२. वण्णारोहवग्गो
३६१. वण्णारोहजातकं (५-२-१)
६०. वण्णारोहेन जातिया, बलनिक्कमनेन च;
सुबाहु न मया सेय्यो, सुदाठ इति भाससि.
६१. वण्णारोहेन जातिया, बलनिक्कमनेन च;
सुदाठो न मया सेय्यो, सुबाहु इति भाससि.
६२. एवं चे मं विहरन्तं, सुबाहु सम्म दुब्भसि;
न दानाहं तया सद्धिं, संवासमभिरोचये.
६३. यो परेसं वचनानि, सद्दहेय्य [सद्दहेथ (सी. स्या. पी.)] यथातथं;
खिप्पं भिज्जेथ मित्तस्मिं, वेरञ्च पसवे बहुं.
६४. न सो मित्तो यो सदा अप्पमत्तो, भेदासङ्की रन्धमेवानुपस्सी;
यस्मिञ्च सेती उरसीव पुत्तो, स वे मित्तो यो अभेज्जो परेहीति.
वण्णारोहजातकं पठमं.
३६२. सीलवीमंसजातकं (५-२-२)
६५. सीलं सेय्यो सुतं सेय्यो, इति मे संसयो अहु;
सीलमेव सुता सेय्यो, इति मे नत्थि संसयो.
६६. मोघा जाति च वण्णो च, सीलमेव किरुत्तमं;
सीलेन अनुपेतस्स, सुतेनत्थो न विज्जति.
६७. खत्तियो च अधम्मट्ठो, वेस्सो चाधम्मनिस्सितो;
ते परिच्चज्जुभो लोके, उपपज्जन्ति दुग्गतिं.
६८. खत्तिया ब्राह्मणा वेस्सा, सुद्दा चण्डालपुक्कुसा;
इध धम्मं चरित्वान, भवन्ति तिदिवे समा.
६९. न वेदा सम्परायाय, न जाति नापि [नोपि (पी.)] बन्धवा;
सकञ्च सीलं संसुद्धं, सम्परायाय सुखाय चाति [सुखावहन्ति (सी. स्या.)].
सीलवीमंसजातकं दुतियं.
३६३. हिरिजातकं (५-२-३)
७०. हिरिं तरन्तं विजिगुच्छमानं, तवाहमस्मी इति भासमानं;
सेय्यानि कम्मानि अनादियन्तं, नेसो ममन्ति इति नं विजञ्ञा.
७१. यञ्हि कयिरा तञ्हि वदे, यं न कयिरा न तं वदे;
अकरोन्तं भासमानं, परिजानन्ति पण्डिता.
७२. न सो मित्तो यो सदा अप्पमत्तो, भेदासङ्की रन्धमेवानुपस्सी;
यस्मिञ्च सेती उरसीव पुत्तो, स वे मित्तो यो अभेज्जो परेहि.
७३. पामोज्जकरणं ठानं, पसंसावहनं सुखं;
फलानिसंसो भावेति, वहन्तो पोरिसं धुरं.
७४. पविवेकरसं पित्वा, रसं उपसमस्स च;
निद्दरो होति निप्पापो, धम्मप्पीतिरसं पिवन्ति.
हिरिजातकं ततियं.
३६४. खज्जोपनकजातकं (५-२-४)
७५. को नु सन्तम्हि पज्जोते, अग्गिपरियेसनं चरं;
अद्दक्खि रत्ति [रत्तिं (स्या.)] खज्जोतं, जातवेदं अमञ्ञथ.
७६. स्वस्स गोमयचुण्णानि, अभिमत्थं तिणानि च;
विपरीताय सञ्ञाय, नासक्खि पज्जलेतवे.
७७. एवम्पि अनुपायेन, अत्थं न लभते मिगो [मूगो (स्या.)];
विसाणतो गवं दोहं, यत्थ खीरं न विन्दति.
