५४३. भूरिदत्तजातकं (६)
७८४. ‘‘यं किञ्चि रतनं अत्थि, धतरट्ठनिवेसने;
सब्बानि ते उपयन्तु, धीतरं देहि राजिनो’’.
७८५. ‘‘न नो विवाहो नागेहि, कतपुब्बो कुदाचनं;
तं विवाहं असंयुत्तं, कथं अम्हे करोमसे’’.
७८६. ‘‘जीवितं नून ते चत्तं, रट्ठं वा मनुजाधिप;
न हि नागे कुपितम्हि, चिरं जीवन्ति तादिसा.
७८७. ‘‘यो त्वं देव मनुस्सोसि, इद्धिमन्तं अनिद्धिमा;
वरुणस्स नियं पुत्तं, यामुनं अतिमञ्ञसि’’.
७८८. ‘‘नातिमञ्ञामि राजानं, धतरट्ठं यसस्सिनं;
धतरट्ठो हि नागानं, बहूनमपि इस्सरो.
७८९. ‘‘अहि महानुभावोपि, न मे धीतरमारहो;
खत्तियो च विदेहानं, अभिजाता समुद्दजा’’.
७९०. ‘‘कम्बलस्सतरा उट्ठेन्तु, सब्बे नागे निवेदय;
बाराणसिं पवज्जन्तु, मा च कञ्चि [किञ्चि (सी. पी. क.)] विहेठयुं’’.
७९१. ‘‘निवेसनेसु सोब्भेसु, रथिया चच्चरेसु च;
रुक्खग्गेसु च लम्बन्तु, वितता तोरणेसु च.
७९२. ‘‘अहम्पि सब्बसेतेन, महता सुमहं पुरं;
परिक्खिपिस्सं भोगेहि, कासीनं जनयं भयं’’.
७९३. तस्स तं वचनं सुत्वा, उरगानेकवण्णिनो;
बाराणसिं पवज्जिंसु, न च कञ्चि विहेठयुं.
७९४. निवेसनेसु सोब्भेसु, रथिया चच्चरेसु च;
रुक्खग्गेसु च लम्बिंसु, वितता तोरणेसु च.
७९५. तेसु दिस्वान लम्बन्ते, पुथू कन्दिंसु नारियो;
नागे सोण्डिकते दिस्वा, पस्ससन्ते मुहुं मुहुं.
७९६. बाराणसी पब्यधिता, आतुरा समपज्जथ;
बाहा पग्गय्ह पक्कन्दुं, ‘‘धीतरं देहि राजिनो’’.
७९७. ‘‘पुप्फाभिहारस्स वनस्स मज्झे, को लोहितक्खो विततन्तरंसो;
का कम्बुकायूरधरा सुवत्था, तिट्ठन्ति नारियो दस वन्दमाना.
७९८. ‘‘को त्वं ब्रहाबाहु वनस्स मज्झे, विरोचसि घतसित्तोव अग्गि;
महेसक्खो अञ्ञतरोसि यक्खो, उदाहु नागोसि महानुभावो’’.
७९९. ‘‘नागोहमस्मि इद्धिमा, तेजस्सी [तेजसी (सी. स्या. पी. क.)] दुरतिक्कमो;
डंसेय्यं तेजसा कुद्धो, फीतं जनपदं अपि.
८००. ‘‘समुद्दजा हि मे माता, धतरट्ठो च मे पिता;
सुदस्सनकनिट्ठोस्मि, भूरिदत्तोति मं विदू’’.
८०१. ‘‘यं गम्भीरं सदावट्टं, रहदं भिस्मं पेक्खसि;
एस दिब्यो ममावासो, अनेकसतपोरिसो.
८०२. ‘‘मयूरकोञ्चाभिरुदं, नीलोदं वनमज्झतो;
यमुनं पविस मा भीतो, खेमं वत्तवतं [वत्तवतिं (स्या. क.)] सिवं’’.
