५१४. छद्दन्तजातकं (४)

९७. किं नु सोचसिनुच्चङ्गि, पण्डूसि वरवण्णिनि;

मिलायसि विसालक्खि, मालाव परिमद्दिता.

९८. दोहळो मे महाराज, सुपिनन्तेनुपज्झगा [नु’पच्चगा (सी. स्या. पी.)];

न सो सुलभरूपोव, यादिसो मम दोहळो.

९९. ये केचि मानुसा कामा, इध लोकस्मि नन्दने;

सब्बे ते पचुरा मय्हं, अहं ते दम्मि दोहळं.

१००. लुद्दा देव समायन्तु, ये केचि विजिते तव;

एतेसं अहमक्खिस्सं, यादिसो मम दोहळो.

१०१. इमे ते लुद्दका देवि, कतहत्था विसारदा;

वनञ्ञू च मिगञ्ञू च, ममत्थे [मम ते (पी.)] चत्तजीविता.

१०२. लुद्दपुत्ता निसामेथ, यावन्तेत्थ समागता;

छब्बिसाणं गजं सेतं, अद्दसं सुपिने अहं;

तस्स दन्तेहि मे अत्थो, अलाभे नत्थि जीवितं.

१०३. न नो पितूनं न पितामहानं, दिट्ठो सुतो कुञ्जरो छब्बिसाणो;

यमद्दसा सुपिने राजपुत्ती, अक्खाहि नो यादिसो हत्थिनागो.

१०४. दिसा चतस्सो विदिसा चतस्सो, उद्धं अधो दस दिसा इमायो;

कतमं दिसं तिट्ठति नागराजा, यमद्दसा सुपिने छब्बिसाणं.

१०५. इतो उजुं उत्तरियं दिसायं, अतिक्कम्म सो सत्तगिरी ब्रहन्ते;

सुवण्णपस्सो नाम गिरी उळारो, सुपुप्फितो [सम्पुप्फितो (स्या.)] किम्पुरिसानुचिण्णो.

१०६. आरुय्ह सेलं भवनं किन्नरानं, ओलोकय पब्बतपादमूलं;

अथ दक्खसी मेघसमानवण्णं, निग्रोधराजं अथ सहस्सपादं [पोरं (क.)].

१०७. तत्थच्छती कुञ्जरो छब्बिसाणो, सब्बसेतो दुप्पसहो परेभि;

रक्खन्ति नं अट्ठसहस्सनागा, ईसादन्ता वातजवप्पहारिनो.

१०८. तिट्ठन्ति ते तुमूलं [तुमूल (स्या.), भिमूल (पी. क.)] पस्ससन्ता, कुप्पन्ति वातस्सपि एरितस्स;

मनुस्सभूतं पन तत्थ दिस्वा, भस्मं करेय्युं नास्स रजोपि तस्स.

१०९. बहू हिमे राजकुलम्हि सन्ति, पिळन्धना जातरूपस्स देवी;

मुत्तामणीवेळुरियामया च, किं काहसि दन्तपिळन्धनेन;

मारेतुकामा कुञ्जरं छब्बिसाणं, उदाहु घातेस्ससि लुद्दपुत्ते.

११०. सा इस्सिता दुक्खिता चस्मि लुद्द, उद्धञ्च सुस्सामि अनुस्सरन्ती;

करोहि मे लुद्दक एतमत्थं, दस्सामि ते गामवरानि पञ्च.

१११. कत्थच्छती कत्थमुपेति ठानं, वीथिस्स का न्हान [नहान (सी. पी.)] गतस्स होति;

कथञ्हि सो न्हायति [नहायति (सी. पी.)] नागराजा, कथं विजानेमु गतिं गजस्स.

११२. तत्थेव सा पोक्खरणी अदूरे [अविदूरे (स्या. क.)], रम्मा सुतित्था च महोदिका [महोदका (स्या. क.)] च;

सम्पुप्फिता भमरगणानुचिण्णा [किण्णा (कत्थचि)], एत्थ हि सो न्हायति नागराजा.

११३. सीसं नहातुप्पल [नहातो उप्पल (सी. स्या. पी.)] मालभारी, सब्बसेतो पुण्डरीकत्तचङ्गी;

आमोदमानो गच्छति सन्निकेतं, पुरक्खत्वा महेसिं सब्बभद्दं.

११४. तत्थेव सो उग्गहेत्वान वाक्यं, आदाय तूणिञ्च धनुञ्च लुद्दो;

वितुरियति [वितुरिय सो (सी. अट्ठ.)] सत्तगिरी ब्रहन्ते, सुवण्णपस्सं नाम गिरिं उळारं.

११५. आरुय्ह सेलं भवनं किन्नरानं, ओलोकयी पब्बतपादमूलं;

तत्थद्दसा मेघसमानवण्णं, निग्रोधराजं अट्ठसहस्सपादं.

११६. तत्थद्दसा कुञ्जरं छब्बिसाणं, सब्बसेतं दुप्पसहं परेभि;

रक्खन्ति नं अट्ठसहस्सनागा, ईसादन्ता वातजवप्पहारिनो.

११७. तत्थद्दसा पोक्खरणिं अदूरे, रम्मं सुतित्थञ्च महोदिकञ्च;

सम्पुप्फितं भमरगणानुचिण्णं, यत्थ हि सो न्हायति नागराजा.

