(२) देसनागामिनियादिवण्णना
४७५. एकेत्थाति एत्थसद्दो सासनविसयो.
एकसिक्खापदम्पि नत्थीति पिसद्दो बहुसिक्खापदानि पन पगेवाति च आपत्ति पन पगेवाति च आपत्तीपि नत्थीति च अत्थं दस्सेति.
‘‘सकलेपि विनये’’ति इमिना द्वेत्थाति पाठे एत्थसद्दस्स विसयं दस्सेति. उभिन्नन्ति भिक्खुभिक्खुनीनं. अञ्ञथा पन कित्तका पठमापत्तिकाति आह ‘‘इतरथा पना’’तिआदि. तत्थ इतरथाति पञ्ञत्तितो अञ्ञेन पकारेन. कम्मञ्चाति कम्मञत्ति च. कम्मपादिका चाति कम्मपादञत्ति च. नवसु ठानेसूति ओसारणादीसु नवसु ठानेसु. द्वीसूति ञत्तिदुतिय, ञत्तिचतुत्थकम्मेसु.
वज्जपटिच्छादिकाय पाराजिकं, उक्खित्तानुवत्तिकाय पाराजिकं, अट्ठवत्थुकाय पाराजिकन्ति इति इमे तयोति योजना. कारणभूतेनाति हेतुभूतेन, ‘‘करणभूतेना’’तिपि पाठो, साधकतमसत्तिभूतेनाति अत्थो.
तेसन्ति अद्धानहीनादीनं. एत्थाति ‘‘तयो पुग्गला न उपसम्पादेतब्बा’’ति पाठे, एतेसु अङ्गहीनादीसु वा. योति पुग्गलो. अपरिपूरो न याचतीति सम्बन्धो. मातुघातकादयो करणदुक्कटका चाति योजना. तत्थाति तेसु ञत्तिकप्पनादीसु. ञत्तिकप्पनाति ञत्तिविधि. विप्पकतपच्चत्तन्ति विप्पकतं पच्चत्तं. अतीतकरणन्ति अतीतस्स करणं. वित्थारेन्तो आह ‘‘वत्थुसम्पन्नं ही’’तिआदि. तयो कम्मान सङ्गहाति एत्थ छन्दभेदरक्खनत्थाय नकारे निग्गहितलोपो. नासितकाति नासेतब्बा पुग्गला, नासितब्बाति नासिता, नासिता एव नासितका. तिण्णं जनानन्ति तिण्णं उपसम्पदापेक्खजनानं एकूपज्झायेन नानाचरियेन हुत्वाति योजना. एकानुस्सावनाति एकतो अनुस्सावना.
पादो नाम कहापणस्स चतुत्थभागो. मासको नाम पादस्स पञ्चमभागो. पाराजिकन्ति वनप्पतिं छिन्दन्तस्स दुतियपाराजिकं (पारा. ११०). अनोदिस्साति ‘‘मनुस्सो मरतू’’तिआदिना न उद्दिसित्वा. तेनाति विसेन.
भिक्खुनोवादकवग्गस्मिन्ति सामञ्ञाधारो. दससु सिक्खापदेसूति विसेसाधारो. पठमसिक्खापदम्हियेवाति दससु सिक्खापदेसु पठमसिक्खापदम्हियेव. उपसम्पन्नाय भिक्खुनियाति सम्बन्धो. ‘‘आपत्ति होती’’ति इमिना ‘‘चीवरेना’’ति पदस्स सम्बन्धट्ठानं दस्सेति.
‘‘चतस्सो एवा’’ति इमिना तत्तिकाति एत्थ तसद्दस्स विसयं दस्सेति. ता चतस्सो परिमाणा यासं आपत्तीनन्ति तत्तिका. निपन्नस्सापि तत्तिकाति एत्थापि एसेव नयो. साति भिक्खुनी.