१०. तच्छकङ्गपञ्हो

१०. ‘‘भन्ते नागसेन, ‘तच्छकस्स द्वे अङ्गानि गहेतब्बानी’ति यं वदेसि, कतमानि तानि द्वे अङ्गानि गहेतब्बानी’’ति? ‘‘यथा, महाराज, तच्छको काळसुत्तं अनुलोमेत्वा रुक्खं तच्छति, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन जिनसासनमनुलोमयित्वा सीलपथवियं पतिट्ठहित्वा सद्धाहत्थेन पञ्ञावासिं गहेत्वा किलेसा तच्छेतब्बा. इदं, महाराज, तच्छकस्स पठमं अङ्गं गहेतब्बं.

‘‘पुन चपरं, महाराज, तच्छको फेग्गुं अपहरित्वा सारमादियति, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन सस्सतं उच्छेदं तं जीवं तं सरीरं अञ्ञं जीवं अञ्ञं सरीरं तदुत्तमं अञ्ञदुत्तमं अकतमभब्बं अपुरिसकारं अब्रह्मचरियवासं सत्तविनासं नवसत्तपातुभावं सङ्खारसस्सतभावं यो करोति, सो पटिसंवेदेति, अञ्ञो करोति, अञ्ञो पटिसंवेदेति, कम्मफलदस्सना च किरियफलदिट्ठि च इति एवरूपानि चेव अञ्ञानि च विवादपथानि अपनेत्वा सङ्खारानं सभावं परमसुञ्ञतं निरीहनिज्जीवतं [निसत्तनिजीवतं (क.)] अच्चन्तं सुञ्ञतं आदियितब्बं. इदं, महाराज, तच्छकस्स दुतियं अङ्गं गहेतब्बं. भासितम्पेतं, महाराज, भगवता देवातिदेवेन सुत्तनिपाते –

‘‘‘कारण्डवं निद्धमथ, कसम्बुं अपकस्सथ;

ततो पलापे वाहेथ, अस्समणे समणमानिने.

‘‘‘निद्धमित्वान पापिच्छे, पापआचारगोचरे;

सुद्धा सुद्धेहि संवासं, कप्पयव्हो पतिस्सता;

ततो समग्गा निपका, दुक्खस्सन्तं करिस्सथा’’’ति.

तच्छकङ्गपञ्हो दसमो.

मक्कटकवग्गो छट्ठो.

तस्सुद्दानं –

मक्कटो दारको कुम्मो, वनं रुक्खो च पञ्चमो;

मेघो मणि मागविको, बाळिसी तच्छकेन चाति.