२. रूपधातु

१०१५. रूपधातुया उपपत्तिक्खणे कति खन्धा पातुभवन्ति…पे… कति चित्तानि पातुभवन्ति?

रूपधातुया उपपत्तिक्खणे, ठपेत्वा असञ्ञसत्तानं देवानं, पञ्चक्खन्धा पातुभवन्ति, पञ्चायतनानि पातुभवन्ति, पञ्च धातुयो पातुभवन्ति, एकं सच्चं पातुभवति, दसिन्द्रियानि पातुभवन्ति, तयो हेतू पातुभवन्ति, तयो आहारा पातुभवन्ति, एको फस्सो पातुभवति, एका वेदना… एका सञ्ञा… एका चेतना… एकं चित्तं पातुभवति.

१०१६. रूपधातुया उपपत्तिक्खणे कतमे पञ्चक्खन्धा पातुभवन्ति? रूपक्खन्धो, वेदनाक्खन्धो, सञ्ञाक्खन्धो, सङ्खारक्खन्धो, विञ्ञाणक्खन्धो – रूपधातुया उपपत्तिक्खणे इमे पञ्चक्खन्धा पातुभवन्ति.

रूपधातुया उपपत्तिक्खणे कतमानि पञ्चायतनानि पातुभवन्ति? चक्खायतनं, रूपायतनं, सोतायतनं, मनायतनं, धम्मायतनं – रूपधातुया उपपत्तिक्खणे इमानि पञ्चायतनानि पातुभवन्ति.

रूपधातुया उपपत्तिक्खणे कतमा पञ्च धातुयो पातुभवन्ति? चक्खुधातु, रूपधातु, सोतधातु, मनोविञ्ञाणधातु, धम्मधातु – रूपधातुया उपपत्तिक्खणे इमा पञ्च धातुयो पातुभवन्ति.

रूपधातुया उपपत्तिक्खणे कतमं एकं सच्चं पातुभवति? दुक्खसच्चं – रूपधातुया उपपत्तिक्खणे इदं एकं सच्चं पातुभवति.

रूपधातुया उपपत्तिक्खणे कतमानि दसिन्द्रियानि पातुभवन्ति? चक्खुन्द्रियं, सोतिन्द्रियं, मनिन्द्रियं, जीवितिन्द्रियं, सोमनस्सिन्द्रियं वा उपेक्खिन्द्रियं वा, सद्धिन्द्रियं, वीरियिन्द्रियं, सतिन्द्रियं, समाधिन्द्रियं, पञ्ञिन्द्रियं – रूपधातुया उपपत्तिक्खणे इमानि दसिन्द्रियानि पातुभवन्ति.

रूपधातुया उपपत्तिक्खणे कतमे तयो हेतू पातुभवन्ति? अलोभो विपाकहेतु, अदोसो विपाकहेतु, अमोहो विपाकहेतु – रूपधातुया उपपत्तिक्खणे इमे तयो हेतू पातुभवन्ति.

रूपधातुया उपपत्तिक्खणे कतमे तयो आहारा पातुभवन्ति? फस्साहारो, मनोसञ्चेतनाहारो, विञ्ञाणाहारो – रूपधातुया उपपत्तिक्खणे इमे तयो आहारा पातुभवन्ति.

रूपधातुया उपपत्तिक्खणे कतमो एको फस्सो पातुभवति? मनोविञ्ञाणधातुसम्फस्सो – रूपधातुया उपपत्तिक्खणे अयं एको फस्सो पातुभवति.

रूपधातुया उपपत्तिक्खणे कतमा एका वेदना… एका सञ्ञा… एका चेतना… एकं चित्तं पातुभवति? मनोविञ्ञाणधातु – रूपधातुया उपपत्तिक्खणे इदं एकं चित्तं पातुभवति.