३. सत्तिवग्गो
१. सत्तिसुत्तं
२१. सावत्थिनिदानं. एकमन्तं ठिता खो सा देवता भगवतो सन्तिके इमं गाथं अभासि –
‘‘सत्तिया विय ओमट्ठो, डय्हमानोव [डय्हमानेव (सब्बत्थ)] मत्थके;
कामरागप्पहानाय, सतो भिक्खु परिब्बजे’’ति.
‘‘सत्तिया विय ओमट्ठो, डय्हमानोव मत्थके;
सक्कायदिट्ठिप्पहानाय, सतो भिक्खु परिब्बजे’’ति.
२. फुसतिसुत्तं
२२. ‘‘नाफुसन्तं फुसति च, फुसन्तञ्च ततो फुसे;
तस्मा फुसन्तं फुसति, अप्पदुट्ठपदोसिन’’न्ति.
‘‘यो अप्पदुट्ठस्स नरस्स दुस्सति,
सुद्धस्स पोसस्स अनङ्गणस्स;
तमेव बालं पच्चेति पापं,
सुखुमो रजो पटिवातंव खित्तो’’ति.
३. जटासुत्तं
२३. ‘‘अन्तो जटा बहि जटा, जटाय जटिता पजा;
तं तं गोतम पुच्छामि, को इमं विजटये जट’’न्ति.
‘‘सीले पतिट्ठाय नरो सपञ्ञो, चित्तं पञ्ञञ्च भावयं;
आतापी निपको भिक्खु, सो इमं विजटये जटं.
‘‘येसं रागो च दोसो च, अविज्जा च विराजिता;
खीणासवा अरहन्तो, तेसं विजटिता जटा.
‘‘यत्थ नामञ्च रूपञ्च, असेसं उपरुज्झति;
पटिघं रूपसञ्ञा च, एत्थेसा छिज्जते [विजटे (क.)] जटा’’ति.
४. मनोनिवारणसुत्तं
२४. ‘‘यतो यतो मनो निवारये,
न दुक्खमेति नं ततो ततो;
स सब्बतो मनो निवारये,
स सब्बतो दुक्खा पमुच्चति’’.
‘‘न सब्बतो मनो निवारये,
न मनो संयतत्तमागतं;
यतो यतो च पापकं,
ततो ततो मनो निवारये’’ति.
५. अरहन्तसुत्तं
२५. ‘‘यो होति भिक्खु अरहं कतावी,
खीणासवो अन्तिमदेहधारी;
अहं वदामीतिपि सो वदेय्य,
ममं वदन्तीतिपि सो वदेय्या’’ति.
‘‘यो होति भिक्खु अरहं कतावी,
खीणासवो अन्तिमदेहधारी;
अहं वदामीतिपि सो वदेय्य,
ममं वदन्तीतिपि सो वदेय्य;
लोके समञ्ञं कुसलो विदित्वा,
वोहारमत्तेन सो [स (?)] वोहरेय्या’’ति.
‘‘यो होति भिक्खु अरहं कतावी,
खीणासवो अन्तिमदेहधारी;
मानं नु खो सो उपगम्म भिक्खु,
अहं वदामीतिपि सो वदेय्य;
ममं वदन्तीतिपि सो वदेय्या’’ति.
‘‘पहीनमानस्स न सन्ति गन्था,
विधूपिता मानगन्थस्स सब्बे;
स वीतिवत्तो मञ्ञतं [माननं (सी.), मञ्ञीतं (?)] सुमेधो,
अहं वदामीतिपि सो वदेय्य.
‘‘ममं वदन्तीतिपि सो वदेय्य;
लोके समञ्ञं कुसलो विदित्वा;
वोहारमत्तेन सो वोहरेय्या’’ति.
६. पज्जोतसुत्तं
२६. ‘‘कति लोकस्मिं पज्जोता, येहि लोको पकासति [पभासति (क. सी.)];
भगवन्तं [भवन्तं (क.)] पुट्ठुमागम्म, कथं जानेमु तं मय’’न्ति.
‘‘चत्तारो लोके पज्जोता, पञ्चमेत्थ न विज्जति;
दिवा तपति आदिच्चो, रत्तिमाभाति चन्दिमा.
‘‘अथ अग्गि दिवारत्तिं, तत्थ तत्थ पकासति;
सम्बुद्धो तपतं सेट्ठो, एसा आभा अनुत्तरा’’ति.
७. सरसुत्तं
२७. ‘‘कुतो सरा निवत्तन्ति, कत्थ वट्टं न वत्तति;
कत्थ नामञ्च रूपञ्च, असेसं उपरुज्झती’’ति.
‘‘यत्थ आपो च पथवी, तेजो वायो न गाधति;
अतो सरा निवत्तन्ति, एत्थ वट्टं न वत्तति;
एत्थ नामञ्च रूपञ्च, असेसं उपरुज्झती’’ति.
८. महद्धनसुत्तं
२८. ‘‘महद्धना महाभोगा, रट्ठवन्तोपि खत्तिया;
अञ्ञमञ्ञाभिगिज्झन्ति, कामेसु अनलङ्कता.
‘‘तेसु उस्सुक्कजातेसु, भवसोतानुसारिसु;
केध तण्हं [रोधतण्हं (स्या. कं.), गेधतण्हं (क.)] पजहिंसु [पवाहिंसु (स्या. कं. क.)], के लोकस्मिं अनुस्सुका’’ति.
‘‘हित्वा अगारं पब्बजिता, हित्वा पुत्तं पसुं वियं;
हित्वा रागञ्च दोसञ्च, अविज्जञ्च विराजिय;
खीणासवा अरहन्तो, ते लोकस्मिं अनुस्सुका’’ति.
९. चतुचक्कसुत्तं
२९. ‘‘चतुचक्कं नवद्वारं, पुण्णं लोभेन संयुतं;
पङ्कजातं महावीर, कथं यात्रा भविस्सती’’ति.
‘‘छेत्वा नद्धिं वरत्तञ्च, इच्छा लोभञ्च पापकं;
समूलं तण्हमब्बुय्ह, एवं यात्रा भविस्सती’’ति.
१०. एणिजङ्घसुत्तं
३०. ‘‘एणिजङ्घं किसं वीरं, अप्पाहारं अलोलुपं;
सीहं वेकचरं नागं, कामेसु अनपेक्खिनं;
उपसङ्कम्म पुच्छाम, कथं दुक्खा पमुच्चती’’ति.
‘‘पञ्च कामगुणा लोके, मनोछट्ठा पवेदिता;
एत्थ छन्दं विराजेत्वा, एवं दुक्खा पमुच्चती’’ति.
सत्तिवग्गो ततियो.
तस्सुद्दानं –
सत्तिया फुसति चेव, जटा मनोनिवारणा;
अरहन्तेन पज्जोतो, सरा महद्धनेन च;
चतुचक्केन नवमं, एणिजङ्घेन ते दसाति.