३. कुटिदूसकवग्गो

३२१. कुटिदूसकजातकं (४-३-१)

८१. मनुस्सस्सेव ते सीसं, हत्थपादा च वानर;

अथ केन नु वण्णेन, अगारं ते न विज्जति.

८२. मनुस्सस्सेव मे सीसं, हत्थपादा च सिङ्गिल [सिङ्गाल (क.), पिङ्गल (टीका)];

याहु सेट्ठा मनुस्सेसु, सा मे पञ्ञा न विज्जति.

८३. अनवट्ठितचित्तस्स, लहुचित्तस्स दुब्भिनो [दूभिनो (पी.)];

निच्चं अद्धुवसीलस्स, सुखभावो [सुचिभावो (सी.), सुखभागो (?)] न विज्जति.

८४. सो करस्सु आनुभावं, वीतिवत्तस्सु सीलियं;

सीतवातपरित्ताणं, करस्सु कुटवं [कुटिकं (सी. स्या.)] कपीति.

कुटिदूसक [सिङ्गालसकुण (क.)] जातकं पठमं.

३२२. दुद्दुभजातकं (४-३-२)

८५. दुद्दुभायति [दद्दभायति (सी. पी.)] भद्दन्ते, यस्मिं देसे वसामहं;

अहम्पेतं न जानामि, किमेतं दुद्दुभायति.

८६. बेलुवं पतितं सुत्वा, दुद्दुभन्ति [दद्दभन्ति (सी.)] ससो जवि;

ससस्स वचनं सुत्वा, सन्तत्ता मिगवाहिनी.

८७. अप्पत्वा पदविञ्ञाणं, परघोसानुसारिनो;

पनादपरमा बाला, ते होन्ति परपत्तिया.

८८. ये च सीलेन सम्पन्ना, पञ्ञायूपसमे रता;

आरका विरता धीरा, न होन्ति परपत्तियाति.

दुद्दुभजातकं [दद्दभजातकं (सी. पी.)] दुतियं.

३२३. ब्रह्मदत्तजातकं (४-३-३)

८९. द्वयं याचनको राज, ब्रह्मदत्त निगच्छति;

अलाभं धनलाभं वा, एवं धम्मा हि याचना.

९०. याचनं रोदनं आहु, पञ्चालानं रथेसभ;

यो याचनं पच्चक्खाति, तमाहु पटिरोदनं.

९१. मा मद्दसंसु रोदन्तं, पञ्चाला सुसमागता;

तुवं वा पटिरोदन्तं, तस्मा इच्छामहं रहो.

९२. ददामि ते ब्राह्मण रोहिणीनं, गवं सहस्सं सह पुङ्गवेन;

अरियो हि अरियस्स कथं न दज्जा [दज्जे (सी.), दज्जं (?)], सुत्वान गाथा तव धम्मयुत्ताति.

ब्रह्मदत्तजातकं ततियं.

३२४. चम्मसाटकजातकं (४-३-४)

९३. कल्याणरूपो वतयं चतुप्पदो, सुभद्दको चेव सुपेसलो च;

यो ब्राह्मणं जातिमन्तूपपन्नं, अपचायति मेण्डवरो यसस्सी.

९४. मा ब्राह्मण इत्तरदस्सनेन, विस्सासमापज्जि चतुप्पदस्स;

दळ्हप्पहारं अभिकङ्खमानो [अभिकत्तुकामो (स्या.)], अवसक्कती दस्सति सुप्पहारं.

९५. ऊरुट्ठि [ऊरट्ठि (सी.)] भग्गं पवट्टितो [पतितो (सी. स्या.)] खारिभारो, सब्बञ्च भण्डं ब्राह्मणस्स [ब्राह्मणस्सीध (क. सी. पी.), ब्राह्मणस्सेव (क. सी. स्या. क.)] भिन्नं;

उभोपि बाहा पग्गय्ह [पग्गय्येव (स्या.), पग्गहीय (?)] कन्दति [बाहा पग्गय्य कन्दति (पी. क.)], अभिधावथ हञ्ञते ब्रह्मचारी.

९६. एवं सो निहतो सेति, यो अपूजं पसंसति [नमस्सति (पी.)];

यथाहमज्ज पहतो, हतो मेण्डेन दुम्मतीति.

चम्मसाटकजातकं चतुत्थं.

३२५. गोधराजजातकं (४-३-५)

९७. समणं तं मञ्ञमानो, उपगच्छिमसञ्ञतं;

सो मं दण्डेन पाहासि, यथा अस्समणो तथा.

९८. किं ते जटाहि दुम्मेध, किं ते अजिनसाटिया;

अब्भन्तरं ते गहनं, बाहिरं परिमज्जसि.

९९. एहि गोध निवत्तस्सु, भुञ्ज सालीनमोदनं;

तेलं लोणञ्च मे अत्थि, पहूतं मय्ह पिप्फलि.

१००. एस भिय्यो पवेक्खामि, वम्मिकं सतपोरिसं;

तेलं लोणञ्च कित्तेसि [किन्तेसि (स्या. पी.)], अहितं मय्ह पिप्फलीति.

