५. एकासनिकङ्गकथा
२८. एकासनिकङ्गम्पि ‘‘नानासनभोजनं पटिक्खिपामि, एकासनिकङ्गं समादियामी’’ति इमेसं अञ्ञतरवचनेन समादिन्नं होति.
तेन पन एकासनिकेन आसनसालायं निसीदन्तेन थेरासने अनिसीदित्वा ‘‘इदं मय्हं पापुणिस्सती’’ति पतिरूपं आसनं सल्लक्खेत्वा निसीदितब्बं. सचस्स विप्पकते भोजने आचरियो वा उपज्झायो वा आगच्छति, उट्ठाय वत्तं कातुं वट्टति. तिपिटकचूळाभयत्थेरो पनाह ‘‘आसनं वा रक्खेय्य भोजनं वा, अयञ्च विप्पकतभोजनो, तस्मा वत्तं करोतु, भोजनं पन मा भुञ्जतू’’ति. इदमस्स विधानं.
पभेदतो पन अयम्पि तिविधो होति. तत्थ उक्कट्ठो अप्पं वा होतु बहु वा, यम्हि भोजने हत्थं ओतारेति, ततो अञ्ञं गण्हितुं न लभति. सचेपि मनुस्सा ‘‘थेरेन न किञ्चि भुत्त’’न्ति सप्पिआदीनि आहरन्ति, भेसज्जत्थमेव वट्टन्ति, न आहारत्थं. मज्झिमो याव पत्ते भत्तं न खीयति, ताव अञ्ञं गण्हितुं लभति. अयञ्हि भोजनपरियन्तिको नाम होति. मुदुको याव आसना न वुट्ठाति ताव भुञ्जितुं लभति. सो हि उदकपरियन्तिको वा होति याव पत्तधोवनं न गण्हाति ताव भुञ्जनतो, आसनपरियन्तिको वा याव न वुट्ठाति ताव भुञ्जनतो.
इमेसं पन तिण्णम्पि नानासनभोजनं भुत्तक्खणे धुतङ्गं भिज्जति. अयमेत्थ भेदो.
अयं पनानिसंसो, अप्पाबाधता, अप्पातङ्कता, लहुट्ठानं, बलं, फासुविहारो, अनतिरित्तपच्चया अनापत्ति, रसतण्हाविनोदनं अप्पिच्छतादीनं अनुलोमवुत्तिताति.
एकासनभोजने रतं,
न यतिं भोजनपच्चया रुजा;
विसहन्ति रसे अलोलुपो,
परिहापेति न कम्ममत्तनो.
इति फासुविहारकारणे,
सुचिसल्लेखरतूपसेविते;
जनयेथ विसुद्धमानसो,
रतिमेकासनभोजने यतीति.
अयं एकासनिकङ्गे समादानविधानप्पभेदभेदानिसंसवण्णना.