२. खणसुत्तवण्णना

१३५. छफस्सायतनिकाति छहि फस्सायतनेहि अनिट्ठसंवेदनिया. छद्वारफस्सपटिविञ्ञत्तीति छहिपि द्वारेहि आरम्मणस्स पटिसंवेदना होतियेव सब्बसो दुक्खानुभवनत्थं. तावतिंसपुरन्ति सुदस्सनमहानगरं. अभावो नाम नत्थि सब्बथा सुखानुभवनतो. निरयेति इमिना दुग्गति भवसामञ्ञेन इतरापायापि गहिता एव. मग्गब्रह्मचरियवासं वसितुं न सक्काति इमिना पन सब्बेसम्पि अच्छिन्दिकट्ठानानं गहणं दट्ठब्बं. इमेवाति इमस्मिं मनुस्सलोके एव. अपायोपि पञ्ञायति अपायदुक्खसदिसस्स दुक्खस्स कदाचि पटिसंवेदनतो. सग्गोपि पञ्ञायति देवभोगसदिससम्पत्तिया कदाचि पटिलभितब्बतो.

अयं कम्मभूमीति अयं मनुस्सलोको पुरिसथामकरणाय कम्मभूमि नाम तासं योग्यट्ठानभावतो. तत्थ पधानकम्मं दस्सेन्तो ‘‘इध मग्गभावना’’ति आह. ठानानीति कारणानि. संवेजनियानीति संवेगजननानि बहूनि जातिआदीनि. तथा हि जाति, जरा, ब्याधि, मरणं, अपायभवं, तत्थपि निरयूपपत्तिहेतुकं, तिरच्छानुपपत्तिहेतुकं, असूरकायूपपत्तिहेतुकं, अतीते वट्टमूलकं, अनागते वट्टमूलकं, पच्चुप्पन्ने आहारपरियेट्ठिमूलकन्ति बहूनि संवेगवत्थूनि पच्चवेक्खित्वा संवेगजातो सञ्जातसंवेगो योनिसो पधानमनुयुञ्जस्सु. संवेगाति संवेगमापज्जस्सु.

खणसुत्तवण्णना निट्ठिता.