२. गन्धारवग्गो

४०६. गन्धारजातकं (७-२-१)

७६. हित्वा गामसहस्सानि, परिपुण्णानि सोळस;

कोट्ठागारानि फीतानि, सन्निधिं दानि कुब्बसि.

७७. हित्वा गन्धारविसयं, पहूतधनधारियं [धानियं (सी. पी.), धञ्ञन्ति अत्थो];

पसासनतो [पसासनितो (सी. स्या.), पसासनातो (पी.)] निक्खन्तो, इध दानि पसाससि.

७८. धम्मं भणामि वेदेह, अधम्मो मे न रुच्चति;

धम्मं मे भणमानस्स, न पापमुपलिम्पति.

७९. येन केनचि वण्णेन, परो लभति रुप्पनं;

महत्थियम्पि चे वाचं, न तं भासेय्य पण्डितो.

८०. कामं रुप्पतु वा मा वा, भुसंव विकिरीयतु;

धम्मं मे भणमानस्स, न पापमुपलिम्पति.

८१. नो चे अस्स सका बुद्धि, विनयो वा सुसिक्खितो;

वने अन्धमहिंसोव [अन्धमहिसोव (सी. पी.)] चरेय्य बहुको जनो.

८२. यस्मा च पनिधेकच्चे, आचेरम्हि [आचारम्हि (सी. पी.)] सुसिक्खिता;

तस्मा विनीतविनया, चरन्ति सुसमाहिताति.

गन्धारजातकं पठमं.

४०७. महाकपिजातकं (७-२-२)

८३. अत्तानं सङ्कमं कत्वा, यो सोत्थिं समतारयि;

किं त्वं तेसं किमे [किमो (सी. पी.), किं मे (स्या.)] तुय्हं, होन्ति एते [हेते (स्या.), सो ते (क.)] महाकपि.

८४. राजाहं इस्सरो तेसं, यूथस्स परिहारको;

तेसं सोकपरेतानं, भीतानं ते अरिन्दम.

८५. उल्लङ्घयित्वा [स लङ्घयित्वा (पी.), सुलङ्घयित्वा (क.)] अत्तानं, विस्सट्ठधनुनो सतं;

ततो अपरपादेसु, दळ्हं बन्धं लतागुणं.

८६. छिन्नब्भमिव वातेन, नुण्णो [नुन्नो (सी.)] रुक्खं उपागमिं;

सोहं अप्पभवं तत्थ, साखं हत्थेहि अग्गहिं.

८७. तं मं वियायतं सन्तं, साखाय च लताय च;

समनुक्कमन्ता पादेहि, सोत्थिं साखामिगा गता.

८८. तं मं न तपते बन्धो, मतो [वधो (सी. स्या. पी.)] मे न तपेस्सति;

सुखमाहरितं तेसं, येसं रज्जमकारयिं.

८९. एसा ते उपमा राज, तं सुणोहि अरिन्दम [अत्थसन्दस्सनी कता (पी.)];

रञ्ञा रट्ठस्स योग्गस्स, बलस्स निगमस्स च;

सब्बेसं सुखमेट्ठब्बं, खत्तियेन पजानताति.

महाकपिजातकं दुतियं.

४०८. कुम्भकारजातकं (७-२-३)

९०. अम्बाहमद्दं वनमन्तरस्मिं, नीलोभासं फलितं [फलिनं (पी.)] संविरूळ्हं;

तमद्दसं फलहेतु विभग्गं, तं दिस्वा भिक्खाचरियं चरामि.

९१. सेलं सुमट्ठं नरवीरनिट्ठितं [नरविद्दुनिट्ठितं (क.)], नारी युगं धारयि अप्पसद्दं;

दुतियञ्च आगम्म अहोसि सद्दो, तं दिस्वा भिक्खाचरियं चरामि.

९२. दिजा दिजं कुणपमाहरन्तं, एकं समानं बहुका समेच्च;

आहारहेतू परिपातयिंसु, तं दिस्वा भिक्खाचरियं चरामि.

९३. उसभाहमद्दं यूथस्स मज्झे, चलक्ककुं वण्णबलूपपन्नं;

तमद्दसं कामहेतु वितुन्नं, तं दिस्वा भिक्खाचरियं चरामि.

९४. करण्डको [करण्डुनाम (सी. पी.)] कलिङ्गानं, गन्धारानञ्च नग्गजि;

निमिराजा विदेहानं, पञ्चालानञ्च दुम्मुखो;

एते रट्ठानि हित्वान, पब्बजिंसु अकिञ्चना.

९५. सब्बेपिमे देवसमा समागता, अग्गी यथा पज्जलितो तथेविमे;

अहम्पि एको चरिस्सामि भग्गवि, हित्वान कामानि यथोधिकानि.

९६. अयमेव कालो न हि अञ्ञो अत्थि, अनुसासिता मे न भवेय्य पच्छा;

अहम्पि एका चरिस्सामि भग्गव, सकुणीव मुत्ता पुरिसस्स हत्था.

