नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स

खुद्दकनिकाये

जातकपाळि

(पठमो भागो)

१. एककनिपातो

१. अपण्णकवग्गो

१. अपण्णकजातकं

१. अपण्णकं ठानमेके, दुतियं आहु तक्किका;

एतदञ्ञाय मेधावी, तं गण्हे यदपण्णकन्ति [तं गण्हेय्य अपण्णकं (क.)].

अपण्णकजातकं पठमं.

२. वण्णुपथजातकं

२. अकिलासुनो वण्णुपथे [वण्णपथे (क.)] खणन्ता, उदङ्गणे तत्थ पपं अविन्दुं;

एवं मुनी वीरिय [मुनि विरिय (पी.), मुनि वीरिय (स्या. क.)] बलूपपन्नो, अकिलासु विन्दे हदयस्स सन्तिन्ति.

वण्णुपथजातकं दुतियं.

३. सेरिववाणिजजातकं

३. इध चे नं [इध चे हि नं (सी. पी.)] विराधेसि, सद्धम्मस्स नियामतं [नियामकं (स्या. क.)];

चिरं त्वं अनुतप्पेसि [अनुतपेस्ससि (सी. पी.), अनुतप्पिस्ससि (?)], सेरिवायंव वाणिजोति.

सेरिववाणिजजातकं ततियं.

४. चूळसेट्ठिजातकं

४. अप्पकेनपि मेधावी, पाभतेन विचक्खणो;

समुट्ठापेति अत्तानं, अणुं अग्गिंव सन्धमन्ति.

चूळ [चुल्ल (सी.), चुल्लक (स्या. पी.)] सेट्ठिजातकं चतुत्थं.

५. तण्डुलनाळिजातकं

५. [किमग्घती तण्डुलनाळिका च, बाराणसी अन्तरबाहिरानि; अस्सपञ्चसते तानि, एका तण्डुलनाळिकाति; (स्या.)] किमग्घति तण्डुलनाळिकाय, अस्सान मूलाय वदेहि राज [नाळिका च (सी.), नाळिकाय (क. सी. अट्ठ.)];

बाराणसिं सन्तरबाहिरतो [बाहिरन्तं (सी.)], अयमग्घति तण्डुलनाळिकाति [किमग्घती वण्डुलनाळिका च, बाराणसी अन्तरबाहिरानि; अस्सपञ्चसते तानि, एका तण्डुलनाळिकाति; (स्या.)].

तण्डुलनाळिजातकं पञ्चमं.

६. देवधम्मजातकं

६. हिरिओत्तप्पसम्पन्ना, सुक्कधम्मसमाहिता;

सन्तो सप्पुरिसा लोके, देवधम्माति वुच्चरेति.

देवधम्मजातकं छट्ठं.

७. कट्ठहारिजातकं

७. पुत्तो त्याहं महाराज, त्वं मं पोस जनाधिप;

अञ्ञेपि देवो पोसेति, किञ्च [किञ्चि (क.)] देवो सकं पजन्ति.

कट्ठहारि [कट्ठवाहन (क.)] जातकं सत्तमं.

८. गामणिजातकं

८. अपि अतरमानानं, फलासाव समिज्झति;

विपक्कब्रह्मचरियोस्मि, एवं जानाहि गामणीति.

गामणिजातकं अट्ठमं.

९. मघदेवजातकं

९. उत्तमङ्गरुहा मय्हं, इमे जाता वयोहरा;

पातुभूता देवदूता, पब्बज्जासमयो ममाति.

मघदेव [मखादेव (सी. पी.), देवदूत (क.)] जातकं नवमं.

१०. सुखविहारिजातकं

१०. यञ्च अञ्ञे न रक्खन्ति, यो च अञ्ञे न रक्खति;

स वे राज सुखं सेति, कामेसु अनपेक्खवाति.

सुखविहारिजातकं दसमं.

अपण्णकवग्गो पठमो.

तस्सुद्दानं –

वरापण्णक वण्णुपथ सेरिवरो, सुविचक्खण तण्डुलनाळिकस्सा;

हिरि पुत्तवरुत्तगामणिना, यो च न रक्खति तेन दसाति.

