३. उज्झापनकसिक्खापदं

१०३. ततिये भिक्खू उज्झापेन्तीति एत्थ ‘‘भिक्खू’’ति कारितकम्मत्ता करणत्थे उपयोगवचनन्ति आह ‘‘तेहि भिक्खूही’’ति. ओकारविपरीतो उकारोति च झेसद्दो ञाणत्थोति च दस्सेन्तो आह ‘‘अवजानापेन्ती’’ति. ‘‘तं आयस्मन्त’’न्ति पदं ‘‘अवजानापेन्ती’’ति पदे धातुकम्मं. अनेकत्थत्ता धातूनं झेसद्दो ओलोकनत्थो च चिन्तनत्थो च होति, तेनाह ‘‘ओलोकापेन्ती’’तिआदि. एत्थाति ‘‘भिक्खू उज्झापेन्ती’’ति पदे. छन्दायाति छन्दत्थं. येसं सेनासनानि च पञ्ञपेति, भत्तानि च उद्दिसति, तेसं अत्तनि पेमत्थन्ति अत्थो. अट्ठकथायं पन ‘‘छन्दायाति छन्देना’’ति वुत्तं. इमिना लिङ्गविपल्लासनयो वुत्तो. परेसं अत्तनो पेमेनाति अत्थो. पक्खपातेनाति अत्तनो पक्खे पातापनेन.

१०५. उज्झापेन्ति अनेनाति उज्झापनकं. खिय्यन्ति अनेनाति खिय्यनकन्ति दस्सेन्तो आह ‘‘येन वचनेना’’तिआदि.

१०६. उपसम्पन्नं सङ्घेन सम्मतं मङ्कुकत्तुकामोति सम्बन्धं दस्सेन्तो आह ‘‘उपसम्पन्नं सङ्घेन सम्मत’’न्तिआदि. सम्बज्झनं सम्बन्धो, कातब्बोति योजना. उपसम्पन्नस्स सङ्घेन सम्मतस्स अवण्णं कत्तुकामो अयसं कत्तुकामोति विभत्तिविपरिणामेन सम्बन्धं दस्सेन्तो आह ‘‘विभत्तिविपरिणामो कातब्बो’’ति. ‘‘वसेना’’ति पदं विभत्तिविपरिणामो कातब्बो’’ति पदे विसेसनं. यस्मा विसेसो नत्थि, तस्मा कतन्ति योजना. तन्ति ‘‘खिय्यनक’’न्ति पदं. सो च भिक्खूति उज्झापनको च खिय्यनको च सो च भिक्खु. अथाति तस्मा उज्झापनकखिय्यनककरत्ता. अस्साति भिक्खुनो. अस्साति भवेय्य.

‘‘उपसम्पन्न’’न्ति पदं ‘‘उज्झापेती’’ति पदे धातुकम्मं ‘‘अनुपसम्पन्न’’न्ति पदं कारितकम्मं, ‘‘अनुपसम्पन्न’’न्ति पदं ‘‘उज्झापेती’’ति कारितकिरियं अपेक्खित्वा कम्मं होति. ‘‘खिय्यती’’ति सुद्धकिरियाय अपेक्खाय विभत्तिविपल्लासो होतीति आह ‘‘तस्स वा’’तिआदि. तस्साति अनुपसम्पन्नस्स सन्तिकेति सम्बन्धो. तन्ति सङ्घेन सम्मतं उपसम्पन्नं. ‘‘सङ्घेन असम्मत’’न्ति एत्थ न अपलोकनकम्मेन असम्मतं, कम्मवाचाय पन असम्मतन्ति आह ‘‘कम्मवाचाया’’तिआदि. द्वे तयो हुत्वा कम्मवाचाय सम्मनितुमसक्कुणेय्यत्ता असम्मतन्ति च दस्सेन्तो आह ‘‘यत्रा’’तिआदि. यत्राति यस्मिं विहारे. ‘‘अनुपसम्पन्नं सङ्घेन सम्मत’’न्ति एत्थ अनुपसम्पन्नस्स सम्मुतियो दातुमसक्कुणेय्यत्ता पुब्बवोहारवसेन सम्मतन्ति वुत्तन्ति दस्सेन्तो आह ‘‘किञ्चापी’’तिआदि. तन्ति अनुपसम्पन्नभावे ठितं. ब्यत्तस्साति वियत्तस्स. सङ्घेन वा कतोति योजनाति. ततियं.