नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स
खुद्दकनिकाये
जातकपाळि
(पठमो भागो)
१. एककनिपातो
१. अपण्णकवग्गो
१. अपण्णकजातकं
१. अपण्णकं ठानमेके, दुतियं आहु तक्किका;
एतदञ्ञाय मेधावी, तं गण्हे यदपण्णकन्ति [तं गण्हेय्य अपण्णकं (क.)].
अपण्णकजातकं पठमं.
२. वण्णुपथजातकं
२. अकिलासुनो वण्णुपथे [वण्णपथे (क.)] खणन्ता, उदङ्गणे तत्थ पपं अविन्दुं;
एवं मुनी वीरिय [मुनि विरिय (पी.), मुनि वीरिय (स्या. क.)] बलूपपन्नो, अकिलासु विन्दे हदयस्स सन्तिन्ति.
वण्णुपथजातकं दुतियं.
३. सेरिववाणिजजातकं
३. इध चे नं [इध चे हि नं (सी. पी.)] विराधेसि, सद्धम्मस्स नियामतं [नियामकं (स्या. क.)];
चिरं त्वं अनुतप्पेसि [अनुतपेस्ससि (सी. पी.), अनुतप्पिस्ससि (?)], सेरिवायंव वाणिजोति.
सेरिववाणिजजातकं ततियं.
४. चूळसेट्ठिजातकं
४. अप्पकेनपि मेधावी, पाभतेन विचक्खणो;
समुट्ठापेति अत्तानं, अणुं अग्गिंव सन्धमन्ति.
चूळ [चुल्ल (सी.), चुल्लक (स्या. पी.)] सेट्ठिजातकं चतुत्थं.
५. तण्डुलनाळिजातकं
५. [किमग्घती तण्डुलनाळिका च, बाराणसी अन्तरबाहिरानि; अस्सपञ्चसते तानि, एका तण्डुलनाळिकाति; (स्या.)] किमग्घति तण्डुलनाळिकाय, अस्सान मूलाय वदेहि राज [नाळिका च (सी.), नाळिकाय (क. सी. अट्ठ.)];
बाराणसिं सन्तरबाहिरतो [बाहिरन्तं (सी.)], अयमग्घति तण्डुलनाळिकाति [किमग्घती वण्डुलनाळिका च, बाराणसी अन्तरबाहिरानि; अस्सपञ्चसते तानि, एका तण्डुलनाळिकाति; (स्या.)].
तण्डुलनाळिजातकं पञ्चमं.
६. देवधम्मजातकं
६. हिरिओत्तप्पसम्पन्ना, सुक्कधम्मसमाहिता;
सन्तो सप्पुरिसा लोके, देवधम्माति वुच्चरेति.
देवधम्मजातकं छट्ठं.
७. कट्ठहारिजातकं
७. पुत्तो त्याहं महाराज, त्वं मं पोस जनाधिप;
अञ्ञेपि देवो पोसेति, किञ्च [किञ्चि (क.)] देवो सकं पजन्ति.
कट्ठहारि [कट्ठवाहन (क.)] जातकं सत्तमं.
८. गामणिजातकं
८. अपि अतरमानानं, फलासाव समिज्झति;
विपक्कब्रह्मचरियोस्मि, एवं जानाहि गामणीति.
गामणिजातकं अट्ठमं.
९. मघदेवजातकं
९. उत्तमङ्गरुहा मय्हं, इमे जाता वयोहरा;
पातुभूता देवदूता, पब्बज्जासमयो ममाति.
मघदेव [मखादेव (सी. पी.), देवदूत (क.)] जातकं नवमं.
१०. सुखविहारिजातकं
१०. यञ्च अञ्ञे न रक्खन्ति, यो च अञ्ञे न रक्खति;
स वे राज सुखं सेति, कामेसु अनपेक्खवाति.
सुखविहारिजातकं दसमं.
अपण्णकवग्गो पठमो.
तस्सुद्दानं –
वरापण्णक वण्णुपथ सेरिवरो, सुविचक्खण तण्डुलनाळिकस्सा;
हिरि पुत्तवरुत्तगामणिना, यो च न रक्खति तेन दसाति.