गोधराजजातकं पञ्चमं.

३२६. कक्कारुजातकं (४-३-६)

१०१. कायेन यो नावहरे, वाचाय न मुसा भणे;

यसो लद्धा न मज्जेय्य, स वे कक्कारुमरहति.

१०२. धम्मेन वित्तमेसेय्य, न निकत्या धनं हरे;

भोगे लद्धा न मज्जेय्य, स वे कक्कारुमरहति.

१०३. यस्स चित्तं अहालिद्दं, सद्धा च अविरागिनी;

एको सादुं न भुञ्जेय्य, स वे कक्कारुमरहति.

१०४. सम्मुखा वा तिरोक्खा वा [परोक्खा वा (पी.), परम्मुखा (क.)], यो सन्ते न परिभासति;

यथावादी तथाकारी, स वे कक्कारुमरहतीति.

कक्कारुजातकं छट्ठं.

३२७. काकवतीजातकं (४-३-७)

१०५. वाति चायं [वायं (क.)] ततो गन्धो, यत्थ मे वसती पिया;

दूरे इतो हि काकवती [काकाती (सी.), काकाति (स्या. पी.)], यत्थ मे निरतो मनो.

१०६. कथं समुद्दमतरी, कथं अतरि केपुकं [केबुकं (सी. पी.)];

कथं सत्त समुद्दानि, कथं सिम्बलिमारुहि.

१०७. तया समुद्दमतरिं, तया अतरि केपुकं [केबुकं (सी. पी.)];

तया सत्त समुद्दानि, तया सिम्बलिमारुहिं.

१०८. धिरत्थुमं महाकायं, धिरत्थुमं अचेतनं;

यत्थ जायायहं जारं, आवहामि वहामि चाति.

काकवतीजातकं सत्तमं.

३२८. अननुसोचियजातकं (४-३-८)

१०९. बहूनं विज्जती भोती, तेहि मे किं भविस्सति;

तस्मा एतं न सोचामि, पियं सम्मिल्लहासिनिं.

११०. तं तं चे अनुसोचेय्य, यं यं तस्स न विज्जति;

अत्तानमनुसोचेय्य, सदा मच्चुवसं पतं.

१११. न हेव ठितं नासीनं, न सयानं न पद्धगुं [पत्थगुं (स्या.)];

याव ब्याति निमिसति, तत्रापि रसती [सरती (सी. स्या. पी.)] वयो.

११२. तत्थत्तनि वतप्पद्धे [वत पन्थे (स्या.), वत बन्धे (क.) वत + प-अद्धे = वतप्पद्धे], विनाभावे असंसये;

भूतं सेसं दयितब्बं, वीतं अननुसोचियन्ति [चवितं नानुसोचियन्ति (स्या.), मतन्तं नानुसोचियं (क.)].

अननुसोचियजातकं अट्ठमं.

३२९. काळबाहुजातकं (४-३-९)

११३. यं अन्नपानस्स पुरे लभाम, तं दानि साखमिगमेव गच्छति;

गच्छाम दानि वनमेव राध, असक्कता चस्म धनञ्जयाय [धनञ्चयाय (क.)].

११४. लाभो अलाभो यसो अयसो च, निन्दा पसंसा च सुखञ्च दुक्खं;

एते अनिच्चा मनुजेसु धम्मा, मा सोचि किं सोचसि पोट्ठपाद.

११५. अद्धा तुवं पण्डितकोसि राध, जानासि अत्थानि अनागतानि;

कथं नु साखामिगं दक्खिसाम [दक्खियाम (क.), दक्खाम (स्या.)], निद्धावितं [निद्धापितं (सी. स्या.), निब्बापितं (पी.), निच्छदं (क.)] राजकुलतोव जम्मं.

११६. चालेति कण्णं भकुटिं करोति, मुहुं मुहुं भाययते [भायते (स्या.), भायापते (क.)] कुमारे;

सयमेव तं काहति काळबाहु, येनारका ठस्सति अन्नपानाति.

काळबाहुजातकं नवमं.

३३०. सीलवीमंसजातकं (४-३-१०)

११७. सीलं किरेव कल्याणं, सीलं लोके अनुत्तरं;

पस्स घोरविसो नागो, सीलवाति न हञ्ञति.

११८. यावदेवस्सहू किञ्चि, तावदेव अखादिसुं;

सङ्गम्म कुलला लोके, न हिंसन्ति अकिञ्चनं.

११९. सुखं निरासा सुपति, आसा फलवती सुखा;

आसं निरासं कत्वान, सुखं सुपति पिङ्गला.

१२०. न समाधिपरो अत्थि, अस्मिं लोके परम्हि च;

न परं नापि अत्तानं, विहिंसति समाहितोति.

सीलवीमंसजातकं दसमं.

कुटिदूसकवग्गो ततियो.

तस्सुद्दानं –

समनुस्स -सदुद्दुभ-याचनको, अथ मेण्डवरुत्तम-गोधवरो;

अथ कायसकेपुक भोतीवरो, अथ राधसुसीलवरेन दसाति.