९-१०. पठमद्वयसुत्तादिवण्णना

९२-९३. द्वयन्ति दुकं. पाळियं आमेडितलोपेन निद्देसोति आह ‘‘द्वे द्वे कोट्ठासे’’ति. एवमेतन्ति एवं अनिच्चादिभावेन एतं चक्खुरूपञ्चाति द्वयं. चलतीति अनवट्ठानेन पचलति. ब्यथतीति जराय मरणेन च पवेधति. हेतु चेव उप्पत्तिनिमित्तत्ता. सहगतीति सहप्पवत्ति, ताय गहेतब्बत्ता ‘‘सङ्गती’’ति फस्सो वुत्तो. एस नयो सेसपदद्वयेपि. यस्मा च संगच्छमानधम्मविमुत्ता सङ्गति नाम नत्थि, तथा सन्निपातसमवाया, तेसं वसेन निब्बत्तो फस्सो तथा वुच्चतीति. तेनाह ‘‘इमिना’’तिआदि.

वत्थूति चक्खु निस्सयपच्चयादिभावेन. आरम्मणन्ति रूपं आरम्मणपच्चयादिभावेन. सहजाता तयो खन्धा वेदनादयो, ते सहजातादिपच्चयभावेन. अयं हेतूति अयं तिविधो हेतू. फस्सेनातिआदीसु अयं सङ्खेपत्थो – यस्मा रूपारम्मणे फस्से अत्तनो फुसनकिच्चं करोन्ते एवं वेदना अनुभवनकिच्चं, सञ्ञा सञ्जाननकिच्चं करोति, तस्मा ‘‘फस्सेन फुट्ठमेवा’’तिआदिवुत्तमेव अत्थं इदानि पुग्गलाधिट्ठानेन दस्सेतुं ‘‘फुट्ठो’’तिआदि वुत्तं. पञ्चेव खन्धा भगवता समतिंसाय आकारेहि वुत्ता. कस्माति आह ‘‘कथ’’न्तिआदि. रुक्खसाखासु रुक्खवोहारो विय एकेकधम्मेपि खन्धवोहारो होतियेव. तेनाह भगवा – ‘‘विञ्ञाणं विञ्ञाणक्खन्धो’’ति (यम. खन्धयमक २).

पठमद्वयसुत्तादिवण्णना निट्ठिता.

छन्नवग्गवण्णना निट्ठिता.