लक्खणहारवण्णना

आघातादिग्गहणेन कोधूपनाहमक्खपलासइस्सामच्छरियसारम्भपरवम्भनादीनं सङ्गहो पटिघचित्तुप्पादपरियापन्नताय एकलक्खणत्ता. आनन्दादिग्गहणेन अभिज्झाविसमलोभमानातिमानमदप्पमादानं सङ्गहो लोभचित्तुप्पादपरियापन्नताय एकलक्खणत्ता. तथा आघातग्गहणेन अवसिट्ठगन्थनीवरणानं सङ्गहो कायगन्थनीवरणलक्खणेन एकलक्खणत्ता. आनन्दग्गहणेन फस्सादीनं सङ्गहो सङ्खारक्खन्धलक्खणेन एकलक्खणत्ता. सीलग्गहणेन अधिचित्ताधिपञ्ञासिक्खानं सङ्गहो सिक्खालक्खणेन एकलक्खणत्ता. दिट्ठिग्गहणेन अवसिट्ठउपादानानं सङ्गहो उपादानलक्खणेन एकलक्खणत्ता. ‘‘वेदनान’’न्ति एत्थ वेदनाग्गहणेन अवसिट्ठउपादानक्खन्धानं सङ्गहो उपादानक्खन्धलक्खणेन एकलक्खणत्ता. तथा धम्मायतनधम्मधातुपरियापन्नवेदनाग्गहणेन सम्मसनुपगानं सब्बेसम्पि आयतनानं, धातूनञ्च सङ्गहो आयतनलक्खणेन, धातुलक्खणेन च एकलक्खणत्ता. ‘‘अजानतं अपस्सत’’न्ति एत्थ अविज्जाग्गहणेन हेतुआसवोघयोगनीवरणादीनं सङ्गहो हेतादिलक्खणेन एकलक्खणत्ता, तथा ‘‘तण्हागतानं परितस्सितविप्फन्दित’’न्ति एत्थ तण्हाग्गहणेनपि. ‘‘तदपि फस्सपच्चया’’ति एत्थ फस्सग्गहणेन सञ्ञासङ्खारविञ्ञाणानं सङ्गहो विपल्लासहेतुभावेन, खन्धलक्खणेन च एकलक्खणत्ता. छफस्सायतनग्गहणेन अवसिट्ठखन्धायतनधातिन्द्रियादीनं सङ्गहो फस्सुप्पत्तिनिमित्तताय, सम्मसनीयभावेन च एकलक्खणत्ता. भवनेत्तिग्गहणेन अविज्जादीनं संकिलेसधम्मानं सङ्गहो वट्टहेतुभावेन एकलक्खणत्ताति. अयं सुत्ते अनागतेपि धम्मे एकलक्खणतादिना आगते विय निद्धारणलक्खणो लक्खणहारो नाम. तथा हि वुत्तं ‘‘वुत्तम्हि एकधम्मे, ये धम्मा एकलक्खणा’’तिआदि (नेत्ति. ४.५).