५४१. निमिजातकं (४)
४२१. ‘‘अच्छेरं वत लोकस्मिं, उप्पज्जन्ति विचक्खणा;
यदा अहु निमिराजा, पण्डितो कुसलत्थिको.
४२२. ‘‘राजा सब्बविदेहानं, अदा दानं अरिन्दमो;
तस्स तं ददतो दानं, सङ्कप्पो उदपज्जथ;
दानं वा ब्रह्मचरियं वा, कतमं सु महप्फलं.
४२३. तस्स सङ्कप्पमञ्ञाय, मघवा देवकुञ्जरो;
सहस्सनेत्तो पातुरहु, वण्णेन विहनं [निहनं (सी. पी.), विहतं (स्या. क.)] तमं.
४२४. सलोमहट्ठो मनुजिन्दो, वासवं अवचा निमि;
‘‘देवता नुसि गन्धब्बो, अदु सक्को पुरिन्ददो.
४२५. ‘‘न च मे तादिसो वण्णो, दिट्ठो वा यदि वा सुतो;
[नत्थि सी. पी. पोत्थकेसु] आचिक्ख मे त्वं भद्दन्ते, कथं जानेमु तं मयं’’ [नत्थि सी. पी. पोत्थकेसु].
४२६. सलोमहट्ठं ञत्वान, वासवो अवचा निमिं;
‘‘सक्कोहमस्मि देविन्दो, आगतोस्मि तवन्तिके;
अलोमहट्ठो मनुजिन्द, पुच्छ पञ्हं यमिच्छसि’’.
४२७. सो च तेन कतोकासो, वासवं अवचा निमि;
‘‘पुच्छामि तं महाराज [महाबाहु (सी. पी.), देवराज (क.)], सब्बभूतानमिस्सर;
दानं वा ब्रह्मचरियं वा, कतमं सु महप्फलं’’.
४२८. सो पुट्ठो नरदेवेन, वासवो अवचा निमिं;
‘‘विपाकं ब्रह्मचरियस्स, जानं अक्खासिजानतो.
४२९. ‘‘हीनेन ब्रह्मचरियेन, खत्तिये उपपज्जति;
मज्झिमेन च देवत्तं, उत्तमेन विसुज्झति.
४३०. ‘‘न हेते सुलभा काया, याचयोगेन केनचि;
ये काये उपपज्जन्ति, अनागारा तपस्सिनो.
४३१. ‘‘दुदीपो [दुतिपो (क.)] सागरो सेलो, मुजकिन्दो [मुचलिन्दो (सी. स्या. पी.), मुजकिन्तो (क.)] भगीरसो;
उसिन्दरो [उसीनरो (सी. पी.)] कस्सपो च [अट्ठको च (सी. पी.), अत्थको च (स्या.)], असको च पुथुज्जनो.
४३२. ‘‘एते चञ्ञे च राजानो, खत्तिया ब्राह्मणा बहू;
पुथुयञ्ञं यजित्वान, पेतत्तं [पेतं ते (सी. पी.)] नातिवत्तिसुं.
४३३. ‘‘अथ यीमे [अद्धा इमे (सी. पी.), अद्धायिमे (स्या.)] अवत्तिंसु, अनागारा तपस्सिनो;
सत्तिसयो यामहनु, सोमयामो [सोमयागो (सी. स्या. पी.)] मनोजवो.
४३४. ‘‘समुद्दो माघो भरतो च, इसि कालपुरक्खतो [कालिकरिक्खियो (सी. पी.)];
अङ्गीरसो कस्सपो च, किसवच्छो अकत्ति [अकित्ति (सी. पी.), अकन्ति (स्या.)] च.
४३५. ‘‘उत्तरेन नदी सीदा, गम्भीरा दुरतिक्कमा;
नळग्गिवण्णा जोतन्ति, सदा कञ्चनपब्बता.
४३६. ‘‘परूळ्हकच्छा तगरा, रूळ्हकच्छा वना नगा;
तत्रासुं दससहस्सा, पोराणा इसयो पुरे.
