७. चन्दङ्गपञ्हो
७. ‘‘भन्ते नागसेन, ‘चन्दस्स पञ्च अङ्गानि गहेतब्बानी’ति यं वदेसि, कतमानि तानि पञ्च अङ्गानि गहेतब्बानी’’ति? ‘‘यथा, महाराज, चन्दो सुक्कपक्खे उदयन्तो उत्तरुत्तरिं वड्ढति, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन आचारसीलगुणवत्तप्पटिपत्तिया आगमाधिगमे पटिसल्लाने सतिपट्ठाने इन्द्रियेसु गुत्तद्वारताय भोजने मत्तञ्ञुताय जागरियानुयोगे उत्तरुत्तरिं वड्ढितब्बं. इदं, महाराज, चन्दस्स पठमं अङ्गं गहेतब्बं.
‘‘पुन चपरं, महाराज, चन्दो उळाराधिपति, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन उळारेन छन्दाधिपतिना भवितब्बं. इदं, महाराज, चन्दस्स दुतियं अङ्गं गहेतब्बं.
‘‘पुन चपरं, महाराज, चन्दो निसाय चरति, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन पविवित्तेन भवितब्बं. इदं, महाराज, चन्दस्स ततियं अङ्गं गहेतब्बं.
‘‘पुन चपरं, महाराज, चन्दो विमानकेतु, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन सीलकेतुना भवितब्बं. इदं, महाराज, चन्दस्स चतुत्थं अङ्गं गहेतब्बं.
‘‘पुन चपरं, महाराज, चन्दो आयाचितपत्थितो उदेति, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन आयाचितपत्थितेन कुलानि उपसङ्कमितब्बानि. इदं, महाराज, चन्दस्स पञ्चमं अङ्गं गहेतब्बं. भासितम्पेतं, महाराज, भगवता देवातिदेवेन संयुत्तनिकायवरे ‘चन्दूपमा, भिक्खवे, कुलानि उपसङ्कमथ, अपकस्सेव कायं अपकस्स चित्तं निच्चनवका कुलेसु अप्पगब्भा’’’ति [अप्पगब्बाति (क.) सं. नि. २.१४६].
चन्दङ्गपञ्हो सत्तमो.