२. वण्णारोहवग्गो

३६१. वण्णारोहजातकं (५-२-१)

६०. वण्णारोहेन जातिया, बलनिक्कमनेन च;

सुबाहु न मया सेय्यो, सुदाठ इति भाससि.

६१. वण्णारोहेन जातिया, बलनिक्कमनेन च;

सुदाठो न मया सेय्यो, सुबाहु इति भाससि.

६२. एवं चे मं विहरन्तं, सुबाहु सम्म दुब्भसि;

न दानाहं तया सद्धिं, संवासमभिरोचये.

६३. यो परेसं वचनानि, सद्दहेय्य [सद्दहेथ (सी. स्या. पी.)] यथातथं;

खिप्पं भिज्जेथ मित्तस्मिं, वेरञ्च पसवे बहुं.

६४. न सो मित्तो यो सदा अप्पमत्तो, भेदासङ्की रन्धमेवानुपस्सी;

यस्मिञ्च सेती उरसीव पुत्तो, स वे मित्तो यो अभेज्जो परेहीति.

वण्णारोहजातकं पठमं.

३६२. सीलवीमंसजातकं (५-२-२)

६५. सीलं सेय्यो सुतं सेय्यो, इति मे संसयो अहु;

सीलमेव सुता सेय्यो, इति मे नत्थि संसयो.

६६. मोघा जाति च वण्णो च, सीलमेव किरुत्तमं;

सीलेन अनुपेतस्स, सुतेनत्थो न विज्जति.

६७. खत्तियो च अधम्मट्ठो, वेस्सो चाधम्मनिस्सितो;

ते परिच्चज्जुभो लोके, उपपज्जन्ति दुग्गतिं.

६८. खत्तिया ब्राह्मणा वेस्सा, सुद्दा चण्डालपुक्कुसा;

इध धम्मं चरित्वान, भवन्ति तिदिवे समा.

६९. न वेदा सम्परायाय, न जाति नापि [नोपि (पी.)] बन्धवा;

सकञ्च सीलं संसुद्धं, सम्परायाय सुखाय चाति [सुखावहन्ति (सी. स्या.)].

सीलवीमंसजातकं दुतियं.

३६३. हिरिजातकं (५-२-३)

७०. हिरिं तरन्तं विजिगुच्छमानं, तवाहमस्मी इति भासमानं;

सेय्यानि कम्मानि अनादियन्तं, नेसो ममन्ति इति नं विजञ्ञा.

७१. यञ्हि कयिरा तञ्हि वदे, यं न कयिरा न तं वदे;

अकरोन्तं भासमानं, परिजानन्ति पण्डिता.

७२. न सो मित्तो यो सदा अप्पमत्तो, भेदासङ्की रन्धमेवानुपस्सी;

यस्मिञ्च सेती उरसीव पुत्तो, स वे मित्तो यो अभेज्जो परेहि.

७३. पामोज्जकरणं ठानं, पसंसावहनं सुखं;

फलानिसंसो भावेति, वहन्तो पोरिसं धुरं.

७४. पविवेकरसं पित्वा, रसं उपसमस्स च;

निद्दरो होति निप्पापो, धम्मप्पीतिरसं पिवन्ति.

हिरिजातकं ततियं.

३६४. खज्जोपनकजातकं (५-२-४)

७५. को नु सन्तम्हि पज्जोते, अग्गिपरियेसनं चरं;

अद्दक्खि रत्ति [रत्तिं (स्या.)] खज्जोतं, जातवेदं अमञ्ञथ.

७६. स्वस्स गोमयचुण्णानि, अभिमत्थं तिणानि च;

विपरीताय सञ्ञाय, नासक्खि पज्जलेतवे.

७७. एवम्पि अनुपायेन, अत्थं न लभते मिगो [मूगो (स्या.)];

विसाणतो गवं दोहं, यत्थ खीरं न विन्दति.