२. सीलवग्गो
११. लक्खणमिगजातकं
११. होति सीलवतं अत्थो, पटिसन्थार [पटिसन्धार (क.)] वुत्तिनं;
लक्खणं पस्स आयन्तं, ञातिसङ्घपुरक्खतं [पुरक्खितं (स्या.), पुरेक्खितं (क.)];
अथ पस्ससिमं काळं, सुविहीनंव ञातिभीति.
लक्खणमिगजातकं पठमं.
१२. निग्रोधमिगजातकं
१२. निग्रोधमेव सेवेय्य, न साखमुपसंवसे;
निग्रोधस्मिं मतं सेय्यो, यञ्चे साखस्मि [साखस्मिं (सी. पी.)] जीवितन्ति.
निग्रोधमिगजातकं दुतियं.
१३. कण्डिजातकं
१३. धिरत्थु कण्डिनं सल्लं, पुरिसं गाळ्हवेधिनं;
धिरत्थु तं जनपदं, यत्थित्थी परिणायिका;
ते चापि धिक्किता [धिक्कता (?)] सत्ता, ये इत्थीनं वसंगताति.
कण्डिजातकं ततियं.
१४. वातमिगजातकं
१४. न किरत्थि रसेहि पापियो, आवासेहि व [वा (सब्बत्थ)] सन्थवेहि वा;
वातमिगं गहननिस्सितं [गेहनिस्सितं (सी. पी.)], वसमानेसि रसेहि सञ्जयोति.
वातमिगजातकं चतुत्थं.
१५. खरादियजातकं
१५. अट्ठक्खुरं खरादिये, मिगं वङ्कातिवङ्किनं;
सत्तहि कालातिक्कन्तं [सत्तहि कलाह’तिक्कन्तं (सी.), सत्तकालेह’तिक्कन्तं (स्या.), सत्तहि कालाह’तिक्कन्तं (पी.)], न नं ओवदितुस्सहेति.
खरादियजातकं पञ्चमं.
१६. तिपल्लत्थमिगजातकं
१६. मिगं तिपल्लत्थ [तिपल्लत्त (क.)] मनेकमायं, अट्ठक्खुरं अड्ढरत्तापपायिं [अड्ढरत्तावपायिं (सी. पी.)];
एकेन सोतेन छमास्ससन्तो, छहि कलाहितिभोति [कलाहतिभोति (सी. स्या. पी.)] भागिनेय्योति.
तिपल्लत्थमिगजातकं छट्ठं.
१७. मालुतजातकं
१७. काळे वा यदि वा जुण्हे, यदा वायति मालुतो;
वातजानि हि सीतानि, उभोत्थमपराजिताति.
मालुतजातकं सत्तमं.
१८. मतकभत्तजातकं
१८. एवं चे सत्ता जानेय्युं, दुक्खायं जातिसम्भवो;
न पाणो पाणिनं हञ्ञे, पाणघाती हि सोचतीति.
मतकभत्तजातकं अट्ठमं.
१९. आयाचितभत्तजातकं
१९. सचे मुच्चे [मुञ्चे (सी. स्या. पी.)] पेच्च मुच्चे [मुञ्चे (सी. स्या. पी.)], मुच्चमानो हि बज्झति;
न हेवं धीरा मुच्चन्ति, मुत्ति बालस्स बन्धनन्ति.
आयाचितभत्तजातकं नवमं.
२०. नळपानजातकं
२०. दिस्वा पदमनुत्तिण्णं, दिस्वानोतरितं पदं;
नळेन वारिं पिस्साम [पिविस्साम (सी. स्या. पी.)], नेव [न च (क.)] मं त्वं वधिस्ससीति.
नळपानजातकं दसमं.
सीलवग्गो दुतियो.
तस्सुद्दानं –
अथ लक्खण साख धिरत्थु पुन, न किरत्थि रसेहि खरादिया;
अतिभोति वर [रस (सब्बत्थ)] मालुत पाण, मुच्चेन नळअव्हयनेन भवन्ति दसाति.
३. कुरुङ्गवग्गो
२१. कुरुङ्गमिगजातकं
२१. ञातमेतं कुरुङ्गस्स, यं त्वं सेपण्णि सिय्यसि [सेय्यसि (सी. स्या. पी.)];
अञ्ञं सेपण्णि गच्छामि, न मे ते रुच्चते फलन्ति.
कुरुङ्गमिगजातकं पठमं.
२२. कुक्कुरजातकं
२२. ये कुक्कुरा राजकुलम्हि वद्धा, कोलेय्यका वण्णबलूपपन्ना;
तेमे न वज्झा मयमस्म वज्झा, नायं सघच्चा दुब्बलघातिकायन्ति.
कुक्कुरजातकं दुतियं.
२३. गोजानीयजातकं
२३. अपि पस्सेन सेमानो, सल्लेभि सल्ललीकतो;
सेय्योव वळवा गोजो [भोज्जो (सी.), भोज्झो (स्या. पी.)], युञ्ज मञ्ञेव सारथीति.
गोजानीय [भोजाजानीय (सी. स्या. पी.)] जातकं ततियं.
२४. आजञ्ञजातकं
२४. यदा यदा यत्थ यदा, यत्थ यत्थ यदा यदा;
आजञ्ञो कुरुते वेगं, हायन्ति तत्थ वाळवाति.
आजञ्ञजातकं चतुत्थं.
२५. तित्थजातकं
२५. अञ्ञमञ्ञेहि तित्थेहि, अस्सं पायेहि सारथि;
अच्चासनस्स पुरिसो, पायासस्सपि तप्पतीति.
तित्थजातकं पञ्चमं.
२६. महिळामुखजातकं
२६. पुराणचोरान वचो निसम्म, महिळामुखो पोथयमन्वचारी;
सुसञ्ञतानञ्हि वचो निसम्म, गजुत्तमो सब्बगुणेसु अट्ठाति.
महिळामुखजातकं छट्ठं.
२७. अभिण्हजातकं
२७. नालं कबळं पदातवे, न च पिण्डं न कुसे न घंसितुं;
मञ्ञामि अभिण्हदस्सना, नागो स्नेहमकासि [सिनेहमकासि (सी. स्या. पी.)] कुक्कुरेति.
अभिण्हजातकं सत्तमं.
२८. नन्दिविसालजातकं
२८. मनुञ्ञमेव भासेय्य, नामनुञ्ञं कुदाचनं;
मनुञ्ञं भासमानस्स, गरुं भारं उदद्धरि;
धनञ्च नं अलाभेसि, तेन चत्तमनो अहूति.
नन्दिविसालजातकं अट्ठमं.
२९. कण्हजातकं
२९. यतो यतो गरु धुरं, यतो गम्भीरवत्तनी;
तदास्सु कण्हं युञ्जन्ति, स्वास्सु तं वहते धुरन्ति.
कण्हजातकं नवमं.
३०. मुनिकजातकं
३०. मा मुनिकस्स पिहयि, आतुरन्नानि भुञ्जति;
अप्पोस्सुक्को भुसं खाद, एतं दीघायुलक्खणन्ति.
मुनिकजातकं दसमं.
कुरुङ्गवग्गो ततियो.
तस्सुद्दानं –
कुरुङ्गस्स कुक्कुरगोजवरो, पुन वाळवस्ससिरिव्हयनो [सिरिवयनो (सब्बत्थ)];
महिळामुखनामनुञ्ञवरो, वहते धुर मुनिकेन दसाति.
४. कुलावकवग्गो
३१. कुलावकजातकं
३१. कुलावका मातलि सिम्बलिस्मिं, ईसामुखेन परिवज्जयस्सु;
कामं चजाम असुरेसु पाणं, मा मे दिजा विक्कुलवा [मायिमे दिजा विकुलावा (सी. स्या. पी.)] अहेसुन्ति.
कुलावकजातकं पठमं.
३२. नच्चजातकं
३२. रुदं मनुञ्ञं रुचिरा च पिट्ठि, वेळुरियवण्णूपनिभा [वण्णूपटिभा (स्या.), वण्णसन्निभा (क.)] च गीवा;