७८. विविधेहि उपायेहि, अत्थं पप्पोन्ति माणवा;
निग्गहेन अमित्तानं, मित्तानं पग्गहेन च.
७९. सेनामोक्खपलाभेन [सेनी मोक्खूपलाभेन (स्या.)], वल्लभानं नयेन च;
जगतिं जगतिपाला, आवसन्ति वसुन्धरन्ति.
खज्जोपनकजातकं चतुत्थं.
३६५. अहितुण्डिकजातकं (५-२-५)
८०. धुत्तोम्हि सम्म सुमुख, जूते अक्खपराजितो;
हरेहि [सेवेहि (पी.)] अम्बपक्कानि, वीरियं ते भक्खयामसे.
८१. अलिकं वत मं सम्म, अभूतेन पसंससि;
को ते सुतो वा दिट्ठो वा, सुमुखो नाम मक्कटो.
८२. अज्जापि मे तं मनसि [ते मं सरसि (क.)], यं मं त्वं अहितुण्डिक;
धञ्ञापणं पविसित्वा, मत्तो [मुत्तो (क.)] छातं हनासि मं.
८३. ताहं सरं दुक्खसेय्यं, अपि रज्जम्पि कारये;
नेवाहं याचितो दज्जं, तथा हि भयतज्जितो.
८४. यञ्च जञ्ञा कुले जातं, गब्भे तित्तं अमच्छरिं;
तेन सखिञ्च मित्तञ्च, धीरो सन्धातुमरहतीति.
अहितुण्डिकजातकं पञ्चमं.
३६६. गुम्बियजातकं (५-२-६)
८५. मधुवण्णं मधुरसं, मधुगन्धं विसं अहु;
गुम्बियो घासमेसानो, अरञ्ञे ओदही विसं.
८६. मधु इति मञ्ञमाना [मधूति मञ्ञमानाय (क.)], ये तं विसमखादिसुं [विसमसायिसुं (सी. स्या.)];
तेसं तं कटुकं आसि, मरणं तेनुपागमुं.
८७. ये च खो पटिसङ्खाय, विसं तं परिवज्जयुं;
ते आतुरेसु सुखिता, डय्हमानेसु निब्बुता.
८८. एवमेव मनुस्सेसु, विसं कामा समोहिता;
आमिसं बन्धनञ्चेतं, मच्चुवेसो [पच्चुवसो (सी. स्या.)] गुहासयो.
८९. एवमेव इमे कामे, आतुरा परिचारिके [परिचारके (क.)];
ये सदा परिवज्जेन्ति, सङ्गं लोके उपच्चगुन्ति.
गुम्बियजातकं छट्ठं.
३६७. साळियजातकं (५-२-७)
९०. य्वायं साळिय [सालिय (सी. स्या. पी.), साळिक (?)] छापोति, कण्हसप्पं अगाहयि;
तेन सप्पेनयं दट्ठो, हतो पापानुसासको.
९१. अहन्तार [अहनन्त (पी.), अहरन्त (?)] महन्तारं, यो नरो हन्तुमिच्छति;
एवं सो निहतो सेति, यथायं पुरिसो हतो.
९२. अहन्तार [अहनन्त (सी. स्या. पी.), अहरन्त (?)] मघातेन्तं, यो नरो हन्तुमिच्छति;
एवं सो निहतो सेति, यथायं पुरिसो हतो.
९३. यथा पंसुमुट्ठिं पुरिसो, पटिवातं पटिक्खिपे;
तमेव सो रजो हन्ति, तथायं पुरिसो हतो.
९४. यो अप्पदुट्ठस्स नरस्स दुस्सति, सुद्धस्स पोसस्स अनङ्गणस्स;
तमेव बालं पच्चेति पापं, सुखुमो रजो पटिवातंव खित्तोति.
साळियजातकं सत्तमं.