११८. दिस्वान नागस्स गतिं ठितिञ्च, वीथिस्स या न्हानगतस्स होति;

ओपातमागच्छि अनरियरूपो, पयोजितो चित्तवसानुगाय.

११९. खणित्वान कासुं फलकेहि छादयि, अत्तानमोधाय धनुञ्च लुद्दो;

पस्सागतं पुथुसल्लेन नागं, समप्पयी दुक्कटकम्मकारी.

१२०. विद्धो च नागो कोञ्चमनादि घोरं, सब्बे च [सब्बेव (सी. स्या. पी.)] नागा निन्नदुं [निन्नादु (स्या.), निन्नादं (क.)] घोररूपं;

तिणञ्च कट्ठञ्च रणं [चुण्णं (क. सी. पी.)] करोन्ता, धाविंसु ते अट्ठदिसा समन्ततो.

१२१. वधिस्समेतन्ति [वधिस्समेनन्ति (स्या.)] परामसन्तो, कासावमद्दक्खि धजं इसीनं;

दुक्खेन फुट्ठस्सुदपादि सञ्ञा, अरहद्धजो सब्भि अवज्झरूपो.

१२२. अनिक्कसावो कासावं, यो वत्थं परिदहिस्सति [परिदहेस्सति (सी. पी.), परिधस्सति (कत्थचि)];

अपेतो दमसच्चेन, न सो कासावमरहति.

१२३. यो च वन्तकसावस्स, सीलेसु सुसमाहितो;

उपेतो दमसच्चेन, स वे कासावमरहति.

१२४. समप्पितो पुथुसल्लेन नागो, अदुट्ठचित्तो लुद्दकमज्झभासि;

किमत्थयं किस्स वा सम्म हेतु, ममं वधी कस्स वायं पयोगो.

१२५. कासिस्स रञ्ञो महेसी भदन्ते, सा पूजिता राजकुले सुभद्दा;

तं अद्दसा सा च ममं असंसि, दन्तेहि अत्थोति च मं [अत्थोति ममं (स्या. क.)] अवोच.

१२६. बहू हि मे दन्तयुगा उळारा, ये मे पितूनञ्च [पितुन्नम्पि (पी.)] पितामहानं;

जानाति सा कोधना राजपुत्ती, वधत्थिका वेरमकासि बाला.

१२७. उट्ठेहि त्वं लुद्द खरं गहेत्वा, दन्ते इमे छिन्द पुरा मरामि;

वज्जासि तं कोधनं राजपुत्तिं, ‘‘नागो हतो हन्द इमस्स दन्ता’’.

१२८. उट्ठाय सो लुद्दो खरं गहेत्वा, छेत्वान दन्तानि गजुत्तमस्स;

वग्गू सुभे अप्पटिमे पथब्या, आदाय पक्कामि ततो हि खिप्पं.

१२९. भयट्टिता [भयद्दिता (सी. पी.)] नागवधेन अट्टा, ये ते नागा अट्ठ दिसा विधावुं;

अदिस्वान [अदिस्व (सी. पी.)] पोसं गजपच्चमित्तं, पच्चागमुं येन सो नागराजा.

१३०. ते तत्थ कन्दित्वा रोदित्वान [रोदित्व (सी. पी.)] नागा, सीसे सके पंसुकं ओकिरित्वा;

अगमंसु ते सब्बे सकं निकेतं, पुरक्खत्वा महेसिं सब्बभद्दं.

१३१. आदाय दन्तानि गजुत्तमस्स, वग्गू सुभे अप्पटिमे पथब्या;

सुवण्णराजीहि समन्तमोदरे, सो लुद्दको कासिपुरं उपागमि;

उपनेसि सो राजकञ्ञाय दन्ते, नागो हतो हन्द इमस्स दन्ता.

१३२. दिस्वान दन्तानि गजुत्तमस्स, भत्तुप्पियस्स पुरिमाय जातिया;

तत्थेव तस्सा हदयं अफालि, तेनेव सा कालमकासि बाला.

१३३. सम्बोधिपत्तो स [च (सी. स्या.), व (पी.)] महानुभावो, सितं अकासि परिसाय मज्झे;

पुच्छिंसु भिक्खू सुविमुत्तचित्ता, नाकारणे पातुकरोन्ति बुद्धा.

१३४. यमद्दसाथ दहरिं कुमारिं, कासायवत्थं अनगारियं चरन्तिं;

सा खो तदा राजकञ्ञा अहोसि, अहं तदा नागराजा अहोसिं.

१३५. आदाय दन्तानि गजुत्तमस्स, वग्गू सुभे अप्पटिमे पथब्या;

यो लुद्दको कासिपुरं उपागमि, सो खो तदा देवदत्तो अहोसि.

१३६. अनावसूरं चिररत्तसंसितं, उच्चावचं [उचं नीचं (सी. स्या. पी.)] चरितमिदं पुराणं;

वीतद्दरो वीतसोको विसल्लो, सयं अभिञ्ञाय अभासि बुद्धो.

१३७. अहं वो तेन कालेन, अहोसिं तत्थ भिक्खवो;

नागराजा तदा होमि [होसिं (सी. स्या. पी.)], एवं धारेथ जातकन्ति.

छद्दन्तजातकं चतुत्थं.