८०३. ‘‘तत्थ पत्तो सानुचरो, सह पुत्तेन ब्राह्मण;
पूजितो मय्हं कामेहि, सुखं ब्राह्मण वच्छसि’’.
८०४. ‘‘समा समन्तपरितो, पहूततगरा [बहुका तग्गरा (सी. स्या. पी.)] मही;
इन्दगोपकसञ्छन्ना, सोभति हरितुत्तमा.
८०५. ‘‘रम्मानि वनचेत्यानि, रम्मा हंसूपकूजिता;
ओपुप्फापद्मा तिट्ठन्ति, पोक्खरञ्ञो [पोक्खरञ्ञा (स्या. पी.)] सुनिम्मिता.
८०६. ‘‘अट्ठंसा सुकता थम्भा, सब्बे वेळुरियामया;
सहस्सथम्भा पासादा, पूरा कञ्ञाहि जोतरे.
८०७. ‘‘विमानं उपपन्नोसि, दिब्यं पुञ्ञेहि अत्तनो;
असम्बाधं सिवं रम्मं, अच्चन्तसुखसंहितं.
८०८. ‘‘मञ्ञे सहस्सनेत्तस्स, विमानं नाभिकङ्खसि;
इद्धी हि त्यायं विपुला, सक्कस्सेव जुतीमतो’’.
८०९. ‘‘मनसापि न पत्तब्बो, आनुभावो जुतीमतो;
परिचारयमानानं, सइन्दानं [इन्दानं (स्या. क.)] वसवत्तिनं’’.
८१०. ‘‘तं विमानं अभिज्झाय, अमरानं सुखेसिनं;
उपोसथं उपवसन्तो, सेमि वम्मिकमुद्धनि’’.
८११. ‘‘अहञ्च मिगमेसानो, सपुत्तो पाविसिं वनं;
तं मं मतं वा जीवं वा, नाभिवेदेन्ति ञातका.
८१२. ‘‘आमन्तये भूरिदत्तं, कासिपुत्तं यसस्सिनं;
तया नो समनुञ्ञाता, अपि पस्सेमु ञातके’’.
८१३. ‘‘एसो हि वत मे छन्दो, यं वसेसि ममन्तिके;
न हि एतादिसा कामा, सुलभा होन्ति मानुसे.
८१४. ‘‘सचे त्वं निच्छसे वत्थुं, मम कामेहि पूजितो;
मया त्वं समनुञ्ञातो, सोत्थिं पस्साहि ञातके’’.
८१५. ‘‘धारयिमं मणिं दिब्यं, पसुं पुत्ते च विन्दति;
अरोगो सुखितो होति [होहि (स्या.)], गच्छेवादाय ब्राह्मण’’.
८१६. ‘‘कुसलं पटिनन्दामि, भूरिदत्त वचो तव;
पब्बजिस्सामि जिण्णोस्मि, न कामे अभिपत्थये’’.
८१७. ‘‘ब्रह्मचरियस्स चे भङ्गो, होति भोगेहि कारियं;
अविकम्पमानो एय्यासि, बहुं दस्सामि ते धनं’’.
८१८. ‘‘कुसलं पटिनन्दामि, भूरिदत्त वचो तव;
पुनपि आगमिस्सामि, सचे अत्थो भविस्सति’’.
८१९. ‘‘इदं वत्वा भूरिदत्तो, पेसेसि चतुरो जने;
एथ गच्छथ उट्ठेथ, खिप्पं पापेथ ब्राह्मणं.
८२०. तस्स तं वचनं सुत्वा, उट्ठाय चतुरो जना;
पेसिता भूरिदत्तेन, खिप्पं पापेसु ब्राह्मणं.
८२१. ‘‘मणिं पग्गय्ह मङ्गल्यं, साधुवित्तं [साधुचित्तं (पी.)] मनोरमं;
सेलं ब्यञ्जनसम्पन्नं, को इमं मणिमज्झगा’’.
