१२. निग्रोधकप्पसुत्तं

एवं मे सुतं – एकं समयं भगवा आळवियं विहरति अग्गाळवे चेतिये. तेन खो पन समयेन आयस्मतो वङ्गीसस्स उपज्झायो निग्रोधकप्पो नाम थेरो अग्गाळवे चेतिये अचिरपरिनिब्बुतो होति. अथ खो आयस्मतो वङ्गीसस्स रहोगतस्स पटिसल्लीनस्स एवं चेतसो परिवितक्को उदपादि – ‘‘परिनिब्बुतो नु खो मे उपज्झायो उदाहु नो परिनिब्बुतो’’ति? अथ खो आयस्मा वङ्गीसो सायन्हसमयं पटिसल्लाना वुट्ठितो येन भगवा तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नो खो आयस्मा वङ्गीसो भगवन्तं एतदवोच – ‘‘इध मय्हं, भन्ते, रहोगतस्स पटिसल्लीनस्स एवं चेतसो परिवितक्को उदपादि – ‘परिनिब्बुतो नु खो मे उपज्झायो, उदाहु नो परिनब्बुतो’’’ति. अथ खो आयस्मा वङ्गीसो उट्ठायासना एकंसं चीवरं कत्वा येन भगवा तेनञ्जलिं पणामेत्वा भगवन्तं गाथाय अज्झभासि –

३४५. ‘‘पुच्छाम [पुच्छामि (क.)] सत्थारमनोमपञ्ञं, दिट्ठेव धम्मे यो विचिकिच्छानं छेत्ता;

अग्गाळवे कालमकासि भिक्खु, ञातो यसस्सी अभिनिब्बुतत्तो.

३४६. ‘‘निग्रोधकप्पो इति तस्स नामं, तया कतं भगवा ब्राह्मणस्स;

सो तं नमस्सं अचरि मुत्यपेक्खो, आरद्धवीरियो दळ्हधम्मदस्सी.

३४७. ‘‘तं सावकं सक्य [सक्क (सी. स्या. पी.)] मयम्पि सब्बे, अञ्ञातुमिच्छाम समन्तचक्खु;

समवट्ठिता नो सवनाय सोता, तुवं नो सत्था त्वमनुत्तरोसि.

३४८. ‘‘छिन्देव नो विचिकिच्छं ब्रूहि मेतं, परिनिब्बुतं वेदय भूरिपञ्ञ;

मज्झेव [मज्झे च (स्या. क.)] नो भास समन्तचक्खु, सक्कोव देवान सहस्सनेत्तो.

३४९. ‘‘ये केचि गन्था इध मोहमग्गा, अञ्ञाणपक्खा विचिकिच्छठाना;

तथागतं पत्वा न ते भवन्ति, चक्खुञ्हि एतं परमं नरानं.

३५०. ‘‘नो चे हि जातु पुरिसो किलेसे, वातो यथा अब्भधनं विहाने;

तमोवस्स निवुतो सब्बलोको, न जोतिमन्तोपि नरा तपेय्युं.

३५१. ‘‘धीरा च पज्जोतकरा भवन्ति, तं तं अहं वीर [धीर (सी. स्या.)] तथेव मञ्ञे;

विपस्सिनं जानमुपागमुम्हा [जानमुपगमम्हा (सी. स्या.)], परिसासु नो आविकरोहि कप्पं.

३५२. ‘‘खिप्पं गिरं एरय वग्गु वग्गुं, हंसोव पग्गय्ह सणिकं [सणिं (स्या. पी.)] निकूज;

बिन्दुस्सरेन सुविकप्पितेन, सब्बेव ते उज्जुगता सुणोम.

३५३. ‘‘पहीनजातिमरणं असेसं, निग्गय्ह धोनं [धोतं (सी.)] वदेस्सामि धम्मं;

न कामकारो हि पुथुज्जनानं, सङ्खेय्यकारो च [सङ्खय्यकारोव (क.)] तथागतानं.

३५४. ‘‘सम्पन्नवेय्याकरणं तवेदं, समुज्जुपञ्ञस्स [समुज्जपञ्ञस्स (स्या. क.)] समुग्गहीतं;

अयमञ्जली पच्छिमो सुप्पणामितो, मा मोहयी जानमनोमपञ्ञ.

३५५. ‘‘परोवरं [वरावरं (कत्थचि)] अरियधम्मं विदित्वा, मा मोहयी जानमनोमवीर;

वारिं यथा घम्मनि घम्मतत्तो, वाचाभिकङ्खामि सुतं पवस्स [सुतस्स वस्स (स्या.)].

३५६. ‘‘यदत्थिकं [यदत्थियं (पी.), यदत्थितं (क.)] ब्रह्मचरियं अचरी, कप्पायनो कच्चिस्स तं अमोघं;

निब्बायि सो आदु सउपादिसेसो, यथा विमुत्तो अहु तं सुणोम’’.

३५७. ‘‘अच्छेच्छि [अछेज्जि (क.)] तण्हं इध नामरूपे, (इति भगवा)

कण्हस्स [तण्हाय (क.)] सोतं दीघरत्तानुसयितं;

अतारि जातिं मरणं असेसं,’’

इच्चब्रवी भगवा पञ्चसेट्ठो.

३५८. ‘‘एस सुत्वा पसीदामि, वचो ते इसिसत्तम;

अमोघं किर मे पुट्ठं, न मं वञ्चेसि ब्राह्मणो.

३५९. ‘‘यथावादी तथाकारी, अहु बुद्धस्स सावको;

अच्छिदा मच्चुनो जालं, ततं मायाविनो दळ्हं.

३६०. ‘‘अद्दसा भगवा आदिं, उपादानस्स कप्पियो;

अच्चगा वत कप्पायनो, मच्चुधेय्यं सुदुत्तर’’न्ति.

निग्रोधकप्पसुत्तं द्वादसमं निट्ठितं.