५१६. महाकपिजातकं (६)

१७८. बाराणस्यं [बाराणस्सं (सी. पी.)] अहू राजा, कासीनं रट्ठवड्ढनो;

मित्तामच्चपरिब्यूळ्हो, अगमासि मिगाजिनं [मिगाजिरं (सी.), मिगाचिरं (पी.)].

१७९. तत्थ ब्राह्मणमद्दक्खि, सेतं चित्रं किलासिनं;

विद्धस्तं कोविळारंव, किसं धमनिसन्थतं.

१८०. परमकारुञ्ञतं पत्तं, दिस्वा किच्छगतं नरं;

अवच ब्यम्हितो राजा, ‘‘यक्खानं कतमो नुसि.

१८१. ‘‘हत्थपादा च ते सेता, ततो सेततरं [सेततरो (पी.)] सिरो;

गत्तं कम्मासवण्णं ते, किलासबहुलो चसि.

१८२. ‘‘वट्टनावळि [वट्ठनावलि (पी.)] सङ्कासा, पिट्ठि ते निन्नतुन्नता;

काळपब्बाव [काळपब्बा च (स्या.), काळा पब्बा च (पी.)] ते अङ्गा, नाञ्ञं पस्सामि एदिसं.

१८३. ‘‘उग्घट्टपादो तसितो, किसो धमनिसन्थतो;

छातो आतत्तरूपोसि [आदित्तरूपोसि (क.), अतित्तरूपोसि (स्या. क. अट्ठ.)], कुतोसि कत्थ गच्छसि.

१८४. ‘‘दुद्दसी अप्पकारोसि, दुब्बण्णो भीमदस्सनो;

जनेत्ति यापि ते माता, न तं इच्छेय्य पस्सितुं.

१८५. ‘‘किं कम्ममकरं [कम्ममकरा (सी. स्या. पी.)] पुब्बे, कं अवज्झं अघातयि;

किब्बिसं यं करित्वान, इदं दुक्खं उपागमि’’.

१८६. तग्घ ते अहमक्खिस्सं, यथापि कुसलो तथा;

सच्चवादिञ्हि लोकस्मिं, पसंसन्तीध पण्डिता.

१८७. एको चरं गोगवेसो, मूळ्हो अच्चसरिं वने;

अरञ्ञे इरीणे [ईरिणे (सी. स्या. पी.)] विवने, नानाकुञ्जरसेविते.

१८८. वाळमिगानुचरिते, विप्पनट्ठोस्मि कानने;

अचरिं तत्थ सत्ताहं, खुप्पिपास [खुप्पिपासा (सी. पी.)] समप्पितो.

१८९. तत्थ तिन्दुकमद्दक्खिं, विसमट्ठं बुभुक्खितो;

पपातमभिलम्बन्तं, सम्पन्नफलधारिनं.

१९०. वातस्सितानि भक्खेसिं, तानि रुच्चिंसु मे भुसं;

अतित्तो रुक्खमारूहिं [मारुय्ह (सी. स्या.)], तत्थ हेस्सामि आसितो.

१९१. एकं मे भक्खितं आसि, दुतियं अभिपत्थितं;

ततो सा भञ्जथ साखा, छिन्ना फरसुना विय.

१९२. सोहं सहाव साखाहि, उद्धंपादो अवंसिरो;

अप्पतिट्ठे अनालम्बे, गिरिदुग्गस्मि पापतं.

१९३. यस्मा च वारि गम्भीरं, तस्मा न समपज्जिसं [समपज्जसिं (सी.), समभज्जिसं (पी.)];

तत्थ सेसिं निरानन्दो, अनूना [अनाथो (सी.)] दस रत्तियो.

१९४. अथेत्थ कपि मागञ्छि [मागच्छि (स्या. क.)], गोनङ्गुलो दरीचरो;

साखाहि साखं विचरन्तो, खादमानो दुमप्फलं.

१९५. सो मं दिस्वा किसं पण्डुं, कारुञ्ञमकरं मयि;

अम्भो को नाम सो एत्थ, एवं दुक्खेन अट्टितो.

१९६. मनुस्सो अमनुस्सो वा, अत्तानं मे पवेदय;

तस्सञ्जलिं पणामेत्वा, इदं वचनमब्रविं.

१९७. मनुस्सोहं ब्यसम्पत्तो [वसम्पत्तो (स्या. क.)], सा मे नत्थि इतो गति;

तं वो वदामि भद्दं वो, त्वञ्च मे सरणं भव.

१९८. गरुं [गरु (सी. पी.)] सिलं गहेत्वान, विचरी [विचरि (पी.)] पब्बते कपि;

सिलाय योग्गं कत्वान, निसभो एतदब्रवि.

१९९. एहि मे पिट्ठिमारुय्ह, गीवं गण्हाहि बाहुभि;

अहं तं उद्धरिस्सामि, गिरिदुग्गत वेगसा.

२००. तस्स तं वचनं सुत्वा, वानरिन्दस्स सिरीमतो;

पिट्ठिमारुय्ह धीरस्स, गीवं बाहाहि अग्गहिं.

