४. कोकिलवग्गो

३३१. कोकिलजातकं (४-४-१)

१२१. यो वे काले असम्पत्ते, अतिवेलं पभासति;

एवं सो निहतो सेति, कोकिलायिव अत्रजो.

१२२. न हि सत्थं सुनिसितं, विसं हलाहलामिव [हलाहलं इव (पी.)];

एवं निकट्ठे [निक्कड्ढे (स्या.), निकड्ढे (क.)] पातेति, वाचा दुब्भासिता यथा.

१२३. तस्मा काले अकाले वा [अकाले च (सी. स्या.)], वाचं रक्खेय्य पण्डितो;

नातिवेलं पभासेय्य, अपि अत्तसमम्हि वा.

१२४. यो च काले मितं भासे, मतिपुब्बो विचक्खणो;

सब्बे अमित्ते आदेति, सुपण्णो उरगामिवाति.

कोकिलजातकं [कोकालिकजातकं (सब्बत्थ)] पठमं.

३३२. रथलट्ठिजातकं (४-४-२)

१२५. अपि हन्त्वा हतो ब्रूति, जेत्वा जितोति भासति;

पुब्बवक्खायिनो [पुब्बमक्खायिनो (सी. स्या.)] राज, अञ्ञदत्थु [एकदत्थु (सी. पी.)] न सद्दहे.

१२६. तस्मा पण्डितजातियो, सुणेय्य इतरस्सपि;

उभिन्नं वचनं सुत्वा, यथा धम्मो तथा करे.

१२७. अलसो गिही कामभोगी न साधु, असञ्ञतो पब्बजितो न साधु;

राजा न साधु अनिसम्मकारी, यो पण्डितो कोधनो तं न साधु.

१२८. निसम्म खत्तियो कयिरा, नानिसम्म दिसम्पति;

निसम्मकारिनो राज [रञ्ञो (सी. स्या.)], यसो कित्ति च वड्ढतीति.

रथलट्ठिजातकं दुतियं.

३३३. पक्कगोधजातकं (४-४-३)

१२९. तदेव मे त्वं विदितो, वनमज्झे रथेसभ;

यस्स ते खग्गबद्धस्स, सन्नद्धस्स तिरीटिनो;

अस्सत्थदुमसाखाय, पक्का गोधा पलायथ.

१३०. नमे नमन्तस्स भजे भजन्तं, किच्चानुकुब्बस्स करेय्य किच्चं;

नानत्थकामस्स करेय्य अत्थं, असम्भजन्तम्पि न सम्भजेय्य.

१३१. चजे चजन्तं वनथं न कयिरा, अपेतचित्तेन न सम्भजेय्य;

दिजो दुमं खीणफलन्ति [फलंव (क. सी. स्या. क.), दुकनिपाते पुटभत्तजातकेन संसन्देतब्बं] ञत्वा, अञ्ञं समेक्खेय्य महा हि लोको.

१३२. सो ते करिस्सामि यथानुभावं, कतञ्ञुतं खत्तिये [खत्तियो (स्या. क.)] पेक्खमानो;

सब्बञ्च ते इस्सरियं ददामि, यस्सिच्छसी तस्स तुवं ददामीति.

पक्कगोधजातकं [गोधजातकं (सी. स्या. पी.)] ततियं.

३३४. राजोवादजातकं (४-४-४)

१३३. गवं चे तरमानानं, जिम्हं गच्छति पुङ्गवो;

सब्बा ता जिम्हं गच्छन्ति [सब्बा गावी जिम्हं यन्ति (सी. स्या.)], नेत्ते जिम्हं गते सति.

१३४. एवमेव मनुस्सेसु, यो होति सेट्ठसम्मतो;

सो चे अधम्मं चरति, पगेव इतरा पजा;

सब्बं रट्ठं दुखं सेति, राजा चे होति अधम्मिको.

१३५. गवं चे तरमानानं, उजुं गच्छति पुङ्गवो;

सब्बा गावी उजुं यन्ति [सब्बा ता उजुं गच्छन्ति (पी. अ. नि. ४.७०)], नेत्ते उजुं गते सति.

१३६. एवमेव मनुस्सेसु, यो होति सेट्ठसम्मतो;

सो सचे धम्मं चरति, पगेव इतरा पजा;

सब्बं रट्ठं सुखं सेति, राजा चे होति धम्मिकोति.

राजोवादजातकं चतुत्थं.

३३५. जम्बुकजातकं (४-४-५)

१३७. ब्रहा पवड्ढकायो सो, दीघदाठो च जम्बुक;

न त्वं तत्थ कुले जातो, यत्थ गण्हन्ति कुञ्जरं.

१३८. असीहो सीहमानेन, यो अत्तानं विकुब्बति;

कोत्थूव [कुट्ठूव (सी.), कुत्थुव (स्या. पी)] गजमासज्ज, सेति भूम्या अनुत्थुनं.

१३९. यसस्सिनो उत्तमपुग्गलस्स, सञ्जातखन्धस्स महब्बलस्स;

असमेक्खिय थामबलूपपत्तिं, स सेति नागेन हतोयं जम्बुको.

