५. पब्बतङ्गपञ्हो

५. ‘‘भन्ते नागसेन, ‘पब्बतस्स पञ्च अङ्गानि गहेतब्बानी’ति यं वदेसि, कतमानि तानि पञ्च अङ्गानि गहेतब्बानी’’ति? ‘‘यथा, महाराज, पब्बतो अचलो अकम्पितो [अकम्पियो (सी. पी.)] असम्पवेधी, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन सम्मानने विमानने सक्कारे असक्कारे गरुकारे अगरुकारे यसे अयसे निन्दाय पसंसाय सुखे दुक्खे इट्ठानिट्ठेसु सब्बत्थ रूपसद्दगन्धरसफोट्ठब्बधम्मेसु रजनीयेसु न रज्जितब्बं, दुस्सनीयेसु न दुस्सितब्बं, मुय्हनीयेसु न मुय्हितब्बं, न कम्पितब्बं न चलितब्बं, पब्बतेन विय अचलेन भवितब्बं. इदं, महाराज, पब्बतस्स पठमं अङ्गं गहेतब्बं. भासितम्पेतं, महाराज, भगवता देवातिदेवेन –

‘‘‘सेलो यथा एकघनो [एकग्घनो (क.) ध. प. ८१ धम्मपदे], वातेन न समीरति;

एवं निन्दापसंसासु, न समिञ्जन्ति पण्डिता’ति.

‘‘पुन चपरं, महाराज, पब्बतो थद्धो न केनचि संसट्ठो, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन थद्धेन असंसट्ठेन भवितब्बं, न केनचि संसग्गो करणीयो. इदं, महाराज, पब्बतस्स दुतियं अङ्गं गहेतब्बं. भासितम्पेतं, महाराज, भगवता देवातिदेवेन –

‘‘‘असंसट्ठं गहट्ठेहि, अनागारेहि चूभयं;

अनोकसारिमप्पिच्छं, तमहं ब्रूमि ब्राह्मण’न्ति.

‘‘पुन चपरं, महाराज, पब्बते बीजं न विरूहति, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन सकमानसे किलेसा न विरूहापेतब्बा. इदं, महाराज, पब्बतस्स ततियं अङ्गं गहेतब्बं. भासितम्पेतं, महाराज, थेरेन सुभूतिना –

‘‘‘रागूपसंहितं चित्तं, यदा उप्पज्जते मम;

सयंव पच्चवेक्खामि [पच्चवेक्खित्वा (सब्बत्थ)], एकग्गो [एकको (सब्बत्थ)] तं दमेमहं.

‘‘‘रज्जसे [रज्जसि (सी.), रञ्जसि (पी.)] रजनीये च, दुस्सनीये च दुस्ससे;

मुय्हसे [मुय्हसि (सी.)] मोहनीये च, निक्खमस्सु वना तुवं.

‘‘‘विसुद्धानं अयं वासो, निम्मलानं तपस्सिनं;

मा खो विसुद्धं दूसेसि, निक्खमस्सु वना तुव’न्ति.

‘‘पुन चपरं, महाराज, पब्बतो अच्चुग्गतो, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन ञाणच्चुग्गतेन भवितब्बं. इदं, महाराज, पब्बतस्स चतुत्थं अङ्गं गहेतब्बं. भासितम्पेतं, महाराज, भगवता देवातिदेवेन –

‘‘‘पमादं अप्पमादेन, यदा नुदति पण्डितो;

पञ्ञापासादमारुय्ह, असोको सोकिनिं पजं;

पब्बतट्ठोव भूमट्ठे [भुम्मट्ठे (सी. पी.)], धीरो बाले अवेक्खती’ति.

‘‘पुन चपरं, महाराज, पब्बतो अनुन्नतो अनोनतो, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन उन्नतावनति न करणीया. इदं, महाराज, पब्बतस्स पञ्चमं अङ्गं गहेतब्बं. भासितम्पेतं, महाराज, उपासिकाय चूळसुभद्दाय सकसमणे परिकित्तयमानाय –

‘‘‘लाभेन उन्नतो लोको, अलाभेन च ओनतो;

लाभालाभेन एकत्था [एकट्ठा (सी. पी.)], तादिसा समणा ममा’’’ति.

पब्बतङ्गपञ्हो पञ्चमो.