८२२. ‘‘लोहितक्खसहस्साहि, समन्ता परिवारितं;
अज्ज कालं पथं [पदं (सी. पी.)] गच्छं, अज्झगाहं मणिं इमं’’.
८२३. ‘‘सुपचिण्णो अयं सेलो, अच्चितो महितो [मानितो (क.)] सदा;
सुधारितो सुनिक्खित्तो, सब्बत्थमभिसाधये.
८२४. ‘‘उपचारविपन्नस्स, निक्खेपे धारणाय वा;
अयं सेलो विनासाय, परिचिण्णो अयोनिसो.
८२५. ‘‘न इमं अकुसलो [कुसलं (क.)] दिब्यं, मणिं धारेतुमारहो;
पटिपज्ज सतं निक्खं, देहिमं रतनं मम’’.
८२६. ‘‘न च म्यायं मणी केय्यो, गोहि [केहि (क.)] वा रतनेहि वा;
सेलो ब्यञ्जनसम्पन्नो, नेव केय्यो मणी मम’’.
८२७. ‘‘नो चे तया मणी केय्यो, गोहि [केहि (क.)] वा रतनेहि वा;
अथ केन मणी केय्यो, तं मे अक्खाहि पुच्छितो’’.
८२८. ‘‘यो मे संसे महानागं, तेजस्सिं दुरतिक्कमं;
तस्स दज्जं इमं सेलं, जलन्तमिव तेजसा’’.
८२९. ‘‘को नु ब्राह्मणवण्णेन, सुपण्णो पततं वरो;
नागं जिगीसमन्वेसि, अन्वेसं भक्खमत्तनो.
८३०. ‘‘नाहं दिजाधिपो होमि, न दिट्ठो गरुळो मया;
आसीविसेन वित्तोति [वित्तोस्मि (स्या. क.)], वज्जो ब्राह्मण मं विदू’’.
८३१. ‘‘किं नु तुय्हं बलं अत्थि, किं सिप्पं विज्जते तव;
किस्मिं वा त्वं परत्थद्धो, उरगं नापचायसि’’.
८३२. ‘‘आरञ्ञिकस्स इसिनो, चिररत्तं तपस्सिनो;
सुपण्णो कोसियस्सक्खा, विसविज्जं अनुत्तरं.
८३३. ‘‘तं भावितत्तञ्ञतरं, सम्मन्तं पब्बतन्तरे;
सक्कच्चं तं उपट्ठासिं, रत्तिन्दिवमतन्दितो.
८३४. ‘‘सो तदा परिचिण्णो मे, वत्तवा ब्रह्मचरियवा;
दिब्बं पातुकरी मन्तं, कामसा भगवा मम.
८३५. ‘‘त्याहं मन्ते परत्थद्धो, नाहं भायामि भोगिनं;
आचरियो विसघातानं, अलम्पानोति [आलम्बानोति (सी. पी.), आलम्बायनोति (स्या.)] मं विदू’’.
८३६. ‘‘गण्हामसे मणिं तात, सोमदत्त विजानहि;
मा दण्डेन सिरिं पत्तं, कामसा पजहिम्हसे’’.
८३७. ‘‘सकं निवेसनं पत्तं, यो तं ब्राह्मण पूजयि;
एवं कल्याणकारिस्स, किं मोहा दुब्भिमिच्छसि’’.
८३८. ‘‘सचे त्वं [सचे हि (सी. पी. क.)] धनकामोसि, भूरिदत्तो पदस्सति [भूरिदत्तं पदिस्ससि (क.)];
तमेव गन्त्वा याचस्सु, बहुं दस्सति ते धनं’’.
८३९. ‘‘हत्थगतं पत्तगतं, निकिण्णं खादितुं वरं;
मा नो सन्दिट्ठिको अत्थो, सोमदत्त उपच्चगा’’.
८४०. ‘‘पच्चति निरये घोरे, महिस्समपि विवरति [महिस्समव दीयति (सी. पी.), महिमस्स विन्द्रीयति (स्या.)];
मित्तदुब्भी हितच्चागी, जीवरेवापि सुस्सति [जीवरे चापि सुस्सरे (सी. पी.)].