२०१. सो मं ततो समुट्ठासि, तेजस्सी [तेजसी (स्या. पी. क.)] बलवा कपि;

विहञ्ञमानो किच्छेन, गिरिदुग्गत वेगसा.

२०२. उद्धरित्वान मं सन्तो, निसभो एतदब्रवि;

इङ्घ मं सम्म रक्खस्सु, पस्सुपिस्सं मुहुत्तकं.

२०३. सीहा ब्यग्घा च दीपी च, अच्छकोकतरच्छयो;

ते मं पमत्तं हिंसेय्युं, ते त्वं दिस्वा निवारय [दिस्वान वारय (पी.)].

२०४. एवं मे परित्तातून [परित्तातुन (क.)], पस्सुपि सो मुहुत्तकं;

तदाहं पापिकं दिट्ठिं, पटिलच्छिं अयोनिसो.

२०५. भक्खो अयं मनुस्सानं, यथा चञ्ञे वने मिगा;

यं नूनिमं वधित्वान, छातो खादेय्य वानरं.

२०६. असितो [आसिको (पी.)] च गमिस्सामि, मंसमादाय सम्बलं;

कन्तारं नित्थरिस्सामि, पाथेय्यं मे भविस्सति.

२०७. ततो सिलं गहेत्वान, मत्थकं सन्निताळयिं;

मम गत्त [भत्त (सी. स्या.), हत्थ (पी.)] किलन्तस्स, पहारो दुब्बलो अहु.

२०८. सो च वेगेनुदप्पत्तो, कपि रुहिर [रुधिर (सी.)] मक्खितो;

अस्सुपुण्णेहि नेत्तेहि, रोदन्तो मं उदिक्खति.

२०९. माय्योमं करि भद्दन्ते, त्वञ्च नामेदिसं करि;

त्वञ्च खो नाम दीघावु [दीघायु (पी.)], अञ्ञे [अञ्ञं (पी.)] वारेतुमरहसि.

२१०. अहो वत रे पुरिस, ताव दुक्करकारक;

एदिसा विसमा दुग्गा, पपाता उद्धतो [उद्धटो (पी.)] मया.

२११. आनीतो परलोकाव, दुब्भेय्यं मं अमञ्ञथ;

तं तेन पापधम्मेन, पापं पापेन चिन्तितं.

२१२. मा हेव त्वं अधम्मट्ठ, वेदनं कटुकं फुसि;

मा हेव पापकम्मं तं, फलं वेळुंव तं वधि.

२१३. तयिमे नत्थि विस्सासो, पापधम्म असञ्ञत [पापधम्मं अमञ्ञथ (पी.)];

एहि मे पिट्ठितो गच्छ, दिस्समानोव सन्तिके.

२१४. मुत्तोसि हत्था वाळानं, पत्तोसि मानुसिं पदं;

एस मग्गो अधम्मट्ठ, तेन गच्छ यथासुखं.

२१५. इदं वत्वा गिरिचरो, रहदे [रुहिरं (स्या. क.)] पक्खल्य मत्थकं;

अस्सूनि सम्पमज्जित्वा, ततो पब्बतमारुहि.

२१६. सोहं तेनाभिसत्तोस्मि, परिळाहेन अट्टितो;

डय्हमानेन गत्तेन, वारिं पातुं उपागमिं.

२१७. अग्गिना विय सन्तत्तो, रहदो रुहिरमक्खितो;

पुब्बलोहितसङ्कासो, सब्बो मे समपज्जथ.

२१८. यावन्तो उदबिन्दूनि, कायस्मिं निपतिंसु मे;

तावन्तो गण्ड [गण्डू (सी. पी.), गण्डु (स्या.)] जायेथ, अद्धबेलुवसादिसा.

२१९. पभिन्ना पग्घरिंसु मे, कुणपा पुब्बलोहिता;

येन येनेव गच्छामि, गामेसु निगमेसु च.

२२०. दण्डहत्था निवारेन्ति, इत्थियो पुरिसा च मं;

ओक्किता [ओकिण्णा (सी.)] पूतिगन्धेन, मास्सु ओरेन आगमा [मागमा (सी. पी.)].

२२१. एतादिसं इदं दुक्खं, सत्त वस्सानि दानि मे;

अनुभोमि सकं कम्मं, पुब्बे दुक्कटमत्तनो.

२२२. तं वो वदामि भद्दन्ते [भद्दं वो (सी. पी.)], यावन्तेत्थ समागता;

मास्सु मित्तान [मित्तानं (सी. पी.)] दुब्भित्थो, मित्तदुब्भो हि पापको.

२२३. कुट्ठी किलासी भवति, यो मित्तानिध दुब्भति [यो मित्तानं इधद्दुभि (सी. अट्ठ.), यो मित्तानं इध दुब्भति (पी.)];

कायस्स भेदा मित्तद्दु [मित्तदुब्भी (स्या. क.)], निरयं सोपपज्जतीति [सो उपपज्जतीति (सी. स्या. पी.)].

महाकपिजातकं छट्ठं.