४३७. ‘‘अहं सेट्ठोस्मि दानेन, संयमेन दमेन च;
अनुत्तरं वतं कत्वा, पकिरचारी समाहिते.
४३८. ‘‘जातिमन्तं अजच्चञ्च, अहं उजुगतं नरं;
अतिवेलं नमस्सिस्सं, कम्मबन्धू हि माणवा [मातिया (सी. पी.)].
४३९. ‘‘सब्बे वण्णा अधम्मट्ठा, पतन्ति निरयं अधो;
सब्बे वण्णा विसुज्झन्ति, चरित्वा धम्ममुत्तमं’’.
४४०. इदं वत्वान मघवा, देवराजा सुजम्पति;
वेदेहमनुसासित्वा, सग्गकायं अपक्कमि.
४४१. ‘‘इमं भोन्तो निसामेथ, यावन्तेत्थ समागता;
धम्मिकानं मनुस्सानं, वण्णं उच्चावचं बहुं.
४४२. ‘‘यथा अयं निमिराजा, पण्डितो कुसलत्थिको;
राजा सब्बविदेहानं, अदा दानं अरिन्दमो.
४४३. ‘‘तस्स तं ददतो दानं, सङ्कप्पो उदपज्जथ;
दानं वा ब्रह्मचरियं वा, कतमं सु महप्फलं’’.
४४४. अब्भुतो वत लोकस्मिं, उप्पज्जि लोमहंसनो;
दिब्बो रथो पातुरहु, वेदेहस्स यसस्सिनो.
४४५. देवपुत्तो महिद्धिको, मातलि देवसारथि;
निमन्तयित्थ राजानं, वेदेहं मिथिलग्गहं.
४४६. ‘‘एहिमं रथमारुय्ह, राजसेट्ठ दिसम्पति;
देवा दस्सनकामा ते, तावतिंसा सइन्दका;
सरमाना हि ते देवा, सुधम्मायं समच्छरे’’.
४४७. ततो राजा तरमानो, वेदेहो मिथिलग्गहो;
आसना वुट्ठहित्वान, पमुखो रथमारुहि.
४४८. अभिरूळ्हं रथं दिब्बं, मातलि एतदब्रवि;
‘‘केन तं नेमि मग्गेन, राजसेट्ठ दिसम्पति;
येन वा पापकम्मन्ता, पुञ्ञकम्मा च ये नरा’’.
४४९. ‘‘उभयेनेव मं नेहि, मातलि देवसारथि;
येन वा पापकम्मन्ता, पुञ्ञकम्मा च ये नरा’’.
४५०. ‘‘केन तं पठमं नेमि, राजसेट्ठ दिसम्पति;
येन वा पापकम्मन्ता, पुञ्ञकम्मा च ये नरा’’.
४५१. ‘‘निरये [निरियं (स्या. क.)] ताव पस्सामि, आवासे [आवासं (स्या. क.)] पापकम्मिनं;
ठानानि लुद्दकम्मानं, दुस्सीलानञ्च या गति’’.
४५२. दस्सेसि मातलि रञ्ञो, दुग्गं वेतरणिं नदिं;
कुथितं खारसंयुत्तं, तत्तं अग्गिसिखूपमं [अग्गिसमोदकं (क.)].
४५३. निमी हवे मातलिमज्झभासथ [मातलिमज्झभासि (स्या.)], दिस्वा जनं पतमानं विदुग्गे;
‘‘भयञ्हि मं विन्दति सूत दिस्वा, पुच्छामि तं मातलि देवसारथि;
इमे नु मच्चा किमकंसु पापं, येमे जना वेतरणिं पतन्ति’’.
४५४. तस्स पुट्ठो वियाकासि, मातलि देवसारथि;
विपाकं पापकम्मानं, जानं अक्खासिजानतो.
४५५. ‘‘ये दुब्बले बलवन्ता जीवलोके, हिंसन्ति रोसन्ति सुपापधम्मा;
ते लुद्दकम्मा पसवेत्व पापं, तेमे जना वेतरणिं पतन्ति’’.