८४१. ‘‘सचे त्वं [सचे हि (सी. पी. क.)] धनकामोसि, भूरिदत्तो पदस्सति;
मञ्ञे अत्तकतं वेरं, नचिरं वेदयिस्ससि’’.
८४२. ‘‘महायञ्ञं यजित्वान, एवं सुज्झन्ति ब्राह्मणा;
महायञ्ञं यजिस्साम, एवं मोक्खाम पापका’’.
८४३. ‘‘हन्द दानि अपायामि, नाहं अज्ज तया सह;
पदम्पेकं [पदमेकं (स्या. क.)] न गच्छेय्यं, एवं किब्बिसकारिना’’.
८४४. ‘‘इदं वत्वान पितरं, सोमदत्तो बहुस्सुतो;
उज्झापेत्वान भूतानि, तम्हा ठाना अपक्कमि.
८४५. ‘‘गण्हाहेतं महानागं, आहरेतं मणिं मम;
इन्दगोपकवण्णाभो, यस्स लोहितको सिरो.
८४६. ‘‘कप्पासपिचुरासीव, एसो कायो पदिस्सति [काय’स्स दिस्सति (सी. पी.)];
वम्मिकग्गगतो सेति, तं त्वं गण्हाहि ब्राह्मण’’.
८४७. ‘‘अथोसधेहि दिब्बेहि, जप्पं मन्तपदानि च;
एवं तं असक्खि सत्थुं [सट्ठुं (सी. पी.), युट्ठुं (स्या.), सुत्तुं (क.)], कत्वा परित्तमत्तनो’’.
८४८. ‘‘ममं दिस्वान आयन्तं, सब्बकामसमिद्धिनं;
इन्द्रियानि अहट्ठानि, सावं [सामं (सी. पी.)] जातं मुखं तव.
८४९. ‘‘पद्मं यथा हत्थगतं, पाणिना परिमद्दितं;
सावं जातं [यन्तं (क.)] मुखं तुय्हं, ममं दिस्वान एदिसं.
८५०. ‘‘कच्चि नु ते नाभिससि [ते नाभिसयि (सी.), ते नाभिस्ससि (स्या.)], कच्चि ते अत्थि वेदना;
येन सावं मुखं तुय्हं, ममं दिस्वान आगतं’’.
८५१. ‘‘सुपिनं तात अद्दक्खिं, इतो मासं अधोगतं;
दक्खिणं विय मे बाहुं, छेत्वा रुहिरमक्खितं;
पुरिसो आदाय पक्कामि, मम रोदन्तिया सति.
८५२. ‘‘यतोहं [यतो तं (सी.)] सुपिनमद्दक्खिं, सुदस्सन विजानहि;
ततो दिवा वा रत्तिं वा, सुखं मे नोपलब्भति’’.
८५३. ‘‘यं पुब्बे परिवारिंसु [परिचारिंसु (सी. पी.)], कञ्ञा रुचिरविग्गहा;
हेमजालपटिच्छन्ना, भूरिदत्तो न दिस्सति.
८५४. ‘‘यं पुब्बे परिवारिंसु [परिचारिंसु (सी. पी.)], नेत्तिंसवरधारिनो;
कणिकाराव सम्फुल्ला, भूरिदत्तो न दिस्सति.
८५५. ‘‘हन्द दानि गमिस्साम, भूरिदत्तनिवेसनं;
धम्मट्ठं सीलसम्पन्नं, पस्साम तव भातरं’’.
८५६. ‘‘तञ्च दिस्वान आयन्तिं, भूरिदत्तस्स मातरं;
बाहा पग्गय्ह पक्कन्दुं, भूरिदत्तस्स नारियो.
८५७. ‘‘पुत्तं तेय्ये न जानाम, इतो मासं अधोगतं;
मतं वा यदि वा जीवं, भूरिदत्तं यसस्सिनं’’.