७. चतुरित्थिविमानवण्णना
अभिक्कन्तेन वण्णेनाति चतुरित्थिविमानं. तस्स का उप्पत्ति? भगवति सावत्थियं विहरन्ते आयस्मा महामोग्गल्लानो हेट्ठा वुत्तनयेन देवचारिकं चरन्तो तावतिंसभवनं गतो. सो तत्थ पटिपाटिया ठितेसु चतूसु विमानेसु चतस्सो देवधीतरो पच्चेकं अच्छरासहस्सपरिवारा दिब्बसम्पत्तिं अनुभवन्तियो दिस्वा ताहि पुब्बे कतकम्मं पुच्छन्तो –
७५५. ‘‘अभिक्कन्तेन वण्णेन…पे…वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति. –
इमाहि गाथाहि पटिपाटिया पुच्छि. तापि तस्स पुच्छानन्तरं पटिपाटिया ब्याकरिंसु. तं दस्सेतुं –
७५८. ‘‘सा देवता अत्तमना…पे…यस्स कम्मस्सिदं फल’’न्ति. –
अयं गाथा वुत्ता.
ता किर कस्सपस्स भगवतो काले एसिकानामके रट्ठे पण्णकते नाम नगरे कुलगेहे निब्बत्ता वयप्पत्ता तस्मिंयेव नगरे पतिकुलं गता समग्गवासं वसन्ति. तासु एका अञ्ञतरं पिण्डचारिकं भिक्खुं दिस्वा पसन्नचित्ता इन्दीवरकलापं अदासि, अपरा अञ्ञस्स नीलुप्पलहत्थकं अदासि, अपरा पदुमहत्थकं अदासि, अपरा सुमनमकुळानि अदासि. ता अपरेन समयेन कालं कत्वा तावतिंसभवने निब्बत्तिंसु, तासं अच्छरासहस्सं परिवारो अहोसि. ता तत्थ यावतायुकं दिब्बसम्पत्तिं अनुभवित्वा ततो चुता तस्सेव कम्मस्स विपाकावसेसेन अपरापरं तत्थेव संसरन्तियो इमस्मिं बुद्धुप्पादे तत्थेव उप्पन्ना वुत्तनयेन आयस्मता महामोग्गल्लानेन पुच्छिता. तासु एका अत्तना कतं पुब्बकम्मं थेरस्स कथेन्ती –
७५९. ‘‘इन्दीवरानं हत्थकं अहमदासिं, भिक्खुनो पिण्डाय चरन्तस्स;
एसिकानं उण्णतस्मिं, नगरवरे पण्णकते रम्मे.
७६०. ‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे…वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति. –
आह. अपरा –
७६६. ‘‘नीलुप्पलहत्थकं अहमदासिं, भिक्खुनो पिण्डाय चरन्तस्स;
एसिकानं उण्णतस्मिं, नगरवरे पण्णकते रम्मे.
७६७. ‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे…वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति. –
आह. अपरा –
७७३. ‘‘ओदातमूलकं हरितपत्तं, उदकस्मिं सरे जातं अहमदासिं;
भिक्खुनो पिण्डाय चरन्तस्स, एसिकानं उण्णतस्मिं;
नगरवरे पण्णकते रम्मे.
७७४. ‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे…वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति. –
आह. अपरा –
७८०. ‘‘अहं सुमना सुमनस्स सुमनमकुळानि, दन्तवण्णानि अहमदासिं;
भिक्खुनो पिण्डाय चरन्तस्स, एसिकानं उण्णतस्मिं;
नगरवरे पण्णकते रम्मे.
७८१. ‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे…वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति. –
आह.
७५९. तत्थ इन्दीवरानं हत्थकन्ति उद्दालकपुप्फहत्थं वातघातकपुप्फकलापं. एसिकानन्ति एसिकारट्ठस्स. उण्णतस्मिं नगरवरेति उण्णते भूमिपदेसे निविट्ठे मेघोदरं लिहन्तेहि विय अच्चुग्गतेहि पासादकूटागारादीहि उण्णते उत्तमनगरे. पण्णकतेति एवंनामके नगरे.
७६६. नीलुप्पलहत्थकन्ति कुवलयकलापं.
७७३. ओदातमूलकन्ति सेतमूलं, भिसमूलानं धवलताय वुत्तं, पदुमकलापं सन्धाय वदति. तेनाह ‘‘हरितपत्त’’न्तिआदि. तत्थ हरितपत्तन्ति नीलपत्तं. अविजहितमकुळपत्तस्स हि पदुमस्स बाहिरपत्तानि हरितवण्णानि एव होन्ति. उदकस्मिं सरे जातन्ति सरे उदकम्हि जातं, सरोरुहन्ति अत्थो.
७८०. सुमनाति एवंनामा. सुमनस्साति सुन्दरचित्तस्स. सुमनमकुळानीति जातिसुमनपुप्फमकुळानि. दन्तवण्णानीति सज्जुकं उल्लिखितहत्थिदन्तसदिसवण्णानि.
एवं ताहि अत्तना कतकम्मे कथिते थेरो तासं अनुपुब्बिं कथं कथेत्वा सच्चानि पकासेसि. सच्चपरियोसाने सा सब्बापि सहपरिवारा सोतापन्ना अहेसुं. थेरो तं पवत्तिं मनुस्सलोकं आगन्त्वा भगवतो आरोचेसि. भगवा तमत्थं अट्ठुप्पत्तिं कत्वा सम्पत्तपरिसाय धम्मं देसेसि. सा धम्मदेसना महाजनस्स सात्थिका जाताति.
चतुरित्थिविमानवण्णना निट्ठिता.