८. सूरियङ्गपञ्हो
८. ‘‘भन्ते नागसेन, ‘सूरियस्स [सुरियस्स (सी. स्या. पी.)] सत्त अङ्गानि गहेतब्बानी’ति यं वदेसि, कतमानि तानि सत्त अङ्गानि गहेतब्बानी’’ति? ‘‘यथा, महाराज, सूरियो सब्बं उदकं परिसोसेति, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन सब्बकिलेसा अनवसेसं परिसोसेतब्बा. इदं, महाराज, सूरियस्स पठमं अङ्गं गहेतब्बं.
‘‘पुन चपरं, महाराज, सूरियो तमन्धकारं विधमति, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन सब्बं रागतमं दोसतमं मोहतमं मानतमं दिट्ठितमं किलेसतमं सब्बं दुच्चरिततमं विधमयितब्बं. इदं, महाराज, सूरियस्स दुतियं अङ्गं गहेतब्बं.
‘‘पुन चपरं, महाराज, सूरियो अभिक्खणं चरति, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन अभिक्खणं योनिसो मनसिकारो कातब्बो. इदं, महाराज, सूरियस्स ततियं अङ्गं गहेतब्बं.
‘‘पुन चपरं, महाराज, सूरियो रंसिमाली, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन आरम्मणमालिना भवितब्बं. इदं, महाराज, सूरियस्स चतुत्थं अङ्गं गहेतब्बं.
‘‘पुन चपरं, महाराज, सूरियो महाजनकायं सन्तापेन्तो चरति, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन आचारसीलगुणवत्तप्पटिपत्तिया झानविमोक्खसमाधिसमापत्तिइन्द्रियबलबोज्झङ्गसतिपट्ठानसम्मप्पधानइद्धिपादेहि सदेवको लोको सन्तापयितब्बो. इदं, महाराज, सूरियस्स पञ्चमं अङ्गं गहेतब्बं.
‘‘पुन चपरं, महाराज, सूरियो राहुभया भीतो चरति, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन दुच्चरितदुग्गतिविसमकन्तारविपाकविनिपातकिलेसजालजटिते दिट्ठिसङ्घाटपटिमुक्के कुपथपक्खन्दे कुम्मग्गपटिपन्ने [कुमग्गपटिपन्ने (स्या. क.)] सत्ते दिस्वा महता संवेगभयेन मानसं संवेजेतब्बं. इदं, महाराज, सूरियस्स छट्ठं अङ्गं गहेतब्बं.
‘‘पुन चपरं, महाराज, सूरियो कल्याणपापके दस्सेति, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन इन्द्रियबलबोज्झङ्गसतिपट्ठानसम्मप्पधानइद्धिपादलोकियलोकुत्तरधम्मा दस्सेतब्बा. इदं, महाराज, सूरियस्स सत्तमं अङ्गं गहेतब्बं. भासितम्पेतं, महाराज, थेरेन वङ्गीसेन –
‘‘‘यथापि सूरियो उदयन्तो, रूपं दस्सेति पाणिनं;
सुचिञ्च असुचिञ्चापि, कल्याणञ्चापि पापकं.
‘‘‘तथा भिक्खु धम्मधरो, अविज्जापिहितं जनं;
पथं दस्सेति विविधं, आदिच्चोवुदयं यथा’’’ति.
सूरियङ्गपञ्हो अट्ठमो.