९७. आमं पक्कञ्च जानन्ति, अथो लोणं अलोणकं;

तमहं दिस्वान पब्बजिं, चरेव त्वं चरामहन्ति.

कुम्भकारजातकं ततियं.

४०९. दळ्हधम्मजातकं (७-२-४)

९८. अहं चे दळ्हधम्मस्स [दळ्हधम्माय (पी.)], वहन्ति नाभिराधयिं;

धरन्ती उरसि सल्लं, युद्धे विक्कन्तचारिनी.

९९. नून राजा न जानाति [न ह नून राजा जानाति (सी. पी.)], मम विक्कमपोरिसं;

सङ्गामे सुकतन्तानि, दूतविप्पहितानि च.

१००. सा नूनाहं मरिस्सामि, अबन्धु अपरायिनी [अपरायिणी (सी.), अपरायणी (?)];

तदा हि [तथा हि (पी.)] कुम्भकारस्स, दिन्ना छकणहारिका.

१०१. यावतासीसती पोसो, तावदेव पवीणति;

अत्थापाये जहन्ति नं, ओट्ठिब्याधिंव खत्तियो.

१०२. यो पुब्बे कतकल्याणो, कतत्थो नावबुज्झति;

अत्था तस्स पलुज्जन्ति, ये होन्ति अभिपत्थिता.

१०३. यो पुब्बे कतकल्याणो, कतत्थो मनुबुज्झति;

अत्था तस्स पवड्ढन्ति, ये होन्ति अभिपत्थिता.

१०४. तं वो वदामि भद्दन्ते [भद्दं वो (सी. स्या. पी.)], यावन्तेत्थ समागता;

सब्बे कतञ्ञुनो होथ, चिरं सग्गम्हि ठस्सथाति.

दळ्हधम्मजातकं चतुत्थं.

४१०. सोमदत्तजातकं (७-२-५)

१०५. यो मं पुरे पच्चुड्डेति [पच्चुदेति (सी. स्या. पी.), पच्चुट्ठेति (क.)], अरञ्ञे दूरमायतो;

सो न दिस्सति मातङ्गो, सोमदत्तो कुहिं गतो.

१०६. अयं वा सो मतो सेति, अल्लसिङ्गंव वच्छितो [अल्लपिङ्कव छिज्जितो (सी. पी.), अल्लपीतंव विच्छितो (स्या.)];

भुम्या निपतितो सेति, अमरा वत कुञ्जरो.

१०७. अनगारियुपेतस्स, विप्पमुत्तस्स ते सतो;

समणस्स न तं साधु, यं पेतमनुसोचसि.

१०८. संवासेन हवे सक्क, मनुस्सस्स मिगस्स वा;

हदये जायते पेमं, तं न सक्का असोचितुं.

१०९. मतं मरिस्सं रोदन्ति, ये रुदन्ति लपन्ति च;

तस्मा त्वं इसि मा रोदि, रोदितं मोघमाहु सन्तो.

११०. कन्दितेन हवे ब्रह्मे, मतो पेतो समुट्ठहे;

सब्बे सङ्गम्म रोदाम, अञ्ञमञ्ञस्स ञातके.

१११. आदित्तं वत मं सन्तं, घतसित्तंव पावकं;

वारिना विय ओसिञ्चं, सब्बं निब्बापये दरं.

११२. अब्बही वत मे सल्लं, यमासि हदयस्सितं;

यो मे सोकपरेतस्स, पुत्तसोकं अपानुदि.

११३. सोहं अब्बूळ्हसल्लोस्मि, वीतसोको अनाविलो;

न सोचामि न रोदामि, तव सुत्वान वासवाति.

सोमदत्तजातकं पञ्चमं.

४११. सुसीमजातकं (७-२-६)

११४. काळानि केसानि पुरे अहेसुं, जातानि सीसम्हि यथापदेसे;

तानज्ज सेतानि सुसीम [सुसिम (क.)] दिस्वा, धम्मं चर ब्रह्मचरियस्स कालो.

११५. ममेव देव पलितं न तुय्हं, ममेव सीसं मम उत्तमङ्गं;

‘‘अत्थं करिस्स’’न्ति मुसा अभाणिं [अभासिं (क.)], एकापराधं खम राजसेट्ठ.

११६. दहरो तुवं दस्सनियोसि राज, पठमुग्गतो होसि [होहि (सी.), होति (क.)] यथा कळीरो;

रज्जञ्च कारेहि ममञ्च पस्स, मा कालिकं अनुधावी जनिन्द.

११७. पस्सामि वोहं दहरिं कुमारिं, सामट्ठपस्सं सुतनुं सुमज्झं;

काळप्पवाळाव पवेल्लमाना, पलोभयन्तीव [सा लोभयन्तीव (पी.)] नरेसु गच्छति.

११८. तमेन पस्सामिपरेन नारिं, आसीतिकं नावुतिकं व जच्चा;

दण्डं गहेत्वान पवेधमानं, गोपानसीभोग्गसमं चरन्तिं.

