२. काळायसङ्गपञ्हो

२. ‘‘भन्ते नागसेन, ‘काळायसस्स [काळहंसस्स (क.)] द्वे अङ्गानि गहेतब्बानी’ति यं वदेसि, कतमानि तानि द्वे अङ्गानि गहेतब्बानी’’ति? ‘‘यथा, महाराज, काळायसो सुपीतो [सुथितो (क.)] वमति [वहति (स्या. क.)], एवमेव खो, महाराज, योगिनो योगावचरस्स मानसं योनिसो मनसिकारेन [योनिसो मनसिकारे (सी. स्या. क.)] अपीतं वमति. इदं, महाराज, काळायसस्स पठमं अङ्गं गहेतब्बं.

‘‘पुन चपरं, महाराज, काळायसो सकिं पीतं उदकं न वमति, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन यो सकिं उप्पन्नो पसादो, न पुन सो वमितब्बो ‘उळारो सो भगवा सम्मासम्बुद्धो, स्वाक्खातो धम्मो, सुप्पटिपन्नो सङ्घो’ति. ‘रूपं अनिच्चं, वेदना अनिच्चा, सञ्ञा अनिच्चा, सङ्खारा अनिच्चा, विञ्ञाणं अनिच्चन्ति यं सकिं उप्पन्नं ञाणं, न पुन तं वमितब्बं. इदं, महाराज, काळायसस्स दुतियं अङ्गं गहेतब्बं. भासितम्पेतं, महाराज, भगवता देवातिदेवेन –

‘‘‘दस्सनम्हि परिसोधितो [परिसोधिके (सी. क.)] नरो, अरियधम्मे नियतो विसेसगू;

नप्पवेधति अनेकभागसो, सब्बसो च मुखभावमेव सो’’’ति.

काळायसङ्गपञ्हो दुतियो.