३. पेसुञ्ञसिक्खापदवण्णना

भिक्खुपेसुञ्ञेति पिसतीति पिसुणा, याय वाचाय समग्गे सत्ते अवयवभूते वग्गे भिन्ने करोति, सा वाचा पिसुणा, पिसुणा एव पेसुञ्ञं, ताय वाचाय समन्नागतो पिसुणो, तस्स कम्मं पेसुञ्ञं, भिक्खुस्स पेसुञ्ञं भिक्खुपेसुञ्ञं, तस्मिं भिक्खुपेसुञ्ञे, भिक्खुतो सुत्वा भिक्खुना, भिक्खुस्स वा उपसंहटपेसुञ्ञेति अत्थो. तेनाह ‘‘जातिआदीही’’तिआदि. तञ्च खो द्वीहि कारणेहि उपसंहरतीति आह ‘‘भिक्खुनो पियकम्यताय वा’’तिआदि. तत्थ भिक्खुनो पियकम्यतायाति यस्स तं भासति, तस्स भिक्खुनो ‘‘एवमहं एतस्स पियो भविस्सामी’’ति अत्तनो पियभावं पत्थयमानताय. भेदाधिप्पायेनाति ‘‘एवमयं तेन सद्धिं भिज्जिस्सती’’ति परस्स परेन भेदं इच्छन्तेन. अथ वा पियसुञ्ञकरणतो पेसुञ्ञं (सारत्थ. टी. पाचित्तिय ३.३६) निरुत्तिनयेन, याय वाचाय यस्स तं भासति, तस्स हदये अत्तनो पियभावं, परस्स च सुञ्ञभावं करोति, सा वाचा, ‘‘भिक्खुस्स पेसुञ्ञं भिक्खुपेसुञ्ञ’’न्तिआदिना एवम्पेत्थ अत्थो दट्ठब्बो. ‘‘वुत्तनयेनेवाति ‘‘जातिआदीहि अक्कोसवत्थूही’’तिआदिना वुत्तनयेन.

पाळिमुत्तकअक्कोसूपसंहारेति ‘‘चोरोसी’’तिआदिना अक्कोसस्स उपसंहारे. ‘‘अनक्कोसवत्थुभूतं पन पेसुञ्ञकरं तस्स किरियं, वचनं वा पियकम्यताय उपसंहरन्तस्स किञ्चापि इमिना सिक्खापदेन आपत्ति न दिस्सति, तथापि दुक्कटेन भवितब्ब’’न्ति (सारत्थ. टी. पाचित्तिय ३.३६) वदन्ति. पापगरहिताय वदन्तस्साति एकं अक्कोसन्तं, एकञ्च खमन्तं दिस्वा ‘‘अहो निल्लज्जो, ईदिसम्पि नाम भवन्तं पुन वत्तब्बं मञ्ञिस्सती’’ति एवं केवलं पापगरहिताय भणन्तस्स.

पेसुञ्ञसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.