४५६. ‘‘सामा च सोणा सबला च गिज्झा, काकोलसङ्घा अदन्ति [अदेन्ति (सी. स्या. पी.) एवमुपरिपि] भेरवा;
भयञ्हि मं विन्दति सूत दिस्वा, पुच्छामि तं मातलि देवसारथि;
इमे नु मच्चा किमकंसु पापं, येमे जने काकोलसङ्घा अदन्ति’’.
४५७. तस्स पुट्ठो वियाकासि, मातलि देवसारथि;
विपाकं पापकम्मानं, जानं अक्खासिजानतो.
४५८. ‘‘ये केचिमे मच्छरिनो कदरिया, परिभासका समणब्राह्मणानं;
हिंसन्ति रोसन्ति सुपापधम्मा, ते लुद्दकम्मा पसवेत्व पापं;
तेमे जने काकोलसङ्घा अदन्ति’’.
४५९. ‘‘सजोतिभूता पथविं कमन्ति, तत्तेहि खन्धेहि च पोथयन्ति;
भयञ्हि मं विन्दति सूत दिस्वा, पुच्छामि तं मातलि देवसारथि;
इमे नु मच्चा किमकंसु पापं, येमे जना खन्धहता सयन्ति’’.
४६०. तस्स पुट्ठो वियाकासि, मातलि देवसारथि;
विपाकं पापकम्मानं, जानं अक्खासिजानतो.
४६१. ‘‘ये जीवलोकस्मि सुपापधम्मिनो, नरञ्च नारिञ्च अपापधम्मं;
हिंसन्ति रोसन्ति सुपापधम्मा [सुपापधम्मिनो (क.)], ते लुद्दकम्मा पसवेत्व पापं;
तेमे जना खन्धहता सयन्ति’’.
४६२. ‘‘अङ्गारकासुं अपरे फुणन्ति [थुनन्ति (सी. स्या.), फुनन्ति (पी.)], नरा रुदन्ता परिदड्ढगत्ता;
भयञ्हि मं विदन्ति सूत दिस्वा, पुच्छामि तं मातलि देवसारथि;
इमे नु मच्चा किमकंसु पापं, येमे जना अङ्गारकासुं फुणन्ति’’.
४६३. तस्स पुट्ठो वियाकासि, मातलि देवसारथि;
विपाकं पापकम्मानं, जानं अक्खासिजानतो.
४६४. ‘‘ये केचि पूगाय धनस्स [पूगायतनस्स (सी. पी.)] हेतु, सक्खिं करित्वा इणं जापयन्ति;
ते जापयित्वा जनतं जनिन्द, ते लुद्दकम्मा पसवेत्व पापं;
तेमे जना अङ्गारकासुं फुणन्ति’’.
४६५. ‘‘सजोतिभूता जलिता पदित्ता, पदिस्सति महती लोहकुम्भी;
भयञ्हि मं विन्दति सूत दिस्वा, पुच्छामि तं मातलि देवसारथि;
इमे नु मच्चा किमकंसु पापं, येमे जना अवंसिरा लोहकुम्भिं पतन्ति’’.
४६६. तस्स पुट्ठो वियाकासि, मातलि देवसारथि;
विपाकं पापकम्मानं, जानं अक्खासिजानतो.
४६७. ‘‘ये सीलवन्तं [सीलवं (पी.)] समणं ब्राह्मणं वा, हिंसन्ति रोसन्ति सुपापधम्मा;
ते लुद्दकम्मा पसवेत्व पापं, तेमे जना अवंसिरा लोहकुम्भिं पतन्ति’’.
४६८. ‘‘लुञ्चन्ति गीवं अथ वेठयित्वा [अविवेठयित्वा (क.)], उण्होदकस्मिं पकिलेदयित्वा [पकिलेदयित्वा (सी. पी.)];
भयञ्हि मं विन्दति सूत दिस्वा, पुच्छामि तं मातलि देवसारथि;
इमे नु मच्चा किमकंसु पापं, येमे जना लुत्तसिरा सयन्ति’’.
४६९. तस्स पुट्ठो वियाकासि, मातलि देवसारथि;
विपाकं पापकम्मानं, जानं अक्खासिजानतो.