७८. विविधेहि उपायेहि, अत्थं पप्पोन्ति माणवा;

निग्गहेन अमित्तानं, मित्तानं पग्गहेन च.

७९. सेनामोक्खपलाभेन [सेनी मोक्खूपलाभेन (स्या.)], वल्लभानं नयेन च;

जगतिं जगतिपाला, आवसन्ति वसुन्धरन्ति.

खज्जोपनकजातकं चतुत्थं.

३६५. अहितुण्डिकजातकं (५-२-५)

८०. धुत्तोम्हि सम्म सुमुख, जूते अक्खपराजितो;

हरेहि [सेवेहि (पी.)] अम्बपक्कानि, वीरियं ते भक्खयामसे.

८१. अलिकं वत मं सम्म, अभूतेन पसंससि;

को ते सुतो वा दिट्ठो वा, सुमुखो नाम मक्कटो.

८२. अज्जापि मे तं मनसि [ते मं सरसि (क.)], यं मं त्वं अहितुण्डिक;

धञ्ञापणं पविसित्वा, मत्तो [मुत्तो (क.)] छातं हनासि मं.

८३. ताहं सरं दुक्खसेय्यं, अपि रज्जम्पि कारये;

नेवाहं याचितो दज्जं, तथा हि भयतज्जितो.

८४. यञ्च जञ्ञा कुले जातं, गब्भे तित्तं अमच्छरिं;

तेन सखिञ्च मित्तञ्च, धीरो सन्धातुमरहतीति.

अहितुण्डिकजातकं पञ्चमं.

३६६. गुम्बियजातकं (५-२-६)

८५. मधुवण्णं मधुरसं, मधुगन्धं विसं अहु;

गुम्बियो घासमेसानो, अरञ्ञे ओदही विसं.

८६. मधु इति मञ्ञमाना [मधूति मञ्ञमानाय (क.)], ये तं विसमखादिसुं [विसमसायिसुं (सी. स्या.)];

तेसं तं कटुकं आसि, मरणं तेनुपागमुं.

८७. ये च खो पटिसङ्खाय, विसं तं परिवज्जयुं;

ते आतुरेसु सुखिता, डय्हमानेसु निब्बुता.

८८. एवमेव मनुस्सेसु, विसं कामा समोहिता;

आमिसं बन्धनञ्चेतं, मच्चुवेसो [पच्चुवसो (सी. स्या.)] गुहासयो.

८९. एवमेव इमे कामे, आतुरा परिचारिके [परिचारके (क.)];

ये सदा परिवज्जेन्ति, सङ्गं लोके उपच्चगुन्ति.

गुम्बियजातकं छट्ठं.

३६७. साळियजातकं (५-२-७)

९०. य्वायं साळिय [सालिय (सी. स्या. पी.), साळिक (?)] छापोति, कण्हसप्पं अगाहयि;

तेन सप्पेनयं दट्ठो, हतो पापानुसासको.

९१. अहन्तार [अहनन्त (पी.), अहरन्त (?)] महन्तारं, यो नरो हन्तुमिच्छति;

एवं सो निहतो सेति, यथायं पुरिसो हतो.

९२. अहन्तार [अहनन्त (सी. स्या. पी.), अहरन्त (?)] मघातेन्तं, यो नरो हन्तुमिच्छति;

एवं सो निहतो सेति, यथायं पुरिसो हतो.

९३. यथा पंसुमुट्ठिं पुरिसो, पटिवातं पटिक्खिपे;

तमेव सो रजो हन्ति, तथायं पुरिसो हतो.

९४. यो अप्पदुट्ठस्स नरस्स दुस्सति, सुद्धस्स पोसस्स अनङ्गणस्स;

तमेव बालं पच्चेति पापं, सुखुमो रजो पटिवातंव खित्तोति.

साळियजातकं सत्तमं.