३६८. तचसारजातकं (५-२-८)
९५. अमित्तहत्थत्थगता [हत्थत्तगता (कत्थचि, सी. निय्य)], तचसारसमप्पिता;
पसन्नमुखवण्णात्थ, कस्मा तुम्हे न सोचथ.
९६. न सोचनाय परिदेवनाय, अत्थोव लब्भो [अत्थो च लब्भा (सी. स्या.), अत्थोध लब्भा (अ. नि. ५.४८)] अपि अप्पकोपि;
सोचन्तमेनं दुखितं विदित्वा, पच्चत्थिका अत्तमना भवन्ति.
९७. यतो च खो पण्डितो आपदासु, न वेधती अत्थविनिच्छयञ्ञू;
पच्चत्थिकास्स [पच्चत्थिका ते (क.)] दुखिता भवन्ति, दिस्वा मुखं अविकारं पुराणं.
९८. जप्पेन मन्तेन सुभासितेन, अनुप्पदानेन पवेणिया वा;
यथा यथा यत्थ लभेथ अत्थं, तथा तथा तत्थ परक्कमेय्य.
९९. यतो च जानेय्य अलब्भनेय्यो, मया व [मया वा (स्या. क.)] अञ्ञेन वा एस अत्थो;
असोचमानो अधिवासयेय्य, कम्मं दळ्हं किन्ति करोमि दानीति.
तचसारजातकं अट्ठमं.
३६९. मित्तविन्दकजातकं (५-२-९)
१००. क्याहं देवानमकरं, किं पापं पकतं मया;
यं मे सिरस्मिं ओहच्च [उहच्च (क.), उहच्च (पी.)], चक्कं भमति मत्थके.
१०१. अतिक्कम्म रमणकं, सदामत्तञ्च दूभकं;
ब्रह्मत्तरञ्च पासादं, केनत्थेन इधागतो.
१०२. इतो बहुतरा भोगा, अत्र मञ्ञे भविस्सरे;
इति एताय सञ्ञाय, पस्स मं ब्यसनं गतं.
१०३. चतुब्भि अट्ठज्झगमा, अट्ठाहिपि च [अट्ठाहि चापि (सी. स्या.), अट्ठाभि चापि (क.)] सोळस;
सोळसाहि च बात्तिंस, अत्रिच्छं चक्कमासदो;
इच्छाहतस्स पोसस्स, चक्कं भमति मत्थके.
१०४. उपरिविसाला दुप्पूरा, इच्छा विसटगामिनी [उपरि विसालं दुप्पूरं, इच्छाविसदगामिनी (सी.)];
ये च तं अनुगिज्झन्ति, ते होन्ति चक्कधारिनोति.
मित्तविन्दकजातकं नवमं.
३७०. पलासजातकं (५-२-१०)
१०५. हंसो पलासमवच, निग्रोधो सम्म जायति;
अङ्कस्मिं [अङ्गस्मिं (क.)] ते निसिन्नोव, सो ते मम्मानि छेच्छति [छिज्जति (क.)].
१०६. वड्ढतामेव [वद्धितमेव (क.)] निग्रोधो, पतिट्ठस्स भवामहं;
यथा पिता च माता च [पिता वा माता वा (पी.), माता वा पिता वा (क.)], एवं मे सो भविस्सति.
१०७. यं त्वं अङ्कस्मिं वड्ढेसि, खीररुक्खं भयानकं;
आमन्त खो तं गच्छाम, वुड्ढि मस्स न रुच्चति.
१०८. इदानि खो मं भायेति, महानेरुनिदस्सनं;
हंसस्स अनभिञ्ञाय, महा मे भयमागतं.
१०९. न तस्स वुड्ढि कुसलप्पसत्था, यो वड्ढमानो घसते पतिट्ठं;
तस्सूपरोधं परिसङ्कमानो, पतारयी मूलवधाय धीरोति.
पलासजातकं दसमं.
वण्णारोहवग्गो दुतियो [इमस्सुद्दानं ततियवग्गपरियोसाने भविस्सति].