ઞાપેથ, મોહસ્સ પહાનં પઞ્ઞાપેથાતિ. મયં ખો, આવુસો, રાગસ્સ પહાનં પઞ્ઞાપેમ, દોસસ્સ પહાનં પઞ્ઞાપેમ, મોહસ્સ પહાનં પઞ્ઞપેમા’’તિ.

‘‘કિં પન તુમ્હે, આવુસો, રાગે આદીનવં દિસ્વા રાગસ્સ પહાનં પઞ્ઞાપેથ, કિં દોસે આદીનવં દિસ્વા દોસસ્સ પહાનં પઞ્ઞાપેથ, કિં મોહે આદીનવં દિસ્વા મોહસ્સ પહાનં પઞ્ઞાપેથા’’તિ?

‘‘રત્તો ખો, આવુસો, રાગેન અભિભૂતો પરિયાદિન્નચિત્તો અત્તબ્યાબાધાયપિ ચેતેતિ, પરબ્યાબાધાયપિ ચેતેતિ, ઉભયબ્યાબાધાયપિ ચેતેતિ, ચેતસિકમ્પિ દુક્ખં દોમનસ્સં પટિસંવેદેતિ; રાગે પહીને નેવત્તબ્યાબાધાયપિ ચેતેતિ, ન પરબ્યાબાધાયપિ ચેતેતિ, ન ઉભયબ્યાબાધાયપિ ચેતેતિ, ન ચેતસિકં દુક્ખં દોમનસ્સં પટિસંવેદેતિ. રત્તો ખો, આવુસો, રાગેન અભિભૂતો પરિયાદિન્નચિત્તો કાયેન દુચ્ચરિતં ચરતિ, વાચાય દુચ્ચરિતં ચરતિ, મનસા દુચ્ચરિતં ચરતિ; રાગે પહીને નેવ કાયેન દુચ્ચરિતં ચરતિ, ન વાચાય દુચ્ચરિતં ચરતિ, ન મનસા દુચ્ચરિતં ચરતિ. રત્તો ખો, આવુસો, રાગેન અભિભૂતો પરિયાદિન્નચિત્તો અત્તત્થમ્પિ યથાભૂતં નપ્પજાનાતિ, પરત્થમ્પિ યથાભૂતં નપ્પજાનાતિ, ઉભયત્થમ્પિ યથાભૂતં નપ્પજાનાતિ; રાગે પહીને અત્તત્થમ્પિ યથાભૂતં પજાનાતિ, પરત્થમ્પિ યથાભૂતં પજાનાતિ, ઉભયત્થમ્પિ યથાભૂતં પજાનાતિ. રાગો ખો, આવુસો, અન્ધકરણો અચક્ખુકરણો અઞ્ઞાણકરણો પઞ્ઞાનિરોધિકો વિઘાતપક્ખિકો અનિબ્બાનસંવત્તનિકો.

‘‘દુટ્ઠો ખો, આવુસો, દોસેન…પે… મૂળ્હો ખો, આવુસો, મોહેન અભિભૂતો પરિયાદિન્નચિત્તો અત્તબ્યાબાધાયપિ ચેતેતિ, પરબ્યાબાધાયપિ ચેતેતિ, ઉભયબ્યાબાધાયપિ ચેતેતિ, ચેતસિકમ્પિ દુક્ખં દોમનસ્સં પટિસંવેદેતિ; મોહે પહીને નેવત્તબ્યાબાધાયપિ ચેતેતિ, ન પરબ્યાબાધાયપિ ચેતેતિ, ન ઉભયબ્યાબાધાયપિ ચેતેતિ, ન ચેતસિકં દુક્ખં દોમનસ્સં પટિસંવેદેતિ. મૂળ્હો ખો, આવુસો, મોહેન અભિભૂતો પરિયાદિન્નચિત્તો કાયેન દુચ્ચરિતં ચરતિ, વાચાય દુચ્ચરિતં ચરતિ, મનસા દુચ્ચરિતં ચરતિ; મોહે પહીને નેવ કાયેન દુચ્ચરિતં ચરતિ, ન વાચાય દુચ્ચરિતં ચરતિ, ન મનસા દુચ્ચરિતં ચરતિ. મૂળ્હો ખો, આવુસો, મોહેન અભિભૂતો પરિયાદિન્નચિત્તો અત્તત્થમ્પિ યથાભૂતં નપ્પજાનાતિ, પરત્થમ્પિ યથાભૂતં નપ્પજાનાતિ, ઉભયત્થમ્પિ યથાભૂતં નપ્પજાનાતિ; મોહે પહીને અત્તત્થમ્પિ યથાભૂતં પજાનાતિ, પરત્થમ્પિ યથાભૂતં પજાનાતિ, ઉભયત્થમ્પિ યથાભૂતં પજાનાતિ. મોહો ખો, આવુસો, અન્ધકરણો અચક્ખુકરણો અઞ્ઞાણકરણો પઞ્ઞાનિરોધિકો વિઘાતપક્ખિકો અનિબ્બાનસંવત્તનિકો. ઇદં ખો મયં, આવુસો, રાગે આદીનવં દિસ્વા રાગસ્સ પહાનં પઞ્ઞાપેમ. ઇદં દોસે આદીનવં દિસ્વા દોસસ્સ પહાનં પઞ્ઞાપેમ. ઇદં મોહે આદીનવં દિસ્વા મોહસ્સ પહાનં પઞ્ઞાપેમા’’તિ.

‘‘અત્થિ પનાવુસો, મગ્ગો અત્થિ પટિપદા એતસ્સ રાગસ્સ દોસસ્સ મોહસ્સ પહાનાયા’’તિ? ‘‘અત્થાવુસો, મગ્ગો અત્થિ પટિપદા એતસ્સ રાગસ્સ દોસસ્સ મોહસ્સ પહાનાયા’’તિ. ‘‘કતમો પનાવુસો, મગ્ગો કતમા પટિપદા એતસ્સ રાગસ્સ દોસસ્સ મોહસ્સ પહાનાયા’’તિ? ‘‘અયમેવ અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો, સેય્યથિદં – સમ્માદિટ્ઠિ…પે… સમ્માસમાધિ. અયં ખો, આવુસો, મગ્ગો અયં પટિપદા એતસ્સ રાગસ્સ દોસસ્સ મોહસ્સ પહાનાયા’’તિ. ‘‘ભદ્દકો ખો, આવુસો, મગ્ગો ભદ્દિકા પટિપદા એતસ્સ રાગસ્સ દોસસ્સ મોહસ્સ પહાનાય. અલઞ્ચ પનાવુસો આનન્દ, અપ્પમાદાયા’’તિ. પઠમં.