८. पिण्डोल्यसुत्तवण्णना
८०. अपकरीयति एतेनाति अपकरणं, पदं. अपकरणं पकरणं कारणन्ति अत्थतो एकं. तेनाह ‘‘किस्मिञ्चिदेव कारणे’’ति. नीहरित्वाति अत्तनो समीपचारभावतो अपनेत्वा. तथाकरणञ्च एवमेते एत्तकम्पि अप्पटिरूपं अकत्वा आयतिं सम्मा पटिपज्जिस्सन्तीति. लद्धबलाति लद्धञाणबला.
एकद्वीहिकायाति एकेकस्स चेव द्विन्नं द्विन्नञ्च ईहिका गति उपसङ्कमना एकद्वीहिका. तेनाह ‘‘एकेको चेव द्वे द्वे च हुत्वा’’ति. पुथुज्जनानं समुदितानं नाम किरिया तादिसीपि सियाति वुत्तं ‘‘केळिम्पि करेय्यु’’न्ति. परिकप्पनवसेन सम्मासम्बुद्धं उद्दिस्स पेसला भिक्खूपि एवं करोन्तीति.
युगन्धरपब्बतादीनं अन्तरे सीदन्तरं समुद्दं नाम. तत्थ किर वातो न वायति, पतितं यं किञ्चिपि सीदन्तरनदियं विलीयन्ता सीदन्तेव, तस्मा तं परिवारेत्वा ठिता युगन्धरादयोपि सीदपब्बता नाम. तं सन्धाय वुत्तं ‘‘सीदन्तरे सन्निसिन्नं महासमुद्दं विया’’ति. आहारहेतूति आमिसहेतु सप्पितेलादिनिमित्तं, तेसं पणामना.
पच्छिमन्ति निहीनं. तेनाह ‘‘लामक’’न्ति, लामकन्तो इधाधिप्पेतो –
‘‘मिगानं कोट्ठुको अन्तो, पक्खीनं पन वायसो;
एरण्डो अन्तो रुक्खानं, तयो अन्ता समागता’’ति. –
आदीसु (जा. १.३.१३५) विय. उलतीति अभिचरति. अभिसपन्ति एतेनाति अभिसापो. अभिसापवत्थु पिण्डोल्यं. अत्थो फलं वसो एतस्साति अत्थवसं, कारणं, तम्पि तेसु अत्थि, तत्थ नियुत्ताति अत्थवसिका.
अन्तो हदयस्स अब्भन्तरे अनुपविट्ठा सोकवत्थूहि.
अभिज्झायिताति अभिज्झायनसीलो. अभिण्हप्पवत्तिया चेव बहुलभावेन च बहुलरागो. पूतिभावेनाति कुथितभावेन. ब्यापादो हि उप्पज्जमानो चित्तं अपगन्धं करोति, न सुचिमनुञ्ञभावं. भत्तनिक्खित्तकाको वियाति इदं भत्तट्ठानस्स असरणेन काकस्स नट्ठसतिता पञ्ञायतीति कत्वा वुत्तं, न भत्तनिक्खित्तताय. असण्ठितोति असण्ठितचित्तो. कट्ठत्थन्ति कट्ठेन कत्तब्बकिच्चं.
पापवितक्केहि कतो, तस्मा ते अनवसेसतो पहातब्बाति दस्सनत्थं. द्विन्नं वुत्तत्ता एको पुब्बभागो, इतरो मिस्सकोति वत्तुं युत्तन्ति अधिप्पायेन ‘‘एत्थ चा’’तिआदि वुत्तं. एवं तं भावेन्तस्स निरुज्झन्ति एवाति एकेकमिस्सकतावसेन गहेतब्बन्ति पोराणा. उपरि तिपरिवट्टदेसनाय अनिमित्तसमाधियेव दीपितो. तेनाह ‘‘यावञ्चिद’’न्ति. निद्दोसोति वीतरागादिना निद्दोसो.
पिण्डोल्यसुत्तवण्णना निट्ठिता.