९. झत्थे

कोयं च्यत्थोच्चासङ्किय ‘‘अभूततब्भावे करासभूयोगे विकाराची’’ति (४-११९) चीस्स अभूततब्भावे करादियोगेसति विधाना ‘अभूततब्भावो करादिविसिट्ठो’ति आह. अभूत तब्भावस्स करादिविसिट्ठत्ता करोत्यत्थनिवत्तियावस्सं पाणिनिया विय भुविग्गहणं कत्तब्बमञ्ञथा करोत्यत्थेपि सियात्यासङ्किय निवत्तिहेतुमाह- ‘तेनेवा’तिआदि. येनेव करोत्यादिविसिट्ठो अभूततब्भावोच्यत्थो तेनेव हेतुनाति अत्थो. भवत्यत्थे-नेन कारणेन लद्धे करोत्यत्थोप्यनिट्ठो लब्भतिच्चासङ्किय तन्निवत्तिम्पटिपादयमाह- ‘करोत्यत्थे’च्चादि. अधवलं धवलं करोति धवलीकरोतिच्चेव चीप्पच्चये कत्तब्बे कम्मेनेव करोतिस्साभिसम्बन्धस्स दिट्ठत्ताति अत्थो. कारणन्तरमाह- ‘इह चे’च्चादि. इतिसद्दो हेतुम्हि यस्मा इह कत्तुतोति वत्तते ततोचेति अत्थो.

असत्यत्थस्स पन भवत्यत्थेयेवान्तोभावा न तन्निवत्ति पटिपादिता. तप्पकरणेति धातुप्पच्चयप्पकरणे. द्विब्बचनन्ति पटइच्चस्स द्विब्बचनं ततो ‘‘दिस्सन्तञ्ञेपि पच्चया’’ति (४-१२०) राप्पच्चयो. ‘‘रानुबन्धेन्तसरादिस्सा’’ति (४-१३२) अन्तसरादिस्स लोपो. च्यन्ता पच्चयाभावत्थं- ‘अचीतो’ति पच्चयविधानसुत्ते पटिसेधो न कतो, तेनाह-‘अचीतोति पटिसेधाभावा’ति. चीति भुसोइति

पठमन्ताची. णादिवुत्तित्ता ‘‘एकत्थताय’’न्ति (२-११९) विभत्तिलोपो. इहेचेति ‘च्यत्थे’’ इतीमस्मिंयेव. न च वुच्चतेति सम्बन्धो.