यागुकथा

यागुकथायं ‘‘दसयिमे, ब्राह्मण, आनिसंसा यागुया. कतमे दस, यागुं देन्तो आयुं देति, वण्णं देति, सुखं देति, बलं देति, पटिभानं देति, यागुपीता खुदं पटिहनति, पिपासं विनेति, वातं अनुलोमेति, वत्थिं सोधेति, आमावसेसं पाचेति. इमे खो, ब्राह्मण, दसानिसंसा यागुयाति.

‘यो सञ्ञतानं परदत्तभोजिनं;

कालेन सक्कच्च ददाति यागुं;

दसस्स ठानानि अनुप्पवेच्छति;

आयुञ्च वण्णञ्च सुखं बलञ्च.

‘पटिभानमस्स उपजायते ततो;

खुद्दं पिपासञ्च ब्यपनेति वातं;

सोधेति वत्थिं परिणामेति भत्तं;

भेसज्जमेतं सुगतेन वण्णितं.

‘तस्मा हि यागुं अलमेव दातुं;

निच्चं मनुस्सेन सुखत्थिकेन;

दिब्बानि वा पत्थयता सुखानि;

मानुस्ससोभग्यतमिच्छता वा’ति.

अथ खो भगवा तं ब्राह्मणं इमाहि गाथाहि अनुमोदित्वा उट्ठायासना पक्कामि. अथ खो भगवा एतस्मिं निदाने एतस्मिं पकरणे धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि – अनुजानामि, भिक्खवे, यागुञ्च मधुगोळकञ्चा’’ति (महाव. २८२) वचनतो यागुञ्च मधुगोळकञ्च सम्पटिच्छितुं वट्टति. अनुमोदनागाथाय ‘‘पत्थयतं इच्छत’’न्ति पदानं ‘‘अलमेव दातु’’न्ति इमिना सम्बन्धो. सचे पन ‘‘पत्थयता इच्छता’’ति पाठो अत्थि, सोयेव गहेतब्बो. ‘‘न, भिक्खवे, अञ्ञत्र निमन्तितेन अञ्ञस्स भोज्जयागु परिभुञ्जितब्बा, यो परिभुञ्जेय्य, यथाधम्मो कारेतब्बो’’ति (महाव. २८३) वचनतो तथा भुञ्जन्तस्स परम्परभोजनसिक्खापदेन आपत्ति होति. भोज्जयागूति या पवारणं जनेति. यथाधम्मो कारेतब्बोति परम्परभोजनेन कारेतब्बो.