७. अपवारणासिक्खापदवण्णना

सत्तमे वस्संवुट्ठाति पुरिमं वा पच्छिमं वा तेमासं वुट्ठा. उभतोसङ्घेति भिक्खुनिसङ्घे चेव भिक्खुसङ्घे च. अयं पनेत्थ विनिच्छयकथा – भिक्खुनीहि चातुद्दसेयेव सन्निपतित्वा ‘‘सुणातु मे, अय्ये, सङ्घो, अज्ज पवारणा चातुद्दसी, यदि सङ्घस्स पत्तकल्लं, सङ्घो पवारेय्या’’ति एवं सब्बसङ्गाहिकञत्तिं वा, ‘‘तेवाचिकं पवारेय्या’’ति एवं तेवाचिकञत्तिं वा, सति अन्तराये ‘‘द्वेवाचिकं, एकवाचिकं, समानवस्सिकं पवारेय्या’’ति एवं द्वेवाचिकादिञत्तिं वा ठपेत्वा सब्बसङ्गाहिकञत्ति चे ठपिता, ‘‘सङ्घं, अय्ये, पवारेमि दिट्ठेन वा सुतेन वा परिसङ्काय वा, वदन्तु मं अय्यायो अनुकम्पं उपादाय, पस्सन्ती पटिकरिस्सामी’’ति (चूळव. ४२७) एवं सकिं वा, ‘‘दुतियम्पि, अय्ये, सङ्घं…पे… ततियम्पि, अय्ये, सङ्घं…पे… पटिकरिस्सामी’’ति एवं द्वत्तिक्खत्तुं वा वत्वा पटिपाटिया पवारेतब्बं. तेवाचिकाय ञत्तिया वचनं न हापेतब्बं, द्वेवाचिकादीसु वड्ढेतुं वट्टति, हापेतुं न वट्टति. एवं भिक्खुनिसङ्घे पवारेत्वा तत्थेव एका भिक्खुनी भिक्खुनिक्खन्धके (चूळव. ४२७) वुत्तेन ञत्तिदुतियकम्मेन भिक्खुनिसङ्घस्सत्थाय भिक्खुसङ्घं पवारेतुं सम्मन्नितब्बा. ताय सम्मताय भिक्खुनिया पन्नरसे भिक्खुनिसङ्घं आदाय भिक्खुसङ्घं उपसङ्कमित्वा एकंसं उत्तरासङ्गं करित्वा अञ्जलिं पग्गहेत्वा एवमस्स वचनीयो ‘‘भिक्खुनिसङ्घो अय्य भिक्खुसङ्घं पवारेति दिट्ठेन वा सुतेन वा परिसङ्काय वा, वदताय्य भिक्खुसङ्घो भिक्खुनिसङ्घं अनुकम्पं उपादाय, पस्सन्तो पटिकरिस्सति, दुतियम्पि अय्य…पे… ततियम्पि अय्य…पे… पस्सन्तो पटिकरिस्सती’’ति एवं पवारेतब्बं.

सचे पञ्चवग्गो भिक्खुनिसङ्घो न पूरति, चतूहि वा तीहि वा गणञत्तिं ठपेत्वा, द्वीहि विना ञत्तिया अञ्ञमञ्ञं पवारेतब्बं. एकाय ‘‘अज्ज मे पवारणा’’ति अधिट्ठातब्बं.

विहारं पन गन्त्वा ‘‘भिक्खुनियो, अय्य, भिक्खुसङ्घं पवारेन्ति दिट्ठेन वा सुतेन वा परिसङ्काय वा, वदताय्य भिक्खुसङ्घो भिक्खुनियो अनुकम्पं उपादाय, पस्सन्तियो पटिकरिस्सन्ती’’ति च, ‘‘अहं, अय्य, भिक्खुसङ्घं पवारेमि दिट्ठेन वा सुतेन वा परिसङ्काय वा, वदतु मं, अय्य, भिक्खुसङ्घो अनुकम्पं उपादाय, पस्सन्ती पटिकरिस्सामी’’ति च एवं तिक्खत्तुं वत्तब्बं.

सचे भिक्खुसङ्घो न पूरति, ‘‘भिक्खुनिसङ्घो, अय्य, अय्ये पवारेति दिट्ठेन वा सुतेन वा परिसङ्काय वा, वदन्तु अय्या भिक्खुनिसङ्घं अनुकम्पं उपादाय, पस्सन्तो पटिकरिस्सती’’ति च, ‘‘भिक्खुनिसङ्घो, अय्य, अय्यं पवारेति दिट्ठेन वा सुतेन वा परिसङ्काय वा, वदताय्यो भिक्खुनिसङ्घं अनुकम्पं उपादाय, पस्सन्तो पटिकरिस्सती’’ति च एवं तिक्खत्तुं वत्तब्बं.

उभिन्नं अपरिपूरिया ‘‘भिक्खुनियो, अय्या, अय्ये पवारेन्ति दिट्ठेन वा सुतेन वा परिसङ्काय वा, वदन्ताय्या भिक्खुनियो अनुकम्पं उपादाय, पस्सन्तियो पटिकरिस्सन्ती’’ति च, ‘‘भिक्खुनियो, अय्य, अय्यं पवारेन्ति दिट्ठेन वा सुतेन वा परिसङ्काय वा, वदताय्यो भिक्खुनियो अनुकम्पं उपादाय, पस्सन्तियो पटिकरिस्सन्ती’’ति च, ‘‘अहं, अय्या, अय्ये पवारेमि दिट्ठेन वा सुतेन वा…पे… वदन्तु मं, अय्या, अनुकम्पं उपादाय, पस्सन्ती पटिकरिस्सामी’’ति च, ‘‘अहं, अय्य, अय्यं पवारेमि दिट्ठेन वा सुतेन वा…पे… वदतु मं, अय्यो, अनुकम्पं उपादाय, पस्सन्ती पटिकरिस्सामी’’ति च एवं तिक्खत्तुं वत्तब्बं. सब्बाहेव हि इमिना नयेन उभतोसङ्घे पवारिता होति, या पन वस्संवुट्ठा ‘‘उभतोसङ्घे एवं न पवारेस्सामी’’ति धुरं निक्खिपति, तस्सा सह धुरनिक्खेपेन पाचित्तियं.

सावत्थियं सम्बहुला भिक्खुनियो आरब्भ वस्सं वसित्वा न पवारणावत्थुस्मिं पञ्ञत्तं. अन्तराये पन सति, परियेसित्वा भिक्खू अलभन्तिया, गिलानाय, आपदासु, उम्मत्तिकादीनञ्च अनापत्ति. वस्संवुट्ठता, न उभतोसङ्घे पवारणा, अनुञ्ञातकारणाभावोति इमानेत्थ तीणि अङ्गानि. समुट्ठानादीनि समनुभासनसदिसानीति.

अपवारणासिक्खापदवण्णना निट्ठिता.