४. वायुङ्गपञ्हो

४. ‘‘भन्ते नागसेन, ‘वायुस्स पञ्च अङ्गानि गहेतब्बानी’ति यं वदेसि, कतमानि तानि पञ्च अङ्गानि गहेतब्बानी’’ति? ‘‘यथा, महाराज, वायु सुपुप्फितवनसण्डन्तरं अभिवायति, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन विमुत्तिवरकुसुमपुप्फितारम्मणवनन्तरे रमितब्बं. इदं, महाराज, वायुस्स पठमं अङ्गं गहेतब्बं.

‘‘पुन चपरं, महाराज, वायु धरणीरुहपादपगणे मथयति, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन वनन्तरगतेन सङ्खारे विचिनन्तेन किलेसा मथयितब्बा. इदं, महाराज, वायुस्स दुतियं अङ्गं गहेतब्बं.

‘‘पुन चपरं, महाराज, वायु आकासे चरति, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन लोकुत्तरधम्मेसु मानसं सञ्चारयितब्बं. इदं, महाराज, वायुस्स ततियं अङ्गं गहेतब्बं.

‘‘पुन चपरं, महाराज, वायु गन्धं अनुभवति, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन अत्तनो सीलवरसुरभिगन्धो [सीलसुरभिगन्दो (सी. पी.)] अनुभवितब्बो. इदं, महाराज, वायुस्स चतुत्थं अङ्गं गहेतब्बं.

‘‘पुन चपरं, महाराज, वायु निरालयो अनिकेतवासी, एवमेव खो, महाराज, योगिना योगावचरेन निरालयमनिकेतमसन्थवेन सब्बत्थ विमुत्तेन भवितब्बं. इदं, महाराज, वायुस्स पञ्चमं अङ्गं गहेतब्बं. भासितम्पेतं, महाराज, भगवता देवातिदेवेन सुत्तनिपाते –

‘‘‘सन्थवातो भयं जातं, निकेता जायते रजो;

अनिकेतमसन्थवं, एतं वे मुनिदस्सन’’’न्ति.

वायुङ्गपञ्हो चतुत्थो.