४७०. ‘‘ये जीवलोकस्मि सुपापधम्मिनो, पक्खी गहेत्वान विहेठयन्ति ते;
विहेठयित्वा सकुणं जनिन्द, ते लुद्दकामा पसवेत्व पापं;
तेमे जना लुत्तसिरा सयन्ति.
४७१. ‘‘पहूततोया अनिगाधकूला [अनिखातकूला (सी. स्या. पी.)], नदी अयं सन्दति सुप्पतित्था;
घम्माभितत्ता मनुजा पिवन्ति, पीतञ्च [पिवतं च (सी. स्या. पी. क.)] तेसं भुस होति पानि.
४७२. ‘‘भयञ्हि मं विन्दति सूत दिस्वा, पुच्छामि तं मातलि देवसारथि;
इमे नु मच्चा किमकंसु पापं, पीतञ्च तेसं भुस होति पानि’’.
४७३. तस्स पुट्ठो वियाकासि, मातलि देवसारथि;
विपाकं पापकम्मानं, जानं अक्खासिजानतो.
४७४. ‘‘ये सुद्धधञ्ञं पलासेन मिस्सं, असुद्धकम्मा कयिनो ददन्ति;
घम्माभितत्तान पिपासितानं, पीतञ्च तेसं भुस होति पानि’’.
४७५. ‘‘उसूहि सत्तीहि च तोमरेहि, दुभयानि पस्सानि तुदन्ति कन्दतं;
भयञ्हि मं विन्दति सूत दिस्वा, पुच्छामि तं मातलि देवसारथि;
इमे नु मच्चा किमकंसु पापं, येमे जना सत्तिहता सयन्ति’’.
४७६. तस्स पुट्ठो वियाकासि, मातलि देवसारथि;
विपाकं पापकम्मानं, जानं अक्खासिजानतो.
४७७. ‘‘ये जीवलोकस्मि असाधुकम्मिनो, अदिन्नमादाय करोन्ति जीविकं;
धञ्ञं धनं रजतं जातरूपं, अजेळकञ्चापि पसुं महिंसं [महीसं (सी. पी.)];
ते लुद्दकम्मा पसवेत्व पापं, तेमे जना सत्तिहता सयन्ति’’.
४७८. ‘‘गीवाय बद्धा किस्स इमे पुनेके, अञ्ञे विकन्ता [विकत्ता (सी. पी.)] बिलकता सयन्ति [पुनेके (सी. पी.)];
भयञ्हि मं विन्दति सूत दिस्वा, पुच्छामि तं मातलि देवसारथि;
इमे नु मच्चा किमकंसु पापं, येमे जना बिलकता सयन्ति’’.
४७९. तस्स पुट्ठो वियाकासि, मातलि देवसारथि;
विपाकं पापकम्मानं, जानं अक्खासिजानतो.
४८०. ‘‘ओरब्भिका सूकरिका च मच्छिका, पसुं महिंसञ्च अजेळकञ्च;
हन्त्वान सूनेसु पसारयिंसु, ते लुद्दकम्मा पसवेत्व पापं;
तेमे जना बिलकता सयन्ति.
४८१. ‘‘रहदो अयं मुत्तकरीसपूरो, दुग्गन्धरूपो असुचि पूति वाति;
खुदापरेता मनुजा अदन्ति, भयञ्हि मं विन्दति सूत दिस्वा;
पुच्छामि तं मातलि देवसारथि, इमे नु मच्चा किमकंसु पापं;
येमे जना मुत्तकरीसभक्खा’’.
४८२. तस्स पुट्ठो वियाकासि, मातलि देवसारथि;
विपाकं पापकम्मानं, जानं अक्खासिजानतो.
४८३. ‘‘ये केचिमे कारणिका विरोसका, परेसं हिंसाय सदा निविट्ठा;
ते लुद्दकम्मा पसवेत्व पापं, मित्तद्दुनो मीळ्हमदन्ति बाला.
४८४. ‘‘रहदो अयं लोहितपुब्बपूरो, दुग्गन्धरूपो असुचि पूति वाति;
घम्माभितत्ता मनुजा पिवन्ति, भयञ्हि मं विन्दति सूत दिस्वा;