૧. પઠમદ્વેબ્રાહ્મણસુત્તં

૫૨. અથ ખો દ્વે બ્રાહ્મણા જિણ્ણા વુદ્ધા મહલ્લકા અદ્ધગતા વયોઅનુપ્પત્તા વીસવસ્સસતિકા જાતિયા યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિંસુ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવતા સદ્ધિં સમ્મોદિંસુ. સમ્મોદનીયં કથં સારણીયં વીતિસારેત્વા એકમન્તં નિસીદિંસુ. એકમન્તં નિસિન્ના ખો તે બ્રાહ્મણા ભગવન્તં એતદવોચું – ‘‘મયમસ્સુ, ભો ગોતમ, બ્રાહ્મણા જિણ્ણા વુદ્ધા મહલ્લકા અદ્ધગતા વયોઅનુપ્પત્તા વીસવસ્સસતિકા જાતિયા; તે ચમ્હા અકતકલ્યાણા અકતકુસલા અકતભીરુત્તાણા. ઓવદતુ નો ભવં ગોતમો, અનુસાસતુ નો ભવં ગોતમો યં અમ્હાકં અસ્સ દીઘરત્તં હિતાય સુખાયા’’તિ.

‘‘તગ્ઘ તુમ્હે, બ્રાહ્મણા, જિણ્ણા વુદ્ધા મહલ્લકા અદ્ધગતા વયોઅનુપ્પત્તા વીસવસ્સસતિકા જાતિયા; તે ચત્થ અકતકલ્યાણા અકતકુસલા અકતભીરુત્તાણા. ઉપનીયતિ ખો અયં, બ્રાહ્મણા, લોકો જરાય બ્યાધિના મરણેન. એવં ઉપનીયમાને ખો, બ્રાહ્મણા, લોકે જરાય બ્યાધિના મરણેન, યો ઇધ કાયેન સંયમો વાચાય સંયમો મનસા સંયમો, તં તસ્સ પેતસ્સ તાણઞ્ચ લેણઞ્ચ દીપઞ્ચ સરણઞ્ચ પરાયણઞ્ચા’’તિ.

‘‘ઉપનીયતિ જીવિતમપ્પમાયુ,

જરૂપનીતસ્સ ન સન્તિ તાણા;

એતં ભયં મરણે પેક્ખમાનો,

પુઞ્ઞાનિ કયિરાથ સુખાવહાનિ.

‘‘યોધ કાયેન સંયમો, વાચાય ઉદ ચેતસા;

તં તસ્સ પેતસ્સ સુખાય હોતિ,

યં જીવમાનો પકરોતિ પુઞ્ઞ’’ન્તિ. [સં. નિ. ૧.૧૦૦] પઠમં;