३६८. तचसारजातकं (५-२-८)

९५. अमित्तहत्थत्थगता [हत्थत्तगता (कत्थचि, सी. निय्य)], तचसारसमप्पिता;

पसन्नमुखवण्णात्थ, कस्मा तुम्हे न सोचथ.

९६. न सोचनाय परिदेवनाय, अत्थोव लब्भो [अत्थो च लब्भा (सी. स्या.), अत्थोध लब्भा (अ. नि. ५.४८)] अपि अप्पकोपि;

सोचन्तमेनं दुखितं विदित्वा, पच्चत्थिका अत्तमना भवन्ति.

९७. यतो च खो पण्डितो आपदासु, न वेधती अत्थविनिच्छयञ्ञू;

पच्चत्थिकास्स [पच्चत्थिका ते (क.)] दुखिता भवन्ति, दिस्वा मुखं अविकारं पुराणं.

९८. जप्पेन मन्तेन सुभासितेन, अनुप्पदानेन पवेणिया वा;

यथा यथा यत्थ लभेथ अत्थं, तथा तथा तत्थ परक्कमेय्य.

९९. यतो च जानेय्य अलब्भनेय्यो, मया व [मया वा (स्या. क.)] अञ्ञेन वा एस अत्थो;

असोचमानो अधिवासयेय्य, कम्मं दळ्हं किन्ति करोमि दानीति.

तचसारजातकं अट्ठमं.

३६९. मित्तविन्दकजातकं (५-२-९)

१००. क्याहं देवानमकरं, किं पापं पकतं मया;

यं मे सिरस्मिं ओहच्च [उहच्च (क.), उहच्च (पी.)], चक्कं भमति मत्थके.

१०१. अतिक्कम्म रमणकं, सदामत्तञ्च दूभकं;

ब्रह्मत्तरञ्च पासादं, केनत्थेन इधागतो.

१०२. इतो बहुतरा भोगा, अत्र मञ्ञे भविस्सरे;

इति एताय सञ्ञाय, पस्स मं ब्यसनं गतं.

१०३. चतुब्भि अट्ठज्झगमा, अट्ठाहिपि च [अट्ठाहि चापि (सी. स्या.), अट्ठाभि चापि (क.)] सोळस;

सोळसाहि च बात्तिंस, अत्रिच्छं चक्कमासदो;

इच्छाहतस्स पोसस्स, चक्कं भमति मत्थके.

१०४. उपरिविसाला दुप्पूरा, इच्छा विसटगामिनी [उपरि विसालं दुप्पूरं, इच्छाविसदगामिनी (सी.)];

ये च तं अनुगिज्झन्ति, ते होन्ति चक्कधारिनोति.

मित्तविन्दकजातकं नवमं.

३७०. पलासजातकं (५-२-१०)

१०५. हंसो पलासमवच, निग्रोधो सम्म जायति;

अङ्कस्मिं [अङ्गस्मिं (क.)] ते निसिन्नोव, सो ते मम्मानि छेच्छति [छिज्जति (क.)].

१०६. वड्ढतामेव [वद्धितमेव (क.)] निग्रोधो, पतिट्ठस्स भवामहं;

यथा पिता च माता च [पिता वा माता वा (पी.), माता वा पिता वा (क.)], एवं मे सो भविस्सति.

१०७. यं त्वं अङ्कस्मिं वड्ढेसि, खीररुक्खं भयानकं;

आमन्त खो तं गच्छाम, वुड्ढि मस्स न रुच्चति.

१०८. इदानि खो मं भायेति, महानेरुनिदस्सनं;

हंसस्स अनभिञ्ञाय, महा मे भयमागतं.

१०९. न तस्स वुड्ढि कुसलप्पसत्था, यो वड्ढमानो घसते पतिट्ठं;

तस्सूपरोधं परिसङ्कमानो, पतारयी मूलवधाय धीरोति.

पलासजातकं दसमं.

वण्णारोहवग्गो दुतियो [इमस्सुद्दानं ततियवग्गपरियोसाने भविस्सति].