११९. सोहं तमेवानुविचिन्तयन्तो, एको सयामि [पस्सामि (क.)] सयनस्स मज्झे;

‘‘अहम्पि एवं’’ इति पेक्खमानो, न गहे रमे [न गेहे रमे (सी.), गेहे न रमे (स्या. क.)] ब्रह्मचरियस्स कालो.

१२०. रज्जुवालम्बनी चेसा, या गेहे वसतो रति;

एवम्पि छेत्वान वजन्ति धीरा, अनपेक्खिनो कामसुखं पहायाति.

सुसीमजातकं छट्ठं.

४१२. कोटसिम्बलिजातकं (७-२-७)

१२१. अहं दससतंब्यामं, उरगमादाय आगतो;

तञ्च मञ्च महाकायं, धारयं नप्पवेधसि [न पवेधयि (क.)].

१२२. अथिमं खुद्दकं पक्खिं, अप्पमंसतरं मया;

धारयं ब्यथसि [ब्याधसे (सी.), ब्यधसे (पी.), ब्याधसि (क.)] भीता [भीतो (सी. स्या. पी.)], कमत्थं कोटसिम्बलि [कोटिसिम्बलि (सी. पी.)].

१२३. मंसभक्खो तुवं राज, फलभक्खो अयं दिजो;

अयं निग्रोधबीजानि, पिलक्खुदुम्बरानि च;

अस्सत्थानि च भक्खित्वा, खन्धे मे ओहदिस्सति.

१२४. ते रुक्खा संविरूहन्ति, मम पस्से निवातजा;

ते मं परियोनन्धिस्सन्ति, अरुक्खं मं करिस्सरे.

१२५. सन्ति अञ्ञेपि रुक्खा से, मूलिनो खन्धिनो दुमा;

इमिना सकुणजातेन, बीजमाहरिता हता.

१२६. अज्झारूहाभिवड्ढन्ति [अज्झारूळ्हाभिवड्ढन्ति (सी. पी.)], ब्रहन्तम्पि वनप्पतिं;

तस्मा राज पवेधामि, सम्पस्संनागतं भयं.

१२७. सङ्केय्य सङ्कितब्बानि, रक्खेय्यानागतं भयं;

अनागतभया धीरो, उभो लोके अवेक्खतीति.

कोटसिम्बलिजातकं सत्तमं.

४१३. धूमकारिजातकं (७-२-८)

१२८. राजा अपुच्छि विधुरं, धम्मकामो युधिट्ठिलो;

अपि ब्राह्मण जानासि, को एको बहु सोचति.

१२९. ब्राह्मणो अजयूथेन, पहूतेधो [बहूतेजो (पी. क.), बहुतेन्दो (स्या.)] वने वसं;

धूमं अकासि वासेट्ठो, रत्तिन्दिवमतन्दितो.

१३०. तस्स तं धूमगन्धेन, सरभा मकसड्डिता [मकसद्दिता (सी. स्या.), मकसट्टिता (पी. क.)];

वस्सावासं उपागच्छुं, धूमकारिस्स सन्तिके.

१३१. सरभेसु मनं कत्वा, अजा सो नावबुज्झथ;

आगच्छन्ती वजन्ती वा [आगच्छन्ति वजन्ति वा (स्या. पी.), आगच्छन्तिं वजन्तिं वा (क.)], तस्स ता विनसुं [विनस्सुं (सी.)] अजा.

१३२. सरभा सरदे काले, पहीनमकसे वने;

पाविसुं गिरिदुग्गानि, नदीनं पभवानि च.

१३३. सरभे च गते दिस्वा, अजा च विभवं गता [अजे च विभवं गते (क.)];

किसो च विवण्णो चासि, पण्डुरोगी च ब्राह्मणो.

१३४. एवं यो सं निरंकत्वा, आगन्तुं कुरुते पियं;

सो एको बहु सोचति, धूमकारीव ब्राह्मणोति.

धूमकारिजातकं अट्ठमं.

४१४. जागरजातकं (७-२-९)

१३५. कोध जागरतं सुत्तो, कोध सुत्तेसु जागरो;

को ममेतं विजानाति, को तं पटिभणाति मे.

१३६. अहं जागरतं सुत्तो, अहं सुत्तेसु जागरो;

अहमेतं विजानामि, अहं पटिभणामि ते.

१३७. कथं जागरतं सुत्तो, कथं सुत्तेसु जागरो;

कथं एतं विजानासि, कथं पटिभणासि मे.

१३८. ये धम्मं नप्पजानन्ति, संयमोति दमोति च;

तेसु सुप्पमानेसु, अहं जग्गामि देवते.

१३९. येसं रागो च दोसो च, अविज्जा च विराजिता;

तेसु जागरमानेसु, अहं सुत्तोस्मि देवते.

१४०. एवं जागरतं सुत्तो, एवं सुत्तेसु जागरो;