१२. यथासन्थतिकङ्गकथा

३५. यथासन्थतिकङ्गम्पि ‘‘सेनासनलोलुप्पं पटिक्खिपामि, यथासन्थतिकङ्गं समादियामी’’ति इमेसं अञ्ञतरवचनेन समादिन्नं होति.

तेन पन यथासन्थतिकेन यदस्स सेनासनं ‘‘इदं तुय्हं पापुणाती’’ति गाहितं होति, तेनेव तुट्ठब्बं, न अञ्ञो उट्ठापेतब्बो. इदमस्स विधानं.

पभेदतो पन अयम्पि तिविधो होति. तत्थ उक्कट्ठो अत्तनो पत्तसेनासनं दूरेति वा अच्चासन्नेति वा अमनुस्सदीघजातिकादीहि उपद्दुतन्ति वा उण्हन्ति वा सीतलन्ति वा पुच्छितुं न लभति. मज्झिमो पुच्छितुं लभति. गन्त्वा पन ओलोकेतुं न लभति. मुदुको गन्त्वा ओलोकेत्वा सचस्स तं न रुच्चति, अञ्ञं गहेतुं लभति.

इमेसं पन तिण्णम्पि सेनासनलोलुप्पे उप्पन्नमत्ते धुतङ्गं भिज्जतीति अयमेत्थ भेदो.

अयं पनानिसंसो, ‘‘यं लद्धं तेन तुट्ठब्ब’’न्ति (जा. १.१.१३६; पाचि. ७९३) वुत्तोवादकरणं, सब्रह्मचारीनं हितेसिता, हीनपणीतविकप्पपरिच्चागो, अनुरोधविरोधप्पहानं, अत्रिच्छताय द्वारपिदहनं, अप्पिच्छतादीनं अनुलोमवुत्तिताति.

यं लद्धं तेन सन्तुट्ठो, यथासन्थतिको यति;

निब्बिकप्पो सुखं सेति, तिणसन्थरकेसुपि.

न सो रज्जति सेट्ठम्हि, हीनं लद्धा न कुप्पति;

सब्रह्मचारिनवके, हितेन अनुकम्पति.

तस्मा अरियसताचिण्णं, मुनिपुङ्गववण्णितं;

अनुयुञ्जेथ मेधावी, यथासन्थतरामतन्ति.

अयं यथासन्थतिकङ्गे समादानविधानप्पभेदभेदानिसंसवण्णना.