१४०. यो चीध कम्मं कुरुते पमाय, थामब्बलं अत्तनि संविदित्वा;

जप्पेन मन्तेन सुभासितेन, परिक्खवा सो विपुलं जिनातीति.

जम्बुकजातकं पञ्चमं.

३३६. ब्रहाछत्तजातकं (४-४-६)

१४१. तिणं तिणन्ति लपसि, को नु ते तिणमाहरि;

किं नु ते तिणकिच्चत्थि, तिणमेव पभाससि.

१४२. इधागमा ब्रह्मचारी, ब्रहा छत्तो बहुस्सुतो;

सो मे [सो वे (क.)] सब्बं समादाय, तिणं निक्खिप्प गच्छति.

१४३. एवेतं होति कत्तब्बं, अप्पेन बहुमिच्छता;

सब्बं सकस्स आदानं, अनादानं तिणस्स च. ( ) [(तिणस्स चाटीसु गतो, तत्थ का परिदेवना) (सी. स्या.) (चाटीसु पक्खिपित्वान, तत्थ का परिदेवना) (क.)]

१४४. सीलवन्तो न कुब्बन्ति, बालो सीलानि कुब्बति;

अनिच्चसीलं दुस्सील्यं [दुस्सीलं (पी.)], किं पण्डिच्चं करिस्सतीति.

ब्रहाछत्तजातकं छट्ठं.

३३७. पीठजातकं (४-४-७)

१४५. न ते पीठमदायिम्हा [मदासिम्ह (पी. क.)], न पानं नपि भोजनं;

ब्रह्मचारि खमस्सु मे, एतं पस्सामि अच्चयं.

१४६. नेवाभिसज्जामि न चापि कुप्पे, न चापि मे अप्पियमासि किञ्चि;

अथोपि मे आसि मनोवितक्को, एतादिसो नून कुलस्स धम्मो.

१४७. एसस्माकं कुले धम्मो, पितुपितामहो सदा;

आसनं उदकं पज्जं, सब्बेतं निपदामसे.

१४८. एसस्माकं कुले धम्मो, पितुपितामहो सदा;

सक्कच्चं उपतिट्ठाम, उत्तमं विय ञातकन्ति.

पीठजातकं सत्तमं.

३३८. थुसजातकं (४-४-८)

१४९. विदितं थुसं उन्दुरानं [उन्दूरानं (क.)], विदितं पन तण्डुलं;

थुसं थुसं [थुसं थूलं (सी.)] विवज्जेत्वा, तण्डुलं पन खादरे.

१५०. या मन्तना अरञ्ञस्मिं, या च गामे निकण्णिका;

यञ्चेतं इति चीति च, एतम्पि विदितं मया.

१५१. धम्मेन किर जातस्स, पिता पुत्तस्स मक्कटो;

दहरस्सेव सन्तस्स, दन्तेहि फलमच्छिदा.

१५२. यमेतं परिसप्पसि [परिसब्बेसि (क.)], अजकाणोव सासपे;

योपायं हेट्ठतो सेति [सेसि (सी.)], एतम्पि विदितं मयाति.

थुसजातकं अट्ठमं.

३३९. बावेरुजातकं (४-४-९)

१५३. अदस्सनेन मोरस्स, सिखिनो मञ्जुभाणिनो;

काकं तत्थ अपूजेसुं, मंसेन च फलेन च.

१५४. यदा च सरसम्पन्नो, मोरो बावेरुमागमा;

अथ लाभो च सक्कारो, वायसस्स अहायथ.

१५५. याव नुप्पज्जती बुद्धो, धम्मराजा पभङ्करो;

ताव अञ्ञे अपूजेसुं, पुथू समणब्राह्मणे.

१५६. यदा च सरसम्पन्नो, बुद्धो धम्मं अदेसयि;

अथ लाभो च सक्कारो, तित्थियानं अहायथाति.

बावेरुजातकं नवमं.

३४०. विसय्हजातकं (४-४-१०)

१५७. अदासि दानानि पुरे विसय्ह, ददतो च ते खयधम्मो अहोसि;

इतो परं चे न ददेय्य दानं, तिट्ठेय्युं ते संयमन्तस्स भोगा.

१५८. अनरियमरियेन सहस्सनेत्त, सुदुग्गतेनापि अकिच्चमाहु;

मा वो धनं तं अहु देवराज [अहुवा जनिन्द (क. सी. स्या. पी.)], यं भोगहेतु विजहेमु सद्धं.

१५९. येन एको रथो याति, याति तेनापरो रथो;

पोराणं निहितं वत्तं, वत्ततञ्ञेव [वद्धं, वद्धतञ्ञेव (क. सी. पी.)] वासव.

१६०. यदि हेस्सति दस्साम, असन्ते किं ददामसे;

एवंभूतापि दस्साम, मा दानं पमदम्हसेति.

विसय्हजातकं दसमं.

कोकिलवग्गो [कोकालिकवग्गो (क.)] चतुत्थो.

तस्सुद्दानं –

अतिवेलपभासति जीतवरो, वनमज्झ रथेसभ जिम्हगमो;

अथ जम्बु तिणासनपीठवरं, अथ तण्डुल मोर विसय्ह दसाति.