२. सीलवग्गो

११. लक्खणमिगजातकं

११. होति सीलवतं अत्थो, पटिसन्थार [पटिसन्धार (क.)] वुत्तिनं;

लक्खणं पस्स आयन्तं, ञातिसङ्घपुरक्खतं [पुरक्खितं (स्या.), पुरेक्खितं (क.)];

अथ पस्ससिमं काळं, सुविहीनंव ञातिभीति.

लक्खणमिगजातकं पठमं.

१२. निग्रोधमिगजातकं

१२. निग्रोधमेव सेवेय्य, न साखमुपसंवसे;

निग्रोधस्मिं मतं सेय्यो, यञ्चे साखस्मि [साखस्मिं (सी. पी.)] जीवितन्ति.

निग्रोधमिगजातकं दुतियं.

१३. कण्डिजातकं

१३. धिरत्थु कण्डिनं सल्लं, पुरिसं गाळ्हवेधिनं;

धिरत्थु तं जनपदं, यत्थित्थी परिणायिका;

ते चापि धिक्किता [धिक्कता (?)] सत्ता, ये इत्थीनं वसंगताति.

कण्डिजातकं ततियं.

१४. वातमिगजातकं

१४. न किरत्थि रसेहि पापियो, आवासेहि व [वा (सब्बत्थ)] सन्थवेहि वा;

वातमिगं गहननिस्सितं [गेहनिस्सितं (सी. पी.)], वसमानेसि रसेहि सञ्जयोति.

वातमिगजातकं चतुत्थं.

१५. खरादियजातकं

१५. अट्ठक्खुरं खरादिये, मिगं वङ्कातिवङ्किनं;

सत्तहि कालातिक्कन्तं [सत्तहि कलाह’तिक्कन्तं (सी.), सत्तकालेह’तिक्कन्तं (स्या.), सत्तहि कालाह’तिक्कन्तं (पी.)], न नं ओवदितुस्सहेति.

खरादियजातकं पञ्चमं.

१६. तिपल्लत्थमिगजातकं

१६. मिगं तिपल्लत्थ [तिपल्लत्त (क.)] मनेकमायं, अट्ठक्खुरं अड्ढरत्तापपायिं [अड्ढरत्तावपायिं (सी. पी.)];

एकेन सोतेन छमास्ससन्तो, छहि कलाहितिभोति [कलाहतिभोति (सी. स्या. पी.)] भागिनेय्योति.

तिपल्लत्थमिगजातकं छट्ठं.

१७. मालुतजातकं

१७. काळे वा यदि वा जुण्हे, यदा वायति मालुतो;

वातजानि हि सीतानि, उभोत्थमपराजिताति.

मालुतजातकं सत्तमं.

१८. मतकभत्तजातकं

१८. एवं चे सत्ता जानेय्युं, दुक्खायं जातिसम्भवो;

न पाणो पाणिनं हञ्ञे, पाणघाती हि सोचतीति.

मतकभत्तजातकं अट्ठमं.

१९. आयाचितभत्तजातकं

१९. सचे मुच्चे [मुञ्चे (सी. स्या. पी.)] पेच्च मुच्चे [मुञ्चे (सी. स्या. पी.)], मुच्चमानो हि बज्झति;

न हेवं धीरा मुच्चन्ति, मुत्ति बालस्स बन्धनन्ति.

आयाचितभत्तजातकं नवमं.

२०. नळपानजातकं

२०. दिस्वा पदमनुत्तिण्णं, दिस्वानोतरितं पदं;

नळेन वारिं पिस्साम [पिविस्साम (सी. स्या. पी.)], नेव [न च (क.)] मं त्वं वधिस्ससीति.

नळपानजातकं दसमं.

सीलवग्गो दुतियो.

तस्सुद्दानं –

अथ लक्खण साख धिरत्थु पुन, न किरत्थि रसेहि खरादिया;

अतिभोति वर [रस (सब्बत्थ)] मालुत पाण, मुच्चेन नळअव्हयनेन भवन्ति दसाति.

३. कुरुङ्गवग्गो

२१. कुरुङ्गमिगजातकं

२१. ञातमेतं कुरुङ्गस्स, यं त्वं सेपण्णि सिय्यसि [सेय्यसि (सी. स्या. पी.)];

अञ्ञं सेपण्णि गच्छामि, न मे ते रुच्चते फलन्ति.

कुरुङ्गमिगजातकं पठमं.

२२. कुक्कुरजातकं

२२. ये कुक्कुरा राजकुलम्हि वद्धा, कोलेय्यका वण्णबलूपपन्ना;

तेमे न वज्झा मयमस्म वज्झा, नायं सघच्चा दुब्बलघातिकायन्ति.

कुक्कुरजातकं दुतियं.

२३. गोजानीयजातकं

२३. अपि पस्सेन सेमानो, सल्लेभि सल्ललीकतो;

सेय्योव वळवा गोजो [भोज्जो (सी.), भोज्झो (स्या. पी.)], युञ्ज मञ्ञेव सारथीति.

गोजानीय [भोजाजानीय (सी. स्या. पी.)] जातकं ततियं.

२४. आजञ्ञजातकं

२४. यदा यदा यत्थ यदा, यत्थ यत्थ यदा यदा;

आजञ्ञो कुरुते वेगं, हायन्ति तत्थ वाळवाति.

आजञ्ञजातकं चतुत्थं.

२५. तित्थजातकं

२५. अञ्ञमञ्ञेहि तित्थेहि, अस्सं पायेहि सारथि;

अच्चासनस्स पुरिसो, पायासस्सपि तप्पतीति.

तित्थजातकं पञ्चमं.

२६. महिळामुखजातकं

२६. पुराणचोरान वचो निसम्म, महिळामुखो पोथयमन्वचारी;

सुसञ्ञतानञ्हि वचो निसम्म, गजुत्तमो सब्बगुणेसु अट्ठाति.

महिळामुखजातकं छट्ठं.

२७. अभिण्हजातकं

२७. नालं कबळं पदातवे, न च पिण्डं न कुसे न घंसितुं;

मञ्ञामि अभिण्हदस्सना, नागो स्नेहमकासि [सिनेहमकासि (सी. स्या. पी.)] कुक्कुरेति.

अभिण्हजातकं सत्तमं.

२८. नन्दिविसालजातकं

२८. मनुञ्ञमेव भासेय्य, नामनुञ्ञं कुदाचनं;

मनुञ्ञं भासमानस्स, गरुं भारं उदद्धरि;

धनञ्च नं अलाभेसि, तेन चत्तमनो अहूति.

नन्दिविसालजातकं अट्ठमं.

२९. कण्हजातकं

२९. यतो यतो गरु धुरं, यतो गम्भीरवत्तनी;

तदास्सु कण्हं युञ्जन्ति, स्वास्सु तं वहते धुरन्ति.

कण्हजातकं नवमं.

३०. मुनिकजातकं

३०. मा मुनिकस्स पिहयि, आतुरन्नानि भुञ्जति;

अप्पोस्सुक्को भुसं खाद, एतं दीघायुलक्खणन्ति.

मुनिकजातकं दसमं.

कुरुङ्गवग्गो ततियो.

तस्सुद्दानं –

कुरुङ्गस्स कुक्कुरगोजवरो, पुन वाळवस्ससिरिव्हयनो [सिरिवयनो (सब्बत्थ)];

महिळामुखनामनुञ्ञवरो, वहते धुर मुनिकेन दसाति.

४. कुलावकवग्गो

३१. कुलावकजातकं

३१. कुलावका मातलि सिम्बलिस्मिं, ईसामुखेन परिवज्जयस्सु;

कामं चजाम असुरेसु पाणं, मा मे दिजा विक्कुलवा [मायिमे दिजा विकुलावा (सी. स्या. पी.)] अहेसुन्ति.

कुलावकजातकं पठमं.

३२. नच्चजातकं

३२. रुदं मनुञ्ञं रुचिरा च पिट्ठि, वेळुरियवण्णूपनिभा [वण्णूपटिभा (स्या.), वण्णसन्निभा